۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۰۱ حسابان دوازدهم

جواب گام‌به‌گام ۵ تمرین صفحهٔ ۱۰۱ کتاب حسابان ۲.

  • حسابان ۲
  • فصل ۴: مشتق
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

تمرین ۱۲

ادامه از صفحهٔ ۱۰۰

اگر f′(1)=3f'(1)=3 و g′(1)=5g'(1)=5 مطلوب است (f+g)′(1)(f+g)'(1) و (3f+2g)′(1)(3f+2g)'(1)

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: مشتق مجموع دو تابع برابر مجموع مشتق‌های آن‌هاست: (f+g)′(x)=f′(x)+g′(x)(f+g)'(x)=f'(x)+g'(x).

گام ۲: پس

(f+g)′(1)=f′(1)+g′(1)=3+5=8(f+g)'(1)=f'(1)+g'(1)=3+5=8

گام ۳: مشتق ضریب ثابت: (cf)′=cf′(cf)'=cf'. بنابراین

(3f+2g)′(1)=3f′(1)+2g′(1)=3×3+2×5(3f+2g)'(1)=3f'(1)+2g'(1)=3\times 3+2\times 5

گام ۴:

=9+10=19=9+10=19

جواب نهایی

(f+g)′(1)=8(f+g)'(1)=8
(3f+2g)′(1)=19(3f+2g)'(1)=19

تمرین ۱۳

ادامه از صفحهٔ ۱۰۰

اگر

f(x)={x2x≤0xx>0f(x)=\begin{cases}x^2 & x\le 0\\ x & x>0\end{cases}

نشان دهید f+′(0)f'_+(0) و f−′(0)f'_-(0) موجودند ولی f′(0)f'(0) موجود نیست.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: مقدار تابع در صفر برابر است با f(0)=02=0f(0)=0^2=0.

گام ۲: مشتق راست را حساب می‌کنیم. برای x>0x>0 داریم f(x)=xf(x)=x:

f+′(0)=lim⁡x→0+f(x)−f(0)x−0=lim⁡x→0+xx=1f'_+(0)=\lim_{x\to0^+}\frac{f(x)-f(0)}{x-0}=\lim_{x\to0^+}\frac{x}{x}=1

پس مشتق راست موجود است.

گام ۳: مشتق چپ را حساب می‌کنیم. برای x<0x<0 داریم f(x)=x2f(x)=x^2:

f−′(0)=lim⁡x→0−f(x)−f(0)x−0=lim⁡x→0−x2x=lim⁡x→0−x=0f'_-(0)=\lim_{x\to0^-}\frac{f(x)-f(0)}{x-0}=\lim_{x\to0^-}\frac{x^2}{x}=\lim_{x\to0^-}x=0

پس مشتق چپ هم موجود است.

گام ۴: چون f+′(0)=1≠0=f−′(0)f'_+(0)=1\neq 0=f'_-(0)، حد lim⁡x→0f(x)−f(0)x\lim_{x\to0}\frac{f(x)-f(0)}{x} وجود ندارد. بنابراین f′(0)f'(0) موجود نیست. نمودار در x=0x=0 «گوشه» دارد.

جواب نهایی

f+′(0)=1f'_+(0)=1 و f−′(0)=0f'_-(0)=0 هر دو موجودند، ولی چون با هم برابر نیستند f′(0)f'(0) وجود ندارد.

تمرین ۱۴

ادامه از صفحهٔ ۱۰۰

مشتق توابع داده شده را به‌دست آورید.

الف) f(x)=(3x2−4)(2x−5)3f(x)=(3x^2-4)(2x-5)^3

ب) f(x)=x2−3x+1−3x+2f(x)=\frac{x^2-3x+1}{-3x+2}

پ) f(x)=(3x+2)(x3+1)f(x)=(\sqrt{3x+2})(x^3+1)

ت) f(x)=9x−2xf(x)=\frac{9x-2}{\sqrt{x}}

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (الف): از قاعدهٔ مشتق حاصل‌ضرب و مشتق توان استفاده می‌کنیم:

f′(x)=6x(2x−5)3+(3x2−4)⋅3(2x−5)2⋅2f'(x)=6x(2x-5)^3+(3x^2-4)\cdot 3(2x-5)^2\cdot 2
=(2x−5)2[12x2−30x+18x2−24]=(2x−5)2(30x2−30x−24)=(2x-5)^2\left[12x^2-30x+18x^2-24\right]=(2x-5)^2(30x^2-30x-24)
=6(2x−5)2(5x2−5x−4)=6(2x-5)^2(5x^2-5x-4)

گام ۲ (ب): از قاعدهٔ مشتق تقسیم استفاده می‌کنیم:

f′(x)=(2x−3)(−3x+2)−(x2−3x+1)(−3)(−3x+2)2f'(x)=\frac{(2x-3)(-3x+2)-(x^2-3x+1)(-3)}{(-3x+2)^2}
=−6x2+13x−6+3x2−9x+3(3x−2)2=−3x2+4x−3(3x−2)2=\frac{-6x^2+13x-6+3x^2-9x+3}{(3x-2)^2}=\frac{-3x^2+4x-3}{(3x-2)^2}

گام ۳ (پ): مشتق 3x+2\sqrt{3x+2} برابر 323x+2\frac{3}{2\sqrt{3x+2}} است، پس:

f′(x)=323x+2(x3+1)+3x23x+2f'(x)=\frac{3}{2\sqrt{3x+2}}(x^3+1)+3x^2\sqrt{3x+2}

مخرج را مشترک می‌گیریم:

=3x3+3+6x2(3x+2)23x+2=21x3+12x2+323x+2=\frac{3x^3+3+6x^2(3x+2)}{2\sqrt{3x+2}}=\frac{21x^3+12x^2+3}{2\sqrt{3x+2}}

گام ۴ (ت): از قاعدهٔ مشتق تقسیم با (x)′=12x(\sqrt{x})'=\frac{1}{2\sqrt{x}} استفاده می‌کنیم:

f′(x)=9x−9x−22xx=18x−9x+22xx=9x+22xxf'(x)=\frac{9\sqrt{x}-\frac{9x-2}{2\sqrt{x}}}{x}=\frac{18x-9x+2}{2x\sqrt{x}}=\frac{9x+2}{2x\sqrt{x}}

جواب نهایی

الف) f′(x)=6(2x−5)2(5x2−5x−4)f'(x)=6(2x-5)^2(5x^2-5x-4)
ب) f′(x)=−3x2+4x−3(3x−2)2f'(x)=\dfrac{-3x^2+4x-3}{(3x-2)^2}
پ) f′(x)=21x3+12x2+323x+2f'(x)=\dfrac{21x^3+12x^2+3}{2\sqrt{3x+2}}
ت) f′(x)=9x+22xxf'(x)=\dfrac{9x+2}{2x\sqrt{x}}

تمرین ۱۵

ادامه از صفحهٔ ۱۰۰

مشتق توابع مثلثاتی زیر را به‌دست آورید.

الف) f(x)=sin⁡3x+cos⁡2xf(x)=\sin^3 x+\cos^2 x

ب) f(x)=1−sin⁡x1+sin⁡xf(x)=\frac{1-\sin x}{1+\sin x}

پ) f(x)=tan⁡2x−2cos⁡xf(x)=\tan^2 x-2\cos x

ت) f(x)=sin⁡xcos⁡2xf(x)=\sin x\cos 2x

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: الف) از قاعدهٔ مشتق توان استفاده می‌کنیم: (un)′=nun−1u′(u^n)'=n u^{n-1}u'.

f′(x)=3sin⁡2xcos⁡x+2cos⁡x(−sin⁡x)=3sin⁡2xcos⁡x−2sin⁡xcos⁡xf'(x)=3\sin^2 x\cos x+2\cos x(-\sin x)=3\sin^2 x\cos x-2\sin x\cos x

گام ۲: ب) از قاعدهٔ مشتق خارج‌قسمت استفاده می‌کنیم:

f′(x)=(−cos⁡x)(1+sin⁡x)−(1−sin⁡x)(cos⁡x)(1+sin⁡x)2f'(x)=\frac{(-\cos x)(1+\sin x)-(1-\sin x)(\cos x)}{(1+\sin x)^2}

صورت را ساده می‌کنیم:

−cos⁡x−sin⁡xcos⁡x−cos⁡x+sin⁡xcos⁡x=−2cos⁡x-\cos x-\sin x\cos x-\cos x+\sin x\cos x=-2\cos x

بنابراین

f′(x)=−2cos⁡x(1+sin⁡x)2f'(x)=\frac{-2\cos x}{(1+\sin x)^2}

گام ۳: پ) مشتق tan⁡x\tan x برابر 1+tan⁡2x1+\tan^2 x است. پس

f′(x)=2tan⁡x(1+tan⁡2x)+2sin⁡xf'(x)=2\tan x(1+\tan^2 x)+2\sin x

گام ۴: ت) از قاعدهٔ مشتق حاصل‌ضرب استفاده می‌کنیم. مشتق cos⁡2x\cos 2x برابر −2sin⁡2x-2\sin 2x است.

f′(x)=cos⁡xcos⁡2x+sin⁡x (−2sin⁡2x)=cos⁡xcos⁡2x−2sin⁡xsin⁡2xf'(x)=\cos x\cos 2x+\sin x\,(-2\sin 2x)=\cos x\cos 2x-2\sin x\sin 2x

جواب نهایی

الف) f′(x)=3sin⁡2xcos⁡x−2sin⁡xcos⁡xf'(x)=3\sin^2 x\cos x-2\sin x\cos x
ب) f′(x)=−2cos⁡x(1+sin⁡x)2f'(x)=\dfrac{-2\cos x}{(1+\sin x)^2}
پ) f′(x)=2tan⁡x(1+tan⁡2x)+2sin⁡xf'(x)=2\tan x(1+\tan^2 x)+2\sin x
ت) f′(x)=cos⁡xcos⁡2x−2sin⁡xsin⁡2xf'(x)=\cos x\cos 2x-2\sin x\sin 2x

تمرین ۱۶

ادامه از صفحهٔ ۱۰۰

اگر f(x)=sin⁡2x−cos⁡2xf(x)=\sin^2 x-\cos 2x، مقادیر زیر را حساب کنید.

الف) f′′(π6)f''(\frac{\pi}{6})

ب) f′′(π2)−f′(π2)f''(\frac{\pi}{2})-f'(\frac{\pi}{2})

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: مشتق اول را حساب می‌کنیم. با استفاده از (sin⁡2x)′=2sin⁡xcos⁡x=sin⁡2x(\sin^2x)'=2\sin x\cos x=\sin 2x و (cos⁡2x)′=−2sin⁡2x(\cos 2x)'=-2\sin 2x داریم:

f′(x)=sin⁡2x+2sin⁡2x=3sin⁡2xf'(x)=\sin 2x+2\sin 2x=3\sin 2x

گام ۲: مشتق دوم:

f′′(x)=6cos⁡2xf''(x)=6\cos 2x

گام ۳: الف)

f′′(π6)=6cos⁡π3=6×12=3f''\left(\frac{\pi}{6}\right)=6\cos\frac{\pi}{3}=6\times\frac12=3

گام ۴: ب)

f′′(π2)=6cos⁡π=−6,f′(π2)=3sin⁡π=0f''\left(\frac{\pi}{2}\right)=6\cos\pi=-6,\qquad f'\left(\frac{\pi}{2}\right)=3\sin\pi=0

پس

f′′(π2)−f′(π2)=−6−0=−6f''\left(\frac{\pi}{2}\right)-f'\left(\frac{\pi}{2}\right)=-6-0=-6

جواب نهایی

الف) 33
ب) −6-6

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۰۱ حسابان دوازدهم