کار در کلاس، سؤال ۱
شکل «ب» یک خودرو را نشان می‌دهد، برخی از ویژگی‌های این خودرو مانند سرعت، میزان بنزین مصرفی و رنگ خودرو در شکل مشخص شده است.
«سرعت خودرو» و «میزان بنزین مصرفی»، قابل اندازه‌گیری است. به عنوان مثال حداکثر سرعت این خودرو در جاده‌ها ۱۲۰ کیلومتر برساعت است. به عبارت دیگر مقدار متغیر «سرعت خودرو» برابر با ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت است.
همچنین اگر خودرویی به عنوان مثال برای هر ۱۰۰ کیلومتر، ۸ لیتر بنزین مصرف کند؛ بنابراین مقدار متغیر «میزان مصرف خودرو» برابر با ۸ لیتر برای هر ۱۰۰ کیلومتر است.
ولی در این مثال رنگ خودرو قابل اندازه‌گیری نیست. می‌توان انواع رنگ‌های مشکی، سفید و ... را به عنوان مقادیر متغیر «رنگ خودرو» در نظر گرفت و آنها را با اعداد دلخواهی مانند عدد یک برای رنگ مشکی و عدد دو برای رنگ سفید نشان داد.
به نظر شما چه متغیرهای دیگری در این خودرو می‌توان معرفی نمود؟
در سطرهای خالی مقدار هریک از متغیرهای معرفی شدهٔ جدید را بیان کنید.
| متغیرهای یک خودرو | مقدار متغیر |
|---|---|
| حداکثر سرعت مجاز خودرو در جاده | ۱۲۰ |
| میزان بنزین مصرفی برای هر ۱۰۰ کیلومتر | ۸ |
| رنگ خودرو | سفید |
جواب گام‌به‌گام
گام ۱: متغیر ویژگی‌ای از اعضای جامعه است که بررسی می‌شود و از یک عضو به عضو دیگر تغییر می‌کند. پس باید ویژگی‌های دیگری از خودرو را پیدا کنیم که مقدار آنها را بتوان با عدد بیان کرد (اندازه‌گیری یا کدگذاری).
گام ۲: یک متغیر قابل اندازه‌گیری انتخاب می‌کنیم: «تعداد سرنشینان مجاز خودرو». مقدار آن برای یک خودروی سواری معمولی، ۵ نفر است.
گام ۳: متغیر دیگری انتخاب می‌کنیم: «مدل (سال ساخت) خودرو». مقدار آن مثلاً ۱۴۰۰ است. همچنین می‌توان متغیر غیرقابل اندازه‌گیری مانند «نوع سوخت» را با کدگذاری نشان داد (مثلاً ۱ برای بنزین و ۲ برای گازوئیل).
گام ۴: سطرهای خالی جدول را پر می‌کنیم:
| متغیرهای یک خودرو | مقدار متغیر |
|---|---|
| حداکثر سرعت مجاز خودرو در جاده | ۱۲۰ |
| میزان بنزین مصرفی برای هر ۱۰۰ کیلومتر | ۸ |
| رنگ خودرو | سفید |
| تعداد سرنشینان مجاز | ۵ |
| سال ساخت خودرو | ۱۴۰۰ |
پاسخ‌های دیگر (مانند وزن خودرو، حجم باک، تعداد درها و ...) نیز پذیرفتنی است.
جواب نهایی
1) مثلاً متغیر «تعداد سرنشینان مجاز» با مقدار ۵ و متغیر «سال ساخت خودرو» با مقدار ۱۴۰۰ (پاسخ‌های دیگر مانند وزن خودرو یا حجم باک نیز درست است)