تمرین ۱
کدام روش گردآوری دادهها برای موارد زیر مناسب است؟ یک دلیل برای انتخاب خود ذکر کنید.
الف) میزان رضایت مشتریان بانک از نحوهٔ برخورد و رسیدگی به درخواستهای آنها.
ب) سن همهٔ دانشآموزان مدرسه بر حسب ماه در پایهٔ دهم.
پ) تعداد سرنشینان خودروهای سواری در یکی از محورهای خروجی شهر.
جواب گامبهگام
گام ۱: برای هر مورد، ویژگی دادهها را بررسی میکنیم و از بین چهار روش (مشاهده، پرسشنامه، مصاحبه، دادگانها) مناسبترین را برمیگزینیم.
گام ۲: الف) رضایت مشتریان یک نظر شخصی است و باید از خود مشتریان پرسیده شود. تعداد مشتریان زیاد است و سؤالات را میتوان از پیش تعیین کرد؛ پس پرسشنامه مناسب است، زیرا مرسومترین ابزار گرفتن اطلاعات از مردم است و از تعداد زیادی پاسخگو میتوان بهسادگی داده گرفت.
گام ۳: ب) سن دانشآموزان پایهٔ دهم (بر حسب ماه) از تاریخ تولد آنها محاسبه میشود که قبلاً در پروندهٔ مدرسه ثبت شده است؛ پس دادگانها مناسب است، زیرا اطلاعات از قبل ذخیره شدهاند و نیازی به پرسیدن از تکتک دانشآموزان نیست.
گام ۴: پ) شمارش سرنشینان خودروها نیازی به پاسخگو ندارد و با نگاه کردن به خودروهای عبوری انجام میشود؛ پس مشاهده مناسب است، زیرا دادهها بدون نیاز به فرد پاسخگو و مستقیماً گردآوری میشوند.
جواب نهایی
الف) پرسشنامه (پرسیدن نظر تعداد زیادی از مشتریان با سؤالات از پیش تعیینشده)
ب) دادگانها (استفاده از اطلاعات ثبتشدهٔ مدرسه)
پ) مشاهده (شمارش مستقیم بدون نیاز به پاسخگو)