۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۳۲ ریاضی هشتم

جواب گام‌به‌گام ۴ تمرین صفحهٔ ۱۳۲ کتاب ریاضی هشتم.

  • ریاضی هشتم
  • فصل ۸: آمار و احتمال
  • پایهٔ هشتم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعّالیت، سؤال ۱

سارا، ستاره و محدثه یک بازی طراحی کرده‌اند. آنها دو سکه را هم‌زمان می‌اندازند. اگر هر دو، رو آمد، سارا امتیاز می‌گیرد و اگر هر دو، پشت آمد، ستاره. اگر هم، یکی رو و یکی پشت آمد، محدثه امتیاز می‌گیرد.

فکر می‌کنید این بازی عادلانه است؟ یعنی شانس امتیاز گرفتن بازیکن‌ها با هم مساوی است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: سه حالت وجود دارد: «هر دو رو» (امتیاز سارا)، «هر دو پشت» (امتیاز ستاره) و «یکی رو، یکی پشت» (امتیاز محدثه). نباید فقط چون سه حالت داریم نتیجه بگیریم که شانس‌ها برابرند. باید ببینیم هر حالت به چند شکل رخ می‌دهد.

گام ۲: سکه‌ها را مثلاً «اول» و «دوم» می‌نامیم. حالت‌های ممکن پرتاب دو سکه چهار تاست:
(رو، رو)، (رو، پشت)، (پشت، رو)، (پشت، پشت)

گام ۳: حالت «یکی رو، یکی پشت» دو بار در این فهرست آمده است (رو ــ پشت و پشت ــ رو). ولی «هر دو رو» و «هر دو پشت» هرکدام فقط یک بار آمده‌اند. پس:

سارا: 14,ستاره: 14,محدثه: 24=12\text{سارا: } \frac{1}{4},\qquad \text{ستاره: } \frac{1}{4},\qquad \text{محدثه: } \frac{2}{4}=\frac{1}{2}

گام ۴: شانس محدثه دو برابر شانس هر یک از دو نفر دیگر است. بنابراین بازی عادلانه نیست. (این پاسخ را با آزمایش و جدول بندهای ۲ و ۳ هم می‌توان بررسی کرد.)

جواب نهایی

1) بازی عادلانه نیست؛ احتمال امتیاز گرفتن سارا و ستاره هرکدام 14\frac{1}{4} و محدثه 12\frac{1}{2} است. (پیش‌بینی اولیه دانش‌آموز می‌تواند متفاوت باشد، ولی نتیجهٔ درست این است.)

فعّالیت، سؤال ۲

دو سکه بردارید و ۲۰ بار آزمایش کنید.

نتایج ۲۰ آزمایش را با رسم چوب خط در جدول ثبت کنید.

نتایج آزمایش خودتان را با نتایج سه هم‌گروهی‌تان جمع کنید و با استفاده از نتایج مربوط به ۸۰ آزمایش، درستی فکرتان را بررسی کنید.

هر دو، پشتهر دو، رویکی رو، یکی پشت
در ۲۰ آزمایش
در ۸۰ آزمایش

آیا نتیجهٔ آزمایش‌ها، پاسخ شما به فعّالیت ۱ را تأیید می‌کند؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: دو سکه را هم‌زمان ۲۰ بار می‌اندازیم. برای هر بار، یک چوب خط در ستون مناسب جدول می‌زنیم. این آزمایش عملی است و نتیجه‌اش در هر گروه کمی فرق می‌کند. یک نمونه از نتایج ممکن را می‌آوریم.

گام ۲: نمونه نتایج ۲۰ آزمایش: هر دو پشت ۴ بار، هر دو رو ۶ بار، یکی رو و یکی پشت ۱۰ بار. مجموع: 4+6+10=204+6+10=20.

گام ۳: نتایج چهار نفر را جمع می‌کنیم. نمونه نتایج ۸۰ آزمایش:

هر دو، پشتهر دو، رویکی رو، یکی پشت
در ۲۰ آزمایش۴۶۱۰
در ۸۰ آزمایش۱۸۲۱۴۱

مجموع: 18+21+41=8018+21+41=80.

گام ۴: در ۸۰ آزمایش، «یکی رو، یکی پشت» تقریباً دو برابر هر یک از دو حالت دیگر شده است. یعنی حدود نصف آزمایش‌ها این حالت را دارند (4180≈12\frac{41}{80}\approx\frac12) و هر یک از دو حالت دیگر حدود یک‌چهارم (1880≈2180≈14\frac{18}{80}\approx\frac{21}{80}\approx\frac14).

گام ۵: پس نتیجهٔ آزمایش نشان می‌دهد شانس محدثه از شانس سارا و ستاره بیشتر است و بازی عادلانه نیست. این نتیجه، پیش‌بینی ما در فعّالیت ۱ را تأیید می‌کند، به شرط اینکه پیش‌بینی ما همین بوده باشد. اگر کسی پیش‌بینی کرده بود که بازی عادلانه است، نتیجه پیش‌بینی او را رد می‌کند. هر گروه عددهای دیگری هم می‌تواند به دست آورد، ولی با تعداد آزمایش بیشتر، عددها به همین نسبت نزدیک‌تر می‌شوند.

جواب نهایی

2) نمونه: در ۲۰ آزمایش (۴، ۶، ۱۰) و در ۸۰ آزمایش (۱۸، ۲۱، ۴۱)؛ حالت «یکی رو، یکی پشت» حدود نصف آزمایش‌ها است، پس بازی عادلانه نیست و شانس محدثه بیشتر است. عددهای هر گروه ممکن است متفاوت باشد.

فعّالیت، سؤال ۳

در جدول زیر، حالت‌های ممکن در پرتاب دو سکه نشان داده شده است. با توجه به این جدول، احتمال امتیاز گرفتن هر کدام از بازیکن‌ها را محاسبه کنید.

سکه دوم \ سکه اول
رو ــ رورو ــ پشت
پشت ــ روپشت ــ پشت

____ = احتمال اینکه یک سکه رو بیاید و یک سکه پشت.

____ = احتمال اینکه هر دو سکه رو بیایند.

____ = احتمال اینکه هر دو سکه پشت بیایند.

حالا دوباره به سؤال فعّالیت ۱ پاسخ دهید و برای پاسختان دلیل بیاورید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: طبق جدول، در پرتاب دو سکه ۴ حالت ممکن و هم‌شانس داریم: (رو ــ رو)، (رو ــ پشت)، (پشت ــ رو)، (پشت ــ پشت).

گام ۲: حالت «یک سکه رو و یک سکه پشت» دو حالت دارد (رو ــ پشت و پشت ــ رو)، پس:

24=12\frac{2}{4}=\frac{1}{2}

گام ۳: حالت «هر دو رو» فقط یک حالت دارد (رو ــ رو)، پس:

14\frac{1}{4}

گام ۴: حالت «هر دو پشت» هم فقط یک حالت دارد (پشت ــ پشت)، پس:

14\frac{1}{4}

گام ۵: احتمال امتیاز گرفتن سارا 14\frac{1}{4}، ستاره 14\frac{1}{4} و محدثه 12\frac{1}{2} است. چون این احتمال‌ها برابر نیستند، بازی عادلانه نیست؛ شانس محدثه دو برابر شانس هر یک از دو نفر دیگر است.

جواب نهایی

یک سکه رو و یک سکه پشت: 12\frac{1}{2}
هر دو سکه رو: 14\frac{1}{4}
هر دو سکه پشت: 14\frac{1}{4}
پاسخ فعّالیت ۱: بازی عادلانه نیست، چون شانس محدثه (12\frac{1}{2}) بیشتر از شانس سارا و ستاره (14\frac{1}{4} برای هرکدام) است.

کار در کلاس

محمد می‌خواست یک شاخه گل رز برای مادرش و یک شاخه هم برای پدرش بخرد. در گل‌فروشی تعداد زیادی گل رز به رنگ‌های سفید، قرمز و صورتی بود.

او دو شاخه گل را به‌طور تصادفی و به‌ترتیب برای مادر و پدرش برداشت.

گل مادر \ گل پدرسفیدقرمزصورتی
سفیدس ــ سق ــ س
قرمزس ــ ق
صورتیس ــ ص

الف) همهٔ حالت‌های ممکن را به کمک جدول پیدا کنید.

ب) در چند تا از این حالت‌ها دست‌کم یکی از گل‌ها سفید است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: گل مادر ۳ حالت دارد (سفید، قرمز، صورتی) و گل پدر هم ۳ حالت. پس تعداد همهٔ حالت‌ها 3×3=93\times 3=9 است. در جدول کتاب هر خانه به‌صورت «رنگ گل پدر ــ رنگ گل مادر» نوشته شده است.

گام ۲: الف) جدول کامل‌شده:

گل مادر \ گل پدرسفیدقرمزصورتی
سفیدس ــ سق ــ سص ــ س
قرمزس ــ قق ــ قص ــ ق
صورتیس ــ صق ــ صص ــ ص

گام ۳: ب) خانه‌هایی را می‌شماریم که دست‌کم یک «س» دارند:

  • سطر سفید (گل مادر سفید): ۳ حالت، یعنی س ــ س، ق ــ س و ص ــ س.
  • ستون سفید (گل پدر سفید) به‌جز خانهٔ مشترک: ۲ حالت، یعنی س ــ ق و س ــ ص.

3+2=53+2=5 حالت.

(حالت‌های بدون سفید: ق ــ ق، ص ــ ق، ق ــ ص، ص ــ ص، یعنی ۴ حالت؛ و 5+4=95+4=9.)

جواب نهایی

الف) ۹ حالت ممکن (جدول بالا)
ب) ۵ حالت از ۹ حالت

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۳۲ ریاضی هشتم