فعالیت
دو تابع و را در نظر بگیرید.
الف) ضابطهٔ تابع را بیابید.
ب) نمودار توابع ، و را رسم کنید.
[شکل: سه دستگاه مختصات خالی برای رسم نمودار توابع ، و ]
پ) آیا حد دو تابع و در وجود دارد؟
ت) آیا حد تابع در وجود دارد؟
ث) آیا میتوان از قضیهٔ حد مجموع برای محاسبهٔ حد در استفاده کرد؟ چرا؟
جواب گامبهگام
گام ۱ (الف): ضابطهٔ را در هر بازه جداگانه به دست میآوریم.
- برای :
- برای :
پس برای همهٔ است، یعنی تابع ثابت.
گام ۲ (ب): نمودارها را توصیف میکنیم.
- نمودار : نیمخط افقی در ارتفاع ۴ برای که در نقطهٔ توپر دارد، و نیمخط افقی در ارتفاع ۳ برای که در نقطهٔ توخالی دارد.
- نمودار : نیمخط افقی در ارتفاع برای با نقطهٔ توپر در ، و نیمخط افقی در ارتفاع برای با نقطهٔ توخالی در .
- نمودار : خط افقی بدون هیچ پرشی.
گام ۳ (پ): برای داریم و . این دو برابر نیستند، پس در حد ندارد.
برای داریم و . این دو هم برابر نیستند، پس هم در حد ندارد.
گام ۴ (ت): چون تابع ثابت ۲ است، داریم:
پس حد در وجود دارد.
گام ۵ (ث): خیر. قضیهٔ حد مجموع فقط وقتی کاربرد دارد که حد هر دو تابع و در آن نقطه وجود داشته باشد. در اینجا و در حد ندارند، پس نمیتوان از قضیه استفاده کرد، هرچند حد مجموع وجود دارد و برابر ۲ است.
جواب نهایی
الف) برای همهٔ (تابع ثابت)
ب) و هرکدام دو نیمخط افقی با پرش در هستند؛ خط افقی است.
پ) خیر، حد و در وجود ندارد (حدهای چپ و راست برابر نیستند).
ت) بله،
ث) خیر، چون برای استفاده از قضیهٔ حد مجموع باید حد و هر دو در موجود باشند.