فعالیت
یکی از توابع چند جملهای درجه سه، تابع است.
۱ با تکمیل جدول مقابل، نمودار تابع را رسم کنید.
۲ به کمک نمودار رسم شده برای تابع ، نشان دهید که این تابع وارونپذیر است.
۳ نمودار تابع را رسم کنید و ضابطه را تعیین کنید.
جواب گامبهگام
گام ۱: جدول را کامل میکنیم:
نقاط ، ، ، ، ، و را روی صفحه مختصات مشخص و با منحنی هموار به هم وصل میکنیم. نمودار از سمت چپ پایین به راست بالا میرود، از مبدأ میگذرد و در مبدأ حالت «افقیشونده» دارد.
گام ۲: هر خط افقی را در نظر میگیریم. در نمودار هر خط افقی نمودار را دقیقاً در یک نقطه قطع میکند (تابع اکیداً صعودی است). پس تابع یکبهیک است و در نتیجه وارونپذیر است.
گام ۳: نمودار قرینهٔ نمودار نسبت به خط است. نقاط آن با جابهجا کردن مختصات به دست میآید:
، ، ، ، ، ، .
این نقاط را به هم وصل میکنیم.
گام ۴: برای ضابطه، از مقدار را برحسب مینویسیم: . با جابهجا کردن نام متغیرها:
بررسی: ✓.
جواب نهایی
1) مقادیر جدول: ، و ؛ نمودار منحنی صعودی گذرنده از مبدأ و نقاط جدول است.
2) هر خط افقی نمودار را فقط در یک نقطه قطع میکند، پس یکبهیک و وارونپذیر است.
3) نمودار قرینهٔ نمودار نسبت به است و .