۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۶۶ ریاضی هشتم

جواب گام‌به‌گام ۳ تمرین صفحهٔ ۶۶ کتاب ریاضی هشتم.

  • ریاضی هشتم
  • فصل ۴: جبر و معادله
  • پایهٔ هشتم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعالیت، سؤال ۱

معادلهٔ زیر را دو دانش‌آموز حل کرده‌اند. راه حل آن‌ها را توضیح دهید. ویژگی‌های هرکدام از روش‌ها را بگویید و در کلاس با یکدیگر در این باره گفت‌وگو کنید.

راه حل یکتا

12x−13=56\frac{1}{2}x-\frac{1}{3}=\frac{5}{6}
6×(12x−13)=6×566\times(\frac{1}{2}x-\frac{1}{3})=6\times\frac{5}{6}
6×12x−6×13=6×566\times\frac{1}{2}x-6\times\frac{1}{3}=6\times\frac{5}{6}
3x−2=53x-2=5
3x=73x=7
x=73x=\frac{7}{3}

راه حل یگانه

12x−13=56\frac{1}{2}x-\frac{1}{3}=\frac{5}{6}
12x=56+13\frac{1}{2}x=\frac{5}{6}+\frac{1}{3}
12x=76\frac{1}{2}x=\frac{7}{6}
x=7612=146x=\frac{\frac{7}{6}}{\frac{1}{2}}=\frac{14}{6}
x=73x=\frac{7}{3}

چرا یکتا عدد ۶ را برای ضرب کردن انتخاب کرده است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (راه حل یکتا): دو طرف معادله در ۶ ضرب شده است. سپس ۶ در هر جمله پخش شده است: 6×12x=3x6\times\frac{1}{2}x=3x و 6×13=26\times\frac{1}{3}=2 و 6×56=56\times\frac{5}{6}=5. معادله بدون کسر شده است: 3x−2=53x-2=5. بعد ۲ به طرف راست رفته است: 3x=73x=7. در پایان دو طرف بر ۳ تقسیم شده است: x=73x=\frac{7}{3}.

گام ۲ (راه حل یگانه): عدد −13-\frac{1}{3} با تغییر علامت به طرف راست رفته است: 12x=56+13=56+26=76\frac{1}{2}x=\frac{5}{6}+\frac{1}{3}=\frac{5}{6}+\frac{2}{6}=\frac{7}{6}. سپس برای به دست آوردن xx، عدد 76\frac{7}{6} بر ضریب 12\frac{1}{2} تقسیم شده است:

x=76÷12=76×2=146=73x=\frac{7}{6}\div\frac{1}{2}=\frac{7}{6}\times 2=\frac{14}{6}=\frac{7}{3}

گام ۳ (ویژگی‌ها): در راه حل یکتا ابتدا کسرها حذف می‌شوند. بعد از آن فقط با عددهای صحیح کار می‌کنیم و جمع و تقسیم کسرها لازم نیست، پس احتمال خطا کمتر است. در راه حل یگانه کسرها تا آخر می‌مانند. برای جمع کسرها باید مخرج مشترک گرفت و در آخر تقسیم کسر بر کسر انجام داد. این راه محاسبات بیشتری دارد، اما به ضرب در عدد مناسب نیاز ندارد. هر دو راه جواب یکسان x=73x=\frac{7}{3} می‌دهند.

گام ۴ (چرا عدد ۶؟): مخرج‌های کسرها ۲ و ۳ و ۶ هستند. عدد ۶ کوچک‌ترین مضرب مشترک آن‌هاست و بر هر سه مخرج بخش‌پذیر است. با ضرب در ۶ همهٔ مخرج‌ها ساده می‌شوند و همهٔ ضریب‌ها عدد صحیح می‌شوند.

جواب نهایی

1) یکتا با ضرب دو طرف در ۶ کسرها را حذف کرده و به 3x−2=53x-2=5 رسیده است. یگانه کسرها را جمع کرده و بر 12\frac{1}{2} تقسیم کرده است. جواب هر دو x=73x=\frac{7}{3} است. ۶ کوچک‌ترین مضرب مشترک مخرج‌های ۲ و ۳ و ۶ است و با ضرب در آن همهٔ کسرها حذف می‌شوند.

فعالیت، سؤال ۲

دو دانش‌آموز کسر −x+32-\frac{x+3}{2} را به‌صورت زیر در ۶ ضرب کرده‌اند. کدام یک اشتباه کرده است؟ اشتباه او را توضیح دهید.

6×(−x+32)=−3x−96×(−x+32)=−3x+96\times(-\frac{x+3}{2})=-3x-9 \qquad\qquad 6\times(-\frac{x+3}{2})=-3x+9

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: ضرب ۶ در عبارت −x+32-\frac{x+3}{2} را درست انجام می‌دهیم: 6×(−x+32)=−6(x+3)2=−3(x+3)6\times\left(-\frac{x+3}{2}\right)=-\frac{6(x+3)}{2}=-3(x+3).

گام ۲: حالا ضرب −3-3 را در هر دو جملهٔ داخل پرانتز (توزیع‌پذیری) انجام می‌دهیم:

−3(x+3)=−3×x+(−3)×3=−3x−9-3(x+3)=-3\times x+(-3)\times 3=-3x-9

گام ۳: پس دانش‌آموزی که جواب −3x−9-3x-9 را نوشته درست حل کرده است و دانش‌آموز دوم، که −3x+9-3x+9 نوشته، اشتباه کرده است.

گام ۴: اشتباه او این است که علامت منفی جلوی کسر را فقط در xx ضرب کرده و در 33 ضرب نکرده است. یعنی −3×3-3\times 3 را +9+9 گرفته، در حالی که منفی باید در تمام جملات داخل پرانتز اثر کند و −3×3=−9-3\times 3=-9 است.

جواب نهایی

2) دانش‌آموز دوم (−3x+9-3x+9) اشتباه کرده است؛ جواب درست −3x−9-3x-9 است، زیرا علامت منفی باید در هر دو جملهٔ xx و 33 ضرب شود.

کار در کلاس

معادله‌های زیر را حل کنید.

23x−12=1635x−12=34\frac{2}{3}x-\frac{1}{2}=\frac{1}{6} \qquad\qquad \frac{3}{5}x-\frac{1}{2}=\frac{3}{4}
−625x−415=83x+12=x+23-\frac{6}{25}x-\frac{4}{15}=\frac{8}{3} \qquad\qquad \frac{x+1}{2}=\frac{x+2}{3}

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: معادلهٔ اول را در ۶ (مخرج مشترک) ضرب می‌کنیم:

6(23x−12)=6×16  ⇒  4x−3=1  ⇒  4x=4  ⇒  x=16\left(\tfrac{2}{3}x-\tfrac{1}{2}\right)=6\times\tfrac{1}{6}\;\Rightarrow\;4x-3=1\;\Rightarrow\;4x=4\;\Rightarrow\;x=1

گام ۲: معادلهٔ دوم را در ۲۰ ضرب می‌کنیم:

20(35x−12)=20×34  ⇒  12x−10=15  ⇒  12x=25  ⇒  x=251220\left(\tfrac{3}{5}x-\tfrac{1}{2}\right)=20\times\tfrac{3}{4}\;\Rightarrow\;12x-10=15\;\Rightarrow\;12x=25\;\Rightarrow\;x=\tfrac{25}{12}

گام ۳: معادلهٔ سوم را در ۷۵ ضرب می‌کنیم، چون ۷۵ مضرب مشترک ۲۵ و ۱۵ و ۳ است:

75(−625x−415)=75×83  ⇒  −18x−20=200  ⇒  −18x=220  ⇒  x=−110975\left(-\tfrac{6}{25}x-\tfrac{4}{15}\right)=75\times\tfrac{8}{3}\;\Rightarrow\;-18x-20=200\;\Rightarrow\;-18x=220\;\Rightarrow\;x=-\tfrac{110}{9}

گام ۴: معادلهٔ چهارم را در ۶ ضرب می‌کنیم:

6×x+12=6×x+23  ⇒  3(x+1)=2(x+2)  ⇒  3x+3=2x+4  ⇒  x=16\times\tfrac{x+1}{2}=6\times\tfrac{x+2}{3}\;\Rightarrow\;3(x+1)=2(x+2)\;\Rightarrow\;3x+3=2x+4\;\Rightarrow\;x=1

برای بررسی، جواب هر معادله را در معادلهٔ اصلی جایگذاری کردیم و دو طرف برابر شدند.

جواب نهایی

1) x=1x=1
2) x=2512x=\frac{25}{12}
3) x=−1109x=-\frac{110}{9}
4) x=1x=1

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۶۶ ریاضی هشتم