فعالیت
یک صفحه کاغذ سفید را انتخاب کنید و آن را به دو قسمت مساوی تا بزنید. بعد از تا زدن، دو ناحیه به وجود میآید که مساحت هر یک، نصف مساحت اولیه است. اکنون کاغذ تا شده را یکبار دیگر تا بزنید. در دومین تا زدن، چهار ناحیه ایجاد میشود که مساحت هر کدام از آنها، نصف مساحت قبلی، یعنی مساحت اولیه است. در جدول ۳ چگونگی تغییر مساحت ناحیههایی که بر اثر تا زدنهای متوالی ایجاد میشوند، نشان داده شده است.
جدول ۳
| تعداد تا زدنها | میزان مساحت هر یک از ناحیهها |
|---|---|
| ؟ | |
| ؟ | |
| ⋮ | ⋮ |
| ؟ | |
| ؟ |
با توجه به اعداد جدول ۳، چه الگویی را میتوانید پیشنهاد دهید؟
در نمودار زیر، رابطهٔ تعداد تا زدنها و میزان مساحت هر یک از ناحیهها نمایش داده شده است.
[شکل: نمودار رابطهٔ تعداد تا زدنها و مساحت هر یک از ناحیهها؛ محور : تعداد تا زدنها، محور : مساحت هر یک از ناحیهها]
نقطهٔ تقاطع منحنی با محور ها چیست؟
جواب گامبهگام
گام ۱: هر بار تا زدن، مساحت هر ناحیه نصف میشود. پس برای تکمیل جدول، مساحت قبلی را در ضرب میکنیم.
برای ۴ بار تا زدن: .
گام ۲: است، پس تعداد تا زدنها ۵ است. همچنین است، پس تعداد تا زدنها ۱۰ است.
برای ۸ بار تا زدن: .
| تعداد تا زدنها | مساحت هر ناحیه |
|---|---|
گام ۳: الگو این است که مساحت هر ناحیه پس از بار تا زدن برابر است با
این یک تابع نمایی با پایهٔ است. با هر بار تا زدن، مساحت در ضرب میشود.
گام ۴: محور ها یعنی . در این حالت ، پس منحنی محور را در نقطهٔ قطع میکند. معنای آن این است که بدون تا زدن، مساحت کاغذ همان مساحت اولیه (۱) است.
جواب نهایی
مقدار برای ۴ بار تا زدن: ؛ برای ۸ بار تا زدن: ؛ مساحت مربوط به ۵ بار تا زدن و مربوط به ۱۰ بار تا زدن است.
الگو: (با هر تا زدن، مساحت نصف میشود).
نقطهٔ تقاطع با محور ها: