کار در کلاس، سؤال ۱
با استفاده از جدول ارزشی، درستی قاعدهٔ قیاس استثنایی را نشان دهید.
جواب گامبهگام
گام ۱: عبارت شامل دو گزاره و است، پس جدول ارزشی چهار سطر دارد. ستونهای و سپس و در پایان کل عبارت را مینویسیم.
گام ۲: یادآوری: فقط وقتی نادرست است که درست و نادرست باشد. ترکیب عطفی فقط وقتی درست است که هر دو طرف درست باشند.
گام ۳: جدول ارزشی (د = درست، ن = نادرست):
| د | د | د | د | د |
| د | ن | ن | ن | د |
| ن | د | د | ن | د |
| ن | ن | د | ن | د |
گام ۴: ستون آخر در هر چهار سطر «درست» است؛ یعنی عبارت همواره درست است (راستگو/توتولوژی) و قاعدهٔ قیاس استثنایی درست است. (در سطرهایی که مقدمه نادرست است، شرطی خودبهخود درست میشود و تنها سطری که مقدمه درست است، سطر اول است که در آن نیز درست است.)
جواب نهایی
1) ستون آخر جدول ارزشی در هر چهار حالت «درست» است، پس همواره درست (راستگو) است و قاعدهٔ قیاس استثنایی معتبر است.