۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۱ ریاضی و آمار یازدهم

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۱۱ کتاب ریاضی و آمار ۲.

  • ریاضی و آمار ۲
  • فصل ۱: آشنایی با منطق و استدلال ریاضی
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

تمرین ۲

ادامه از صفحهٔ ۱۰

اگر pp گزاره‌ای درست و qq گزاره‌ای نادرست و rr گزاره‌ای دلخواه باشد، ارزش هریک از گزاره‌های مرکب زیر را در صورت امکان مشخص کنید:

الف) (p∨r)⇒p(p \vee r) \Rightarrow p

ب) (q∧r)⇒r(q \wedge r) \Rightarrow r

پ) (p∧q)⇔(∼p∧r)(p \wedge q) \Leftrightarrow (\sim p \wedge r)

ت) (∼q⇒p)⇔(p⇔q)(\sim q \Rightarrow p) \Leftrightarrow (p \Leftrightarrow q)

ث) (p⇒q)⇔(∼q⇒∼p)(p \Rightarrow q) \Leftrightarrow (\sim q \Rightarrow \sim p)

ج) (q∨r)⇒(r⇒p)(q \vee r) \Rightarrow (r \Rightarrow p)

چ) (∼p⇒r)⇒∼q(\sim p \Rightarrow r) \Rightarrow \sim q

ح) (∼q⇒∼p)∧r(\sim q \Rightarrow \sim p) \wedge r

خ) (r⇒p)∧p(r \Rightarrow p) \wedge p

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: مقدارهای معلوم را می‌نویسیم: pp درست، qq نادرست، پس ∼p\sim p نادرست و ∼q\sim q درست است. ارزش rr نامعلوم است، پس در هر بند باید ببینیم نتیجه به rr بستگی دارد یا نه.

گام ۲: بندهای الف تا پ

  • الف) p∨rp \vee r درست است (چون pp درست است). پس (د)⇒p(د)(\text{د}) \Rightarrow p(\text{د}) درست است.
  • ب) q∧rq \wedge r نادرست است (چون qq نادرست است). مقدم نادرست است، پس گزاره درست است.
  • پ) p∧qp \wedge q نادرست است. ∼p∧r\sim p \wedge r هم نادرست است چون ∼p\sim p نادرست است. پس ن⇔ن\text{ن} \Leftrightarrow \text{ن} درست است.

گام ۳: بندهای ت تا ج

  • ت) ∼q⇒p\sim q \Rightarrow p یعنی د⇒د\text{د} \Rightarrow \text{د} که درست است. p⇔qp \Leftrightarrow q یعنی د⇔ن\text{د} \Leftrightarrow \text{ن} که نادرست است. پس د⇔ن\text{د} \Leftrightarrow \text{ن} نادرست است.
  • ث) p⇒qp \Rightarrow q یعنی د⇒ن\text{د} \Rightarrow \text{ن} که نادرست است. ∼q⇒∼p\sim q \Rightarrow \sim p یعنی د⇒ن\text{د} \Rightarrow \text{ن} که نادرست است. پس ن⇔ن\text{ن} \Leftrightarrow \text{ن} درست است. (عکس نقیض هم‌ارز گزارهٔ اصلی است.)
  • ج) r⇒pr \Rightarrow p درست است (چون تالی درست است). پس کل گزاره، یعنی (q∨r)⇒د(q \vee r) \Rightarrow \text{د}، درست است.

گام ۴: بندهای چ تا خ

  • چ) ∼q\sim q درست است. تالی درست است، پس گزاره درست است.
  • ح) ∼q⇒∼p\sim q \Rightarrow \sim p یعنی د⇒ن\text{د} \Rightarrow \text{ن} که نادرست است. ن∧r\text{ن} \wedge r همیشه نادرست است.
  • خ) r⇒pr \Rightarrow p درست است و pp درست است. پس د∧د\text{د} \wedge \text{د} درست است.

جواب نهایی

الف) درست
ب) درست
پ) درست
ت) نادرست
ث) درست
ج) درست
چ) درست
ح) نادرست
خ) درست

تمرین ۳

ادامه از صفحهٔ ۱۰

درستی هریک از هم‌ارزی‌های زیر را با استفاده از جدول ارزش‌ها نشان دهید:

الف) ∼(p∧q)≡(∼p∨∼q)\sim(p \wedge q) \equiv (\sim p \vee \sim q)

ب) p∧(q∨r)≡(p∧q)∨(p∧r)p \wedge (q \vee r) \equiv (p \wedge q) \vee (p \wedge r)

پ) p∧(p∨q)≡pp \wedge (p \vee q) \equiv p

ت) (p⇒p)≡T(p \Rightarrow p) \equiv T

ث) (p∨∼q)∧(p∨q)≡p(p \vee \sim q) \wedge (p \vee q) \equiv p

ج) (p∧∼q)∨(p⇒q)≡T(p \wedge \sim q) \vee (p \Rightarrow q) \equiv T

جواب گام‌به‌گام

در جدول‌ها «د» یعنی درست و «ن» یعنی نادرست. برای نشان دادن هم‌ارزی، ستون ارزش دو طرف را مقایسه می‌کنیم.

گام ۱: الف) ستون ∼(p∧q)\sim(p\wedge q) و ستون ∼p∨∼q\sim p\vee\sim q یکسان‌اند.

ppqqp∧qp\wedge q∼(p∧q)\sim(p\wedge q)∼p\sim p∼q\sim q∼p∨∼q\sim p\vee\sim q
دددنننن
دنندندد
ندنددند
ننندددد

گام ۲: ب) ستون p∧(q∨r)p\wedge(q\vee r) با ستون (p∧q)∨(p∧r)(p\wedge q)\vee(p\wedge r) برابر است.

ppqqrrq∨rq\vee rp∧(q∨r)p\wedge(q\vee r)p∧qp\wedge qp∧rp\wedge r(p∧q)∨(p∧r)(p\wedge q)\vee(p\wedge r)
دددددددد
ددندددند
دندددندد
دننننننن
ندددنننن
ندندنننن
ننددنننن
نننننننن

گام ۳: پ) ستون p∧(p∨q)p\wedge(p\vee q) با ستون pp یکسان است.

ppqqp∨qp\vee qp∧(p∨q)p\wedge(p\vee q)
دددد
دندد
نددن
نننن

ت) ستون p⇒pp\Rightarrow p در همهٔ سطرها «د» است، پس همیشه درست (TT) است.

ppp⇒pp\Rightarrow p
دد
ند

گام ۴: ث) ستون (p∨∼q)∧(p∨q)(p\vee\sim q)\wedge(p\vee q) با ستون pp برابر است.

ppqq∼q\sim qp∨∼qp\vee\sim qp∨qp\vee q(p∨∼q)∧(p∨q)(p\vee\sim q)\wedge(p\vee q)
ددنددد
دندددد
ندنندن
ننددنن

گام ۵: ج) ستون آخر در همهٔ سطرها «د» است، پس گزاره همیشه درست (TT) است.

ppqq∼q\sim qp∧∼qp\wedge\sim qp⇒qp\Rightarrow q(p∧∼q)∨(p⇒q)(p\wedge\sim q)\vee(p\Rightarrow q)
ددنندد
دنددند
ندنندد
نندندد

جواب نهایی

الف) ستون‌های دو طرف برابرند؛ هم‌ارزی (قانون دمورگان) درست است.
ب) ستون‌های دو طرف در هر ۸ سطر برابرند؛ هم‌ارزی درست است.
پ) p∧(p∨q)p\wedge(p\vee q) با pp هم‌ارز است.
ت) p⇒pp\Rightarrow p همیشه درست است، یعنی ≡T\equiv T.
ث) (p∨∼q)∧(p∨q)(p\vee\sim q)\wedge(p\vee q) با pp هم‌ارز است.
ج) (p∧∼q)∨(p⇒q)(p\wedge\sim q)\vee(p\Rightarrow q) همیشه درست است، یعنی ≡T\equiv T.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۱ ریاضی و آمار یازدهم