۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۵ ریاضی و آمار یازدهم

جواب گام‌به‌گام ۳ تمرین صفحهٔ ۱۵ کتاب ریاضی و آمار ۲؛ ۱ بخش دیگر این صفحه هنوز جوابِ بررسی‌شده ندارد.

  • ریاضی و آمار ۲
  • فصل ۱: آشنایی با منطق و استدلال ریاضی
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس، سؤال ۱

با استفاده از جدول ارزشی، درستی قاعدهٔ قیاس استثنایی ((p⇒q)∧p)⇒q((p \Rightarrow q) \wedge p) \Rightarrow q را نشان دهید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عبارت شامل دو گزاره pp و qq است، پس جدول ارزشی چهار سطر دارد. ستون‌های p⇒qp \Rightarrow q و سپس (p⇒q)∧p(p \Rightarrow q) \wedge p و در پایان کل عبارت را می‌نویسیم.

گام ۲: یادآوری: p⇒qp \Rightarrow q فقط وقتی نادرست است که pp درست و qq نادرست باشد. ترکیب عطفی ∧\wedge فقط وقتی درست است که هر دو طرف درست باشند.

گام ۳: جدول ارزشی (د = درست، ن = نادرست):

ppqqp⇒qp \Rightarrow q(p⇒q)∧p(p \Rightarrow q) \wedge p((p⇒q)∧p)⇒q((p \Rightarrow q) \wedge p) \Rightarrow q
ددددد
دننند
نددند
نندند

گام ۴: ستون آخر در هر چهار سطر «درست» است؛ یعنی عبارت همواره درست است (راستگو/توتولوژی) و قاعدهٔ قیاس استثنایی درست است. (در سطرهایی که مقدمه (p⇒q)∧p(p \Rightarrow q) \wedge p نادرست است، شرطی خودبه‌خود درست می‌شود و تنها سطری که مقدمه درست است، سطر اول است که در آن qq نیز درست است.)

جواب نهایی

1) ستون آخر جدول ارزشی در هر چهار حالت «درست» است، پس ((p⇒q)∧p)⇒q((p \Rightarrow q) \wedge p) \Rightarrow q همواره درست (راستگو) است و قاعدهٔ قیاس استثنایی معتبر است.

کار در کلاس، سؤال ۲

در هر یک از استدلال‌های زیر، جای خالی را با عبارت مناسب پر کنید تا قیاس کامل شود.

pp: 3>0⇒4>13 > 0 \Rightarrow 4 > 1

pp: 3>03 > 0

∴ ...............................

pp: خطوط L1L_1 و L2L_2 موازی باشند ⇒ qq: خطوط L1L_1 و L2L_2 هیچ‌گاه یکدیگر را قطع نمی‌کنند

...............................................................

∴ خطوط L1L_1 و L2L_2 هیچ‌گاه یکدیگر را قطع نمی‌کنند.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: قیاس استثنایی به این شکل است: از «اگر pp آنگاه qq» و درست بودن pp، نتیجه می‌گیریم qq درست است.

گام ۲: در استدلال اول، مقدمهٔ اول 3>0⇒4>13>0 \Rightarrow 4>1 است و مقدمهٔ دوم، مقدم یعنی 3>03>0 را تأیید می‌کند. پس نتیجه همان تالی است:

∴ 4>1\therefore\ 4>1

گام ۳: در استدلال دوم، مقدمهٔ اول «اگر خطوط L1L_1 و L2L_2 موازی باشند، آنگاه هیچ‌گاه یکدیگر را قطع نمی‌کنند» است. نتیجه همان تالی qq است، پس مقدمهٔ دوم باید مقدم pp را تأیید کند. جای خالی این است: «خطوط L1L_1 و L2L_2 موازی هستند».

جواب نهایی

2) استدلال اول: 4>14>1 ؛ استدلال دوم: خطوط L1L_1 و L2L_2 موازی هستند.

کار در کلاس، سؤال ۱

مثال سه لیوان را در حالت زیر بررسی کنید. آیا فقط یک راه حل دارد؟

[شکل: سه لیوان A، B، C]

جواب این بخش هنوز بررسی نشده و این‌جا نیامده است. «حل با عکس» آن را گام‌به‌گام حل می‌کند.

کار در کلاس، سؤال ۲

مثال سه لیوان را برای حالتی که بیش از ۳ لیوان داریم و تعداد فردی از لیوان‌ها را که وارونه هستند، بررسی کنید. آیا استدلال گفته شده در آنجا قابل تعمیم به حالت اخیر است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: فرض کنیم nn لیوان داریم (n>3n>3) و ss تعداد لیوان‌های وارونه است. طبق فرض، ss در ابتدا عددی فرد است، مثلاً ۱ یا ۳ یا ۵ و...

گام ۲: هدف این است که همهٔ لیوان‌ها درست شوند، یعنی s=0s=0 که عددی زوج است.

گام ۳: در هر حرکت مجاز دقیقاً دو لیوان تغییر وضعیت می‌دهند. سه حالت داریم:

  • هر دو لیوان وارونه بوده‌اند و درست می‌شوند: s−2s-2
  • هر دو لیوان درست بوده‌اند و وارونه می‌شوند: s+2s+2
  • یکی وارونه و دیگری درست بوده است و جای وضعیتشان عوض می‌شود: s+0s+0

گام ۴: در هر سه حالت ss به اندازهٔ عددی زوج (−2-2 یا +2+2 یا 00) تغییر می‌کند. جمع عدد فرد با عدد زوج، فرد است، پس فرد یا زوج بودن ss در هر حرکت حفظ می‌شود. بنابراین ss همیشه فرد می‌ماند و هرگز به 00 نمی‌رسد.

گام ۵: استدلال مثال سه لیوان به همین صورت برای تعداد دلخواه (n>3n>3) لیوان و تعداد فرد لیوان وارونه هم برقرار است و تعمیم‌پذیر است. پس درست کردن همهٔ لیوان‌ها با این قاعده ممکن نیست.

جواب نهایی

2) استدلال قابل تعمیم است: چون ss در ابتدا فرد است و در هر حرکت با عددی زوج تغییر می‌کند، همیشه فرد می‌ماند و هرگز 00 نمی‌شود؛ پس این کار امکان‌پذیر نیست.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۵ ریاضی و آمار یازدهم