درس ۱ · صفحهٔ ۷۱ تا ۸۰ · حدود ۱۵ دقیقه · تولید هوش مصنوعی
Renewable Energy
در این درس یاد میگیری واژهها و جملههای انگلیسی مربوط به منابع انرژی تجدیدپذیر و صرفهجویی را بفهمی، کار توربین و بادگیر را توضیح بدهی و به پرسشهای گفتوگوی عماد و پدرش پاسخهای کوتاه و مستند بدهی.
پیش از شروع
پنکه با برق باد تولید میکند؛ آیا میشود همین مسیر را برعکس کرد و از باد برق گرفت؟
بله! توربین بادی از حرکت باد برای تولید برق استفاده میکند؛ یعنی جهت کارش برعکس پنکه است. در گفتوگوی عماد و پدرش میبینی که استفاده از باد فقط به تولید برق محدود نمیشود.
چند واقعیت خواندنی
چند واقعیت خواندنی
فکر میکنی استفاده از باد برای انجام کار، ایدهای تازه است؟ دانستنیهای صفحهٔ ۷۱ نشان میدهند که پیشینهٔ آن به ایران باستان، حدود سال پیش از میلاد، میرسد!
برای فهم این دانستنیها، چند عبارت کلیدی را بشناس:
- wind machine: دستگاهی که از نیروی باد استفاده میکند.
- wind turbine: توربین بادی؛ طبق متن، یک توربین میتواند برق کافی برای خانه تولید کند.
- renewable energy sources: منابع انرژی تجدیدپذیر.
- fossil fuels: سوختهای فسیلی، مانند نفت و زغالسنگ.
فایدهٔ منابع تجدیدپذیر فقط تأمین برق نیست؛ متن به فرصتهای شغلی آنها هم اشاره میکند:
Renewable energy sources create three times more jobs than fossil fuels.
در این جمله، create jobs یعنی «شغل ایجاد کردن» و three times یعنی «سه برابر». پس مقایسه دربارهٔ تعداد فرصتهای شغلی است، نه مقدار برق تولیدشده. هنگام خواندن، اول بپرس «چه چیزهایی مقایسه شدهاند؟» و بعد ببین «مقایسه دربارهٔ کدام ویژگی است؟»
کتاب درسی، صفحهٔ ۷۱
منبع انرژی را پیدا کن
منبع انرژی را پیدا کن
اگر در یک جملهٔ انگلیسی همهٔ واژهها را ندانی، باز هم میتوانی با پیدا کردن سرنخ معنایی، منبع انرژی را تشخیص بدهی. این چهار واژه را به خاطر بسپار:
- wind: باد
- water: آب
- sunshine: نور خورشید
- plants: گیاهان
حالا سرنخهای صفحهٔ ۷۳ را کنار هم بگذاریم. عبارت falling or running water یعنی «آبِ در حال ریزش یا جریان»؛ پس hydropower همان انرژی آب است. واژهٔ solar به خورشید مربوط است؛ بنابراین منبع آن sunshine است. اگر جمله از رشد کردن، یعنی growing، حرف بزند، باید به plants فکر کنی.
برای توربین بادی هم از همین روش استفاده کن. در عبارت wind turbines، خودِ واژهٔ اول منبع انرژی را نشان میدهد. kinetic energy یعنی «انرژی جنبشی»؛ اینجا منظور انرژیِ حرکت باد است.
پس لازم نیست جمله را کلمهبهکلمه ترجمه کنی؛ اول بپرس: «این جمله دربارهٔ حرکت، نور یا رشدِ چه چیزی حرف میزند؟»
کتاب درسی، صفحهٔ ۷۳
انرژی را هدر نده
انرژی را هدر نده
فرض کن کارت با رایانه تمام شده، اما نمایشگر هنوز روشن است. برای مصرف کمتر انرژی چه کاری میتوانی انجام بدهی؟ در صفحهٔ ۷۴ میخوانیم:
Let your computer monitor go to sleep or turn it off to save more energy.
اینجا go to sleep دربارهٔ نمایشگر یعنی «وارد حالت خواب شدن»، نه خوابیدن مثل انسان! عبارت turn it off هم یعنی «آن را خاموش کن». واژهٔ it به همان نمایشگر اشاره دارد و to save more energy هدف این کار را بیان میکند: «برای صرفهجویی بیشتر در انرژی».
در دستورهای این بخش، معمولاً جمله با فعل شروع میشود؛ مثلاً Close یعنی «ببند» و turn off یعنی «خاموش کن». پس لازم نیست تکتک کلمهها را بدانی؛ اول ببین جمله از تو چه کاری میخواهد.
برای نمونه، وقتی آخرین نفر از اتاق بیرون میروی، خاموشکردن تلویزیون جلوی مصرف بیهودهٔ برق را میگیرد. بستن در هم کمک میکند هوای گرم یا خنک اتاق بیرون نرود.
کتاب درسی، صفحهٔ ۷۴
توربین، برعکس پنکه
توربین، برعکس پنکه
در راه گیلان، عماد در منجیل توربینهای بزرگی میبیند و ابتدا فکر میکند آنها پنکهاند. ظاهرشان شبیه است، اما کاری که انجام میدهند برعکس است!
پنکهٔ خانه را تصور کن: برق مصرف میکند تا پرههایش بچرخند و هوا را حرکت بدهند. در توربین بادی، باد پرهها را میچرخاند و این حرکت برای تولید برق به کار میرود. پس تفاوت اصلی، مسیر تبدیل انرژی است.
پدر عماد این تفاوت را چنین بیان میکند:
Instead of using electricity to make wind, a turbine uses wind to make electricity.
عبارت instead of یعنی «بهجایِ» و opposite یعنی «برعکس». با شناخت این دو، توضیح پدر روشنتر میشود: توربین بهجای مصرف برق برای ایجاد باد، از باد برای تولید برق استفاده میکند.
عماد در پرسشش از واژهٔ generated استفاده میکند. فعل generate در این گفتوگو یعنی «تولید کردن» و از نظر معنا به produce نزدیک است؛ منظور، تولید برق است، نه تولید باد.
کتاب درسی، صفحهٔ ۷۵
از بادگیر تا پاسخ مستند
از بادگیر تا پاسخ مستند
باد همیشه برای تولید برق به کار نمیرود. بادگیرها یا wind towers از باد برای خنککردن طبیعی ساختمان استفاده میکنند. عماد میگوید:
Yes, they are natural air cooling systems and can be used instead of electrical air conditioners.
یعنی اینها سامانههای طبیعی خنککنندهٔ هوا هستند و میتوانند بهجای دستگاههای تهویهٔ برقی استفاده شوند. عبارت instead of یعنی «بهجایِ»؛ پس اینجا صحبت از خنککردن هواست، نه تولید برق.
حالا برای پاسخدادن به پرسشهای گفتوگو، مثل یک کارآگاه دنبال شاهد بگرد:
- عماد و پدرش کجا هستند؟ متن میگوید در مسیر گیلان، در منجیلاند. پاسخ کوتاه: They are in Manjeel, on their way to Guilan.
- آیا عماد قبلاً به یزد سفر کرده؟ میدانیم دربارهٔ بادگیرها خوانده و پیشنهاد سفر میدهد؛ اما هیچکدام ثابت نمیکند قبلاً رفته یا نرفته است. پاسخ دقیق: The conversation doesn’t tell us.
برای پرسش مربوط به شهر یا روستای خودت هم از مشاهدهٔ واقعی کمک بگیر؛ مثلاً فقط اگر پنل خورشیدی دیدهای، از انرژی خورشیدی نام ببر.
کتاب درسی، صفحهٔ ۷۶
مثال حلشده
به انگلیسی پاسخ بده: عماد و پدرش هنگام دیدن توربینها کجا هستند؟
اول مشخص کن پرسش دربارهٔ مکانِ فعلی آنهاست، نه مقصد سفر.
از توضیح پیش از گفتوگو دو نشانه بردار: مقصد سفر گیلان است و محل دیدن توربینها منجیل.
برای مکان فعلی از in Manjeel و برای مقصد از on their way to Guilan استفاده کن؛ به این ترتیب، مقصد را با محل حضورشان اشتباه نمیگیری.
یعنی آنها در منجیل و در مسیر سفر به گیلان هستند.
نکات مهم
- واژههای wind، water، sunshine و plants بهترتیب به باد، آب، نور خورشید و گیاهان اشاره دارند و در این درس با کاربردها و فایدههای آنها آشنا شدی.
- توربین از باد برق تولید میکند، بادگیر ساختمان را بهطور طبیعی خنک میکند و کارهای سادهٔ روزمره هم میتوانند مصرف انرژی را کاهش دهند.
- برای پاسخ به پرسشهای گفتوگو باید به شواهد تکیه کنی و دربارهٔ اطلاعات بیاننشده، مثل سابقهٔ سفر عماد به یزد، پاسخ قطعی ندهی.