خلاصه درس ۱ زبان انگلیسی دهم؛ درسنامه و نکات مهم

اول از کارهایی شروع کنیم که می‌توانیم آن‌ها را ببینیم. عبارت putting out the fire یعنی خاموش‌کردن آتش و helping the injured animal یعنی کمک به جانور آسیب‌دیده؛ این دو کار به طبیعت کمک می‌کنند. در مقابل، hurting the animal یعنی آزار‌دادن جانور و cutting down the trees یعنی قطع‌کردن درختان.

برای یادگیری، هر عبارت را در ذهنت به یک حرکت وصل کن؛ مثلاً کسی را تصور کن که به جانوری زخمی کمک می‌کند. لازم نیست فعلاً ساختار دستوری عبارت‌ها را تحلیل کنی؛ مهم این است که با دیدن یک کار، عبارت مناسب را به یاد بیاوری. حالا عبارت‌ها را آرام بلند بخوان و برای هرکدام بگو: خوب برای طبیعت یا بد برای طبیعت؟

حالا نام جانوران را یاد بگیریم: goat یعنی بز، wolf یعنی گرگ، panda یعنی پاندا و elephant یعنی فیل. همچنین whale نهنگ است، cat گربه، leopard پلنگ و duck اردک. هر نام را یک بار بخوان و تصویر همان جانور را در ذهنت بیاور.

برای گروه‌بندی باید اول معیارمان را مشخص کنیم. مثلاً می‌توانیم جانوران را به «اهلی» و «وحشی» تقسیم کنیم: در این دسته‌بندی معمول، بز و گربه و اردک اهلی‌اند؛ گرگ و پاندا و فیل و نهنگ و پلنگ وحشی‌اند. وحشی در اینجا یعنی جانورِ غیراهلی، نه لزوماً جانوری که به انسان حمله می‌کند. بنابراین نهنگ هم می‌تواند در گروه جانوران وحشی باشد.

در گفت‌وگو، مریم در موزهٔ طبیعت و حیات‌وحش با آقای رضوی صحبت می‌کند. او ابتدا جانور را با پلنگ اشتباه می‌گیرد، اما پاسخ می‌شنود که جانور، یوزپلنگ ایرانی است. پس leopard و cheetah نام یک جانور نیستند.

واژهٔ endangered یعنی «در معرض خطر انقراض»؛ یعنی ممکن است آن جانور از بین برود. alive یعنی زنده و increase یعنی بیشترشدن. آقای رضوی برای بیشترشدن تعداد یوزها از چند برنامه می‌گوید: محافظت از محل زندگی، ساخت فیلم و آموزش مردم. protect یعنی محافظت‌کردن و for example برای آوردن نمونه به کار می‌رود.

برای پاسخ به پرسش‌های گفت‌وگو، دنبال سه چیز بگرد: محل صحبت، کم یا زیاد بودن یوزها، و کارهایی که برای مراقبت از جانوران انجام می‌دهیم.

واژه‌های تازه را به هم وصل کنیم: Earth یعنی زمین، forest جنگل، plain دشت و natural طبیعی. این‌ها کمک می‌کنند دربارهٔ محل زندگی جانوران حرف بزنیم. destroy یعنی خراب یا نابودکردن؛ اما die out یعنی منقرض‌شدن، نه مرگ یک جانور به‌تنهایی. hope هم یعنی امید داشتن.

عبارت Pay attention! توجه شنونده را جلب می‌کند؛ مثلاً پیش از هشدار دربارهٔ شنا در جای خطرناک. در بخش تمرین واژه‌ها، a few یعنی تعدادی کم، human یعنی انسان، instead یعنی به‌جای آن و future یعنی آینده. مثلاً اگر به‌جای نوشیدنی همیشگی‌ات چیز دیگری انتخاب کنی، مفهوم instead را به کار برده‌ای.

حالا واژه‌ها را بپوشان و معنی چهار مورد را از حافظه بگو. سپس سراغ تمرین‌های مشخص‌شدهٔ بخش سوم کتاب کار برو؛ متن آن تمرین‌ها در این صفحه‌ها نیامده است.

متن خواندنی، رابطهٔ میان کار انسان و زندگی جانوران را توضیح می‌دهد. وقتی جمعیت انسان‌ها بیشتر می‌شود، به فضای بیشتری برای زندگی نیاز پیدا می‌کنند. اگر برای ساختن خانه و جاده، جنگل‌ها و دریاچه‌ها را خراب کنند، جانوران جای زندگی خود را از دست می‌دهند و ممکن است منقرض شوند.

در این بخش، instead نشان می‌دهد خانه‌ها و جاده‌ها جای محیط طبیعی را می‌گیرند. پس فقط معنی تک‌تک واژه‌ها مهم نیست؛ باید ببینیم چه چیزی جای چه چیزی آمده است.

متن با امید تمام می‌شود: توجه خانواده‌ها، یادگیری دانش‌آموزان و کنارگذاشتن شکار می‌تواند به حفاظت از حیات‌وحش کمک کند. پیام اصلی این است که رفتار انسان هم می‌تواند خطر ایجاد کند و هم می‌تواند بخشی از راه نجات باشد.

وقتی در متن عبارت endangered animals را می‌بینی، منظور جانورانی است که در خطر انقراض‌اند؛ یعنی تعداد کمی از آن‌ها باقی مانده است. عبارت die out هم یعنی منقرض‌شدن، نه فقط مردن یک جانور.

برای فهم متن، این زنجیره را دنبال کن: افزایش جمعیت انسان‌ها ← نیاز به فضای بیشتر ← تخریب زیستگاه‌ها ← به‌خطر افتادن جانوران. Natural home یعنی زیستگاه طبیعی؛ مثلاً محل زندگی یوزپلنگ ایرانی در این متن، دشت‌های ایران است، نه جنگل.

اما پایان متن امیدوارکننده است: مراقبت از حیات‌وحش و کنارگذاشتن شکار می‌تواند به بقای جانوران کمک کند. هنگام پاسخ‌دادن به سؤال‌های درک مطلب، دنبال شاهد در متن بگرد. مثلاً برای انتخاب محل زندگی یک جانور، دانسته‌های عمومی تو جای اطلاعات همین متن را نمی‌گیرد.

برای گفتن اینکه کاری در آینده انجام خواهد شد، می‌توانیم از will و شکل سادهٔ فعل استفاده کنیم: Sara will help animals. بعد از will، فعل نه s می‌گیرد و نه ing؛ حتی اگر فاعل he یا she باشد.

برای منفی‌کردن، will not یا شکل کوتاه آن، won’t، را می‌آوریم: Sara won’t hunt. برای سؤال بله‌وخیر، will را پیش از فاعل می‌گذاریم: Will Sara help animals?

اگر زمان یا مکان را بخواهیم، واژهٔ پرسشی را جلو می‌آوریم: Where will Sara work? اما وقتی خودِ انجام‌دهنده را می‌پرسیم، who جای فاعل می‌نشیند: Who will help animals?

به نشانه‌های زمان هم دقت کن. Next month معمولاً به آینده اشاره می‌کند؛ ولی کاری که عادت همیشگی فرد است، صرفاً چون در همان بند آمده، آینده نمی‌شود. اول معنای هر جمله را بفهم، بعد زمان فعل را انتخاب کن.

برای حرف‌زدن دربارهٔ قصد و برنامه، be going to هم بسیار کاربرد دارد. فعل be را با فاعل هماهنگ می‌کنیم: با I از am، با he و she از is و با you و we و they از are استفاده می‌کنیم. بعد از going to، شکل سادهٔ فعل می‌آید: We are going to clean the park.

این ساختار برای پیش‌بینی بر پایهٔ نشانهٔ فعلی هم به کار می‌رود؛ مثلاً دیدن ابرهای تیره می‌تواند نشانهٔ باران باشد. برای منفی‌کردن، not بعد از am، is یا are می‌آید. برای سؤال، همین فعل را جلو می‌بریم: Are you going to help?

حالا از خودت بپرس: What are you going to do tomorrow? پاسخت را بلند بگو. در پرسش‌های اطلاعاتی و جمله‌های خبری این بخش، صدا در پایان پایین می‌آید. برای مکالمه‌های Alice و Shahab، چون فایل صوتی اینجا نیست، پاسخ‌های شنیداری را حدس نمی‌زنیم؛ فقط الگوی گفت‌وگو را تمرین می‌کنیم.

اسم یا noun واژه‌ای است که چیزی را نام می‌برد. آن چیز می‌تواند شخص، جانور، مکان، شیء یا حتی یک مفهوم باشد. برای نمونه، teacher نام یک شخص، tiger نام یک جانور، forest نام یک مکان و pencil نام یک شیء است.

همهٔ اسم‌ها دیدنی یا لمس‌کردنی نیستند. Danger به معنی خطر و attention به معنی توجه هم اسم‌اند، چون نام یک مفهوم را بیان می‌کنند. پس این میان‌بُر که «اسم چیزی است که بتوانم ببینم» همیشه جواب نمی‌دهد.

برای پیدا‌کردن اسم در جمله، از خودت بپرس: این واژه نامِ چه کسی یا چه چیزی است؟ مثلاً در Hunters protect forests.، واژه‌های hunters و forests اسم‌اند؛ اما protect کاری را بیان می‌کند که انجام می‌شود، پس در این جمله فعل است. این روش هنگام ساختن نمودار واژه‌های متن هم به کمکت می‌آید.

بیشتر اسم‌ها با افزودن s یا es جمع می‌شوند؛ مثل parks و boxes. اما بعضی جمع‌ها را باید جداگانه یاد گرفت: جمع child می‌شود children و جمع man می‌شود men. بنابراین افزودن s به هر اسمی راه مطمئنی نیست.

از نظر نوع، اسم عام نام کلی است؛ مثل city. اسم خاص به شخص یا مکان مشخصی اشاره می‌کند؛ مثل Tabriz، و با حرف بزرگ شروع می‌شود. اسم عام فقط به‌خاطر مهم‌بودن با حرف بزرگ نوشته نمی‌شود؛ البته آغاز جمله قانون جداگانه‌ای دارد.

واژه‌های پیش از اسم هم سرنخ‌اند: a/an معمولاً پیش از اسم مفرد قابل‌شمارش می‌آیند؛ this/that برای مفرد و these/those برای جمع‌اند. The و واژه‌هایی مثل my و their می‌توانند پیش از اسم مفرد یا جمع بیایند. در those small birds، واژهٔ those کمک می‌کند گروه اسمی را پیدا کنی؛ خودِ اسم birds است، نه small.