فعالیت، سؤال ۱
حاصل جمع پنج عدد متوالی طبیعی ۶۵ شده است. عدد وسط چه عددی است؟ پنج دانشآموز این مسئله را با راهبردهای مختلف حل کردهاند. راه حل هر کدام را کامل کنید و توضیح دهید.
راه حل سمیه: راهبرد حدس و آزمایش
| عدد اوّل | عدد دوم | عدد سوم | عدد چهارم | عدد پنجم | حاصلجمع | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| حدس اوّل | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 35 |
| حدس دوم | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | ..... |
| حدس سوم | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | ..... |
راهحل فریده: راهبرد رسم شکل
[شکل: پنج ردیف مستطیل؛ ردیف اول یک مستطیل، ردیفهای بعد بهترتیب با ۱، ۲، ۳ و ۴ مربع کوچک (۱) کنار مستطیل]
و عددها عبارتند از:
راه حل فهیمه: راهبرد روشهای نمادین
عدد وسطی را در تساوی بالا مشخص کنید.
و عددها عبارتند از:
راهحل مهدیه: راهبرد تشکیل معادله
و عددها عبارتند از:
راهحل فرشته: راهبرد تشکیل معادله
تفاوت راهحلهای فرشته و مهدیه را توضیح دهید.
جواب گامبهگام
گام ۱: سمیه: حدس دوم و حدس سوم است. پس حدس سوم درست است و عدد وسط ۱۳ است.
گام ۲: فریده: در شکل، هر ردیف یک مستطیل (عدد اول) بهاضافهٔ چند مربع کوچک است. مجموع مربعهای کوچک است. پس ، یعنی و . عددها ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ هستند.
گام ۳: فهیمه: عدد اول را گرفته است. از داریم و . عدد وسط (عدد سوم) برابر است. عددها ۱۱ تا ۱۵ هستند.
گام ۴: مهدیه: از داریم و . عددها ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ هستند.
گام ۵: فرشته: با جمع کردن، و و همچنین و حذف میشوند و میشود. پس و عددها هستند.
گام ۶: تفاوت فرشته و مهدیه: مهدیه را عدد اول گرفته است، پس میشود. فرشته را عدد وسط گرفته است، پس میشود. فرشته معادلهٔ سادهتری (بدون عدد ثابت) دارد. در هر دو راه، عددها یکسان به دست میآیند.
جواب نهایی
عددها ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ هستند و عدد وسط ۱۳ است.