۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۳۳ ریاضی و آمار دوازدهم

جواب گام‌به‌گام ۳ تمرین صفحهٔ ۳۳ کتاب ریاضی و آمار ۳.

  • ریاضی و آمار ۳
  • فصل ۱: آمار و احتمال
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس، سؤال ۱

برای بررسی کدام‌یک از موارد زیر به اندازهٔ نمونهٔ بزرگ‌تری نیاز است؟ توضیح دهید.
❑ سن دانش‌آموزان در کلاسی که در آن درس می‌خوانید.
❑ معدل سال گذشتهٔ دانش‌آموزان در کلاسی که در آن درس می‌خوانید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: طبق قاعدهٔ درس: هرچه پراکندگی متغیر در جامعه بیشتر باشد، برای اطمینان از وجود تنوع در نمونه، به نمونهٔ بزرگ‌تری نیاز داریم. پس باید پراکندگی دو متغیر را مقایسه کنیم.

گام ۲: سن دانش‌آموزان یک کلاس تقریباً یکسان است (مثلاً همه حدود ۱۷ یا ۱۸ سال‌اند و حداکثر اختلاف آنها یکی دو سال است). بنابراین پراکندگی سن بسیار کم است و با نمونهٔ کوچکی هم می‌توان وضعیت کل کلاس را شناخت.

گام ۳: معدل سال گذشتهٔ دانش‌آموزان یک کلاس می‌تواند بسیار متفاوت باشد (از معدل‌های پایین تا نزدیک ۲۰). پراکندگی معدل بیشتر است و برای اینکه نمونه همهٔ این تنوع را نشان دهد، به نمونهٔ بزرگ‌تری نیاز داریم.

گام ۴: نتیجه: برای بررسی «معدل سال گذشتهٔ دانش‌آموزان کلاس» به اندازهٔ نمونهٔ بزرگ‌تری نیاز است.

جواب نهایی

1) معدل سال گذشتهٔ دانش‌آموزان کلاس؛ چون پراکندگی آن در جامعه بیشتر از پراکندگی سن است.

کار در کلاس، سؤال ۲

علی و امید در یک پروژهٔ دانش‌آموزی می‌خواهند بررسی کنند که «نوجوانان منطقهٔ ۲ آبادان در اوقات فراغت خود به چه فعالیت‌هایی مشغول‌اند و برای هر فعالیت چقدر وقت صرف می‌کنند.»

علی پیشنهاد می‌کند: «برای نمونه‌گیری به چند مکان تفریحی، فرهنگی، مذهبی و ورزشی برویم و در هر مکان چند نوجوان را به‌طور تصادفی انتخاب کنیم و از آنها بپرسیم به‌طور متوسط چند ساعت در هفته به این مکان می‌آیند.»

امید پیشنهاد می‌کند: «اگر ادارهٔ آموزش و پرورش منطقه موافقت کند، برای نمونه‌گیری فهرستی از دانش‌آموزان متوسطهٔ اول و دوم منطقهٔ ۲ آبادان تهیه کنیم. بعد، با اندازهٔ نمونهٔ کافی افرادی را به‌طور تصادفی انتخاب کنیم و از هر دانش‌آموز بپرسیم در اوقات فراغت خود چه فعالیت‌هایی انجام می‌دهد و به‌صورت متوسط چند ساعت در هفته به این فعالیت‌ها مشغول است.»

موارد زیر اشکالاتی است که در پیشنهادهای امید و علی وجود دارد. در هر مورد، بنویسید که اشکال مربوط به پیشنهاد علی است یا امید.

الف) کسانی که اوقات فراغتشان را در خانه می‌گذرانند، شانس حضور در نمونه را ندارند.

ب) نوجوانان بازمانده از تحصیل، شانس حضور در نمونه را ندارند.

پ) اگر مثلاً به کتابخانه برویم و از نوجوانان بپرسیم به‌طور متوسط چند ساعت در هفته به این مکان می‌آیند، میانگین داده‌های به‌دست‌آمده (آمارهٔ نمونه) بزرگ‌تر از میانگین آن در جامعهٔ آماری (پارامتر جامعه) می‌شود؛ چون نوجوانانی که اصلاً به کتابخانه نمی‌روند، در نظر گرفته نشده‌اند.

دو اشکال دیگر را که به نمونه‌گیری علی وارد است، مطرح کنید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: در پیشنهاد علی، نمونه‌گیری فقط در مکان‌های تفریحی، فرهنگی، مذهبی و ورزشی انجام می‌شود. در پیشنهاد امید، نمونه از فهرست دانش‌آموزان متوسطهٔ اول و دوم گرفته می‌شود.

گام ۲: الف) نوجوانی که اوقات فراغتش را در خانه می‌گذراند، به هیچ‌یک از آن مکان‌ها نمی‌رود و در نمونهٔ علی نمی‌آید. در فهرست دانش‌آموزان امید این افراد حضور دارند. پس این اشکال مربوط به پیشنهاد علی است.

گام ۳: ب) نوجوانی که ترک تحصیل کرده، در فهرست دانش‌آموزان مدرسه‌ها نیست و شانس انتخاب شدن ندارد. این اشکال مربوط به پیشنهاد امید است.

گام ۴: پ) علی فقط در مکان‌هایی مثل کتابخانه نمونه می‌گیرد. کسانی که اصلاً به آنجا نمی‌روند (زمان صفر) در نمونه نمی‌آیند، پس میانگین نمونه از میانگین جامعه بزرگ‌تر می‌شود. این اشکال مربوط به پیشنهاد علی است.

گام ۵: دو اشکال دیگر در نمونه‌گیری علی (پاسخ‌های دیگر هم ممکن است):

  • نوجوانی که بیشتر به آن مکان‌ها می‌رود، شانس بیشتری برای انتخاب دارد. پس همهٔ اعضای جامعه شانس برابر ندارند و نمونه نمایندهٔ جامعه نیست.
  • در آن مکان‌ها ممکن است افرادی حضور داشته باشند که ساکن منطقهٔ ۲ آبادان نیستند یا نوجوان نیستند، یعنی عضو جامعه نیستند. همچنین انتخاب مکان‌ها خودش تصادفی نیست و فقط زمان صرف‌شده در همان مکان پرسیده می‌شود، نه همهٔ فعالیت‌های اوقات فراغت.

جواب نهایی

الف) اشکال مربوط به پیشنهاد علی است.
ب) اشکال مربوط به پیشنهاد امید است.
پ) اشکال مربوط به پیشنهاد علی است.
دو اشکال دیگر) (۱) افرادی که بیشتر به آن مکان‌ها می‌روند، شانس بیشتری برای انتخاب دارند؛ (۲) در مکان‌ها ممکن است افراد غیرمنطقه‌ای یا غیرنوجوان باشند، انتخاب مکان‌ها تصادفی نیست و فقط زمان صرف‌شده در همان مکان پرسیده می‌شود.

کار در کلاس، سؤال ۳

برای بررسی وضعیت اجتماعی ــ اقتصادی خانوارهای یک شهر در کدام یک از شیوه‌های نمونه‌گیری زیر، همهٔ قشرهای جامعه شانس حضور ندارند؟ چرا؟

الف) انتخاب تصادفی خانوارها براساس رقم اول تلفن خانه‌ها

ب) انتخاب تصادفی خانوارها براساس رقم آخر تلفن خانه‌ها.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: در نمونه‌گیری باید هر قشر جامعه شانس حضور داشته باشد. پس بررسی می‌کنیم که رقمِ مورد استفاده برای انتخاب، با وضعیت اجتماعی ــ اقتصادی یا محل سکونت خانوار ارتباط دارد یا نه.

گام ۲: الف) رقم (یا ارقام) اول شماره تلفن معمولاً نشان‌دهندهٔ مرکز مخابراتی و در نتیجه محله یا منطقهٔ سکونت است. اگر خانوارها را براساس رقم اول انتخاب کنیم، فقط خانوارهای چند محلهٔ مشخص انتخاب می‌شوند. این محله‌ها ممکن است از نظر درآمد و فرهنگ شبیه هم باشند، مثلاً همه مرفه یا همه کم‌برخوردار. پس خانوارهای بقیهٔ مناطق و قشرها شانس حضور در نمونه را ندارند.

گام ۳: ب) رقم آخر شماره تلفن به محل سکونت یا وضعیت اقتصادی خانوار ربطی ندارد و تقریباً تصادفی است. در هر محله و هر قشر، شماره‌هایی با رقم آخر مختلف وجود دارد. پس همهٔ قشرها شانس حضور دارند.

گام ۴: در شیوهٔ «الف» همهٔ قشرها شانس حضور ندارند.

جواب نهایی

الف) در این شیوه همهٔ قشرها شانس حضور ندارند، چون رقم اول تلفن به منطقهٔ سکونت وابسته است و فقط خانوارهای چند منطقهٔ خاص انتخاب می‌شوند.
ب) در این شیوه همهٔ قشرها شانس حضور دارند، چون رقم آخر به محل یا قشر وابسته نیست.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۳۳ ریاضی و آمار دوازدهم