۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۷ حسابان دوازدهم

جواب گام‌به‌گام ۱ تمرین صفحهٔ ۱۷ کتاب حسابان ۲.

  • حسابان ۲
  • فصل ۱: تابع
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس

۱ نمودار توابع زیر را رسم کنید.

f(x)=x2+2x,g(x)=2−x,h(x)=∣x+2∣f(x) = x^2 + 2x \quad , \quad g(x) = 2^{-x} \quad , \quad h(x) = |x+2|

الف) در چه بازه‌هایی این توابع، اکیداً صعودی و در چه بازه‌هایی اکیداً نزولی هستند؟

ب) کدام یک از آنها در تمام دامنهٔ خود، اکیداً یکنوا است؟
۲ نمودار تابع f(x)={x2x≥−12x<−1f(x) = \begin{cases} x^2 & x \ge -1 \\ 2 & x < -1 \end{cases} را رسم کنید. در چه فاصله‌هایی این تابع صعودی و در چه فاصله‌هایی نزولی است؟

۳
الف) اگر تابع ff در یک فاصله اکیداً صعودی باشد، آیا صعودی نیز هست؟ چرا؟
ب) اگر تابع ff در یک فاصله صعودی باشد، آیا اکیداً صعودی نیز خواهد بود؟ مثال بزنید.

۴
الف) فرض کنید تابع ff در یک فاصله اکیداً صعودی باشد و aa و bb متعلق به این فاصله باشند. اگر f(a)≤f(b)f(a) \le f(b) نشان دهید که a≤ba \le b.
ب) اگر log⁡(2x−3)≤log⁡(x+1)\log(2x-3) \le \log(x+1)، حدود xx را به‌دست آورید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (سؤال ۱، الف): نمودارها:

  • f(x)=x2+2x=(x+1)2−1f(x)=x^2+2x=(x+1)^2-1 سهمی با رأس (−1,−1)(-1,-1) و رو به بالاست. در (−∞,−1](-\infty,-1] اکیداً نزولی و در [−1,+∞)[-1,+\infty) اکیداً صعودی است.
  • g(x)=2−x=(12)xg(x)=2^{-x}=\left(\tfrac12\right)^x نمودار نمایی با پایهٔ کوچک‌تر از ۱ است و در کل R\mathbb{R} اکیداً نزولی است.
  • h(x)=∣x+2∣h(x)=|x+2| نمودار ∣x∣|x| است که ۲ واحد به چپ رفته و رأس آن (−2,0)(-2,0) است. در (−∞,−2](-\infty,-2] اکیداً نزولی و در [−2,+∞)[-2,+\infty) اکیداً صعودی است.

گام ۲ (سؤال ۱، ب): تابعی که در کل دامنه‌اش فقط یک جهت داشته باشد، اکیداً یکنواست. ff و hh در رأس جهت عوض می‌کنند، پس فقط gg در تمام دامنه اکیداً یکنواست.

گام ۳ (سؤال ۲): نمودار:

  • برای x<−1x<-1 نمودار خط افقی y=2y=2 است (نقطهٔ (−1,2)(-1,2) توخالی).
  • برای x≥−1x\ge -1 نمودار سهمی y=x2y=x^2 است. در x=−1x=-1 مقدار تابع ۱ است، پس نمودار از ۲ به ۱ می‌پرد پایین.

خود تابع x2x^2 از −1-1 تا 00 از ۱ به ۰ کاهش می‌یابد و از 00 به بعد افزایش می‌یابد. مقدار ثابت ۲ هم از مقدار تابع در هر نقطهٔ [−1,0][-1,0] بزرگ‌تر است. پس برای a<b≤0a<b\le 0 همواره f(a)≥f(b)f(a)\ge f(b) و تابع در (−∞,0](-\infty,0] نزولی است. در [0,+∞)[0,+\infty) نیز صعودی است. (در (−∞,−1)(-\infty,-1) تابع ثابت است و در [−1,0][-1,0] اکیداً نزولی.)

گام ۴ (سؤال ۳):

  • الف) بله. اگر a<ba<b باشد، از f(a)<f(b)f(a)<f(b) نتیجه می‌شود f(a)≤f(b)f(a)\le f(b). پس اکیداً صعودی بودن شرط صعودی بودن را برآورده می‌کند.
  • ب) خیر. تابع ثابت f(x)=3f(x)=3 صعودی است، چون a<ba<b نتیجه می‌دهد f(a)≤f(b)f(a)\le f(b). ولی اکیداً صعودی نیست، چون f(a)<f(b)f(a)<f(b) برقرار نیست. (مثال‌های دیگر هم ممکن است.)

گام ۵ (سؤال ۴، الف): با برهان خلف فرض می‌کنیم a>ba>b. چون ff اکیداً صعودی است، f(a)>f(b)f(a)>f(b) می‌شود. این با فرض f(a)≤f(b)f(a)\le f(b) تناقض دارد. پس a≤ba\le b.

گام ۶ (سؤال ۴، ب): تابع log⁡\log اکیداً صعودی است، پس طبق قسمت (الف) از log⁡(2x−3)≤log⁡(x+1)\log(2x-3)\le\log(x+1) نتیجه می‌شود:

2x−3≤x+1⇒x≤42x-3\le x+1\Rightarrow x\le 4

شرط وجود لگاریتم‌ها: 2x−3>0⇒x>322x-3>0\Rightarrow x>\tfrac32 و x+1>0⇒x>−1x+1>0\Rightarrow x>-1. اشتراک این شرط‌ها با x≤4x\le4 برابر است با 32<x≤4\tfrac32<x\le 4.

جواب نهایی

1-الف) ff: اکیداً نزولی در (−∞,−1](-\infty,-1] و اکیداً صعودی در [−1,+∞)[-1,+\infty)؛ gg: اکیداً نزولی در R\mathbb{R}؛ hh: اکیداً نزولی در (−∞,−2](-\infty,-2] و اکیداً صعودی در [−2,+∞)[-2,+\infty)
1-ب) فقط gg
2) تابع در (−∞,0](-\infty,0] نزولی (در (−∞,−1)(-\infty,-1) ثابت و در [−1,0][-1,0] اکیداً نزولی) و در [0,+∞)[0,+\infty) صعودی (اکیداً صعودی) است
3-الف) بله، چون f(a)<f(b)f(a)<f(b) نتیجه می‌دهد f(a)≤f(b)f(a)\le f(b)
3-ب) خیر؛ مثلاً تابع ثابت f(x)=3f(x)=3 صعودی است ولی اکیداً صعودی نیست
4-الف) با فرض a>ba>b تناقض پیش می‌آید، پس a≤ba\le b
4-ب) 32<x≤4\tfrac32<x\le4

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۷ حسابان دوازدهم