تمرین ۵
ادامه از صفحهٔ قبل
در یک نظرسنجی، از ۱۵ دانشآموز علوم انسانی پایهٔ یازدهم یک مدرسه پرسیدهایم که بهنظر آنها چند ساعت آموزشی در ماه برای برگزاری جلسات نقد کتاب یا فیلم مناسب است. دادههای گردآوری شده به این شرح است:
۱۶ ۱۰ ۱۲ ۱۰ ۱۲ ۱۳ ۶ ۴ ۰ ۲۰ ۱۸ ۲۲ ۲۰ ۱۴ ۱۲
الف) این دادهها را طوری تغییر دهید که میانگین و انحراف معیار بیشتر شود اما میانه و چارک اول و چارک سوم تغییر نکند.
ب) فرض کنید میخواهیم دو نفر دیگر به این نمونه اضافه کنیم. دادههای این دو نفر را طوری انتخاب کنید که میانگین و میانه تغییر نکند.
جواب گامبهگام
گام ۱: دادهها را مرتب میکنیم:
تعداد دادهها ۱۵ است، پس میانه جملهٔ هشتم است: . چارک اول میانهٔ ۷ دادهٔ پایین است: . چارک سوم میانهٔ ۷ دادهٔ بالاست: .
مجموع دادهها ۱۸۹ است، پس .
واریانس و انحراف معیار .
گام ۲ (الف): میانه و چارکها فقط به مقدار دادههای وسط و موقعیت آنها بستگی دارند، پس دادهٔ بیشینه را بزرگتر میکنیم و را به تغییر میدهیم.
دادههای جدید: .
میانه ، و تغییری نکردهاند.
مجموع جدید ۱۹۷ است و میانگین به میرسد، یعنی بیشتر شده است.
انحراف معیار هم از به افزایش یافته است.
گام ۳ (ب): برای تغییر نکردن میانگین ، مجموع دو دادهٔ جدید باید باشد.
برای تغییر نکردن میانه، یکی از آنها را کمتر از ۱۲ و دیگری را بیشتر از ۱۲ انتخاب میکنیم. مثلاً و که مجموعشان است.
دادهها اکنون ۱۷ تا هستند و دادهٔ نهم همچنان است. میانگین هم است.
(پاسخهای دیگر هم ممکن است، مثلاً و .)
جواب نهایی
الف) مثلاً تغییر به ؛ میانگین و انحراف معیار بیشتر میشود ( و ) ولی ، و ثابت میماند.
ب) مثلاً اضافه کردن دو دادهٔ و ؛ مجموعشان است، پس میانگین و میانه میماند.