خلاصه درس ۱ عربی یازدهم انسانی؛ درسنامه و نکات مهم

لقمان را بشناسیم

اگر بخواهی کسی را معرفی کنی، شاید از ویژگی مهم او و زمان زندگی‌اش بگویی. متن درس هم لقمان را همین‌طور معرفی می‌کند: او مردی دانا بود، در قرآن از او یاد شده و در روزگار داوود پیامبر زندگی می‌کرد.

برای فهمیدن این معرفی، این واژه‌ها را کنار هم بگذار:

• حَکیم: دانا و صاحب حکمت؛ نه لزوماً پزشک.
• ذُکِرَ: یاد شد؛ پس «ذُکِرَ فِي الْقُرآنِ» یعنی در قرآن از او یاد شده است.
• عاصَرَ: هم‌زمانِ کسی زندگی کرد؛ این واژه به‌تنهایی به معنای شاگرد او بودن نیست.
• عُرِفَ بِـ: به چیزی شناخته شد؛ لقمان به دانایی شناخته می‌شد.

در ادامه، متن با تعبیر «قیلَ أَنَّهُ» از چوپان بودن او یاد می‌کند؛ یعنی «گفته شده که او…». پس بهتر است هنگام ترجمه، همین تفاوت میان یک خبر مستقیم و یک مطلب نقل‌شده را نگه داریم.

سفارش به ایمان و نماز

لقمان با خطاب مهربانانهٔ «یا بُنَيَّ»، یعنی «ای پسرکم»، فرزندش را راهنمایی می‌کند. او نخست می‌گوید «لا تُشْرِكْ بِاللّٰهِ»؛ یعنی «برای خدا شریک قرار نده». در این عبارت، «لا» همراه فعل، کسی را از انجام کاری بازمی‌دارد؛ پس نباید آن را «شریک قرار نمی‌دهی» ترجمه کنیم.

سپس سفارش می‌کند: «أَقِمِ الصَّلاةَ»؛ یعنی «نماز را بر پا دار». «أَقِمْ» فرمان به انجام کار است، نه خبر از اینکه کسی نماز می‌خواند.

برای فهم تفاوت، به دو جملهٔ روزمره فکر کن: «وقتت را هدر نده» ما را از کاری بازمی‌دارد، اما «از وقتت استفاده کن» ما را به کاری دعوت می‌کند. سفارش‌های لقمان هم همین دو جهت را دارند: دوری از شرک و برپا داشتن نماز. هنگام ترجمه، دقت کن گوینده انجام کاری را می‌خواهد یا ترک آن را.

فروتنی در رفتار و گفتار

تصور کن هنگام گفت‌وگو، کسی با بی‌اعتنایی رویش را از تو برگرداند یا آن‌قدر بلند حرف بزند که صدایت شنیده نشود. سفارش‌های لقمان به ما کمک می‌کنند چنین رفتارهایی نداشته باشیم.

لقمان برای رفتار با دیگران می‌گوید:

• «لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنّاسِ»: با تکبّر رویت را از مردم برنگردان. «خَدّ» یعنی گونه؛ اما منظور این عبارت، فقط حرکت صورت نیست، بلکه پرهیز از برخورد متکبّرانه است.
• «لا تَـمشِ فِي الأَرضِ مَرَحاً»: با ناز و خودپسندی روی زمین راه نرو. پس اینجا «مَرَحاً» را نباید فقط «شادمانه» معنا کنیم؛ نکوهشِ فخرفروشی است، نه شادی معمولی.
• «وَ اغْضُضْ مِنْ صَوتِكَ»: صدایت را پایین بیاور؛ یعنی هنگام صحبت، صدایت را بالا نبر.

مثلاً در گفت‌وگوی گروهی، می‌توانی نظرت را روشن بیان کنی، بی‌آنکه با فریاد یا تحقیر دیگران خودت را برتر نشان بدهی. پیام مشترک این سفارش‌ها فروتنی در رفتار و گفتار است.

بزرگ یا بزرگ‌تر؟

اگر بگویی «این کیف بزرگ است»، فقط ویژگی کیف را بیان کرده‌ای؛ اما با گفتن «این کیف از آن کیف بزرگ‌تر است»، دو چیز را مقایسه می‌کنی. در عربی، اسم تفضیل همین برتری را می‌رساند و معمولاً بر وزن «أَفْعَل» می‌آید.

به این دو واژه دقت کن:

• «كَبير»: بزرگ
• «أَكْبَر»: بزرگ‌تر

حالا مثال کتاب را بخوان:

آسيا أَكْبَـرُ مِنْ أُوروبّا.

برای فهم جمله، قدم‌به‌قدم پیش برو: «آسيا» چیزی است که درباره‌اش صحبت می‌کنیم؛ «أَكْبَر» برتری آن را از نظر بزرگی نشان می‌دهد؛ «مِنْ أُوروبّا» یعنی «از اروپا». پس ترجمه می‌شود: آسیا از اروپا بزرگ‌تر است.

در این نوع مقایسه، «مِنْ» را «از» ترجمه کن و اسم تفضیل را با «تر» بیاور. مثلاً «أَحْسَن» در مقایسه می‌تواند به معنی «بهتر» باشد، نه فقط «خوب».

از «تر» به «ترین»

اگر چیزی را با یک مورد دیگر مقایسه کنیم، «تر» به کار می‌بریم؛ اما اگر برتری آن را در یک مجموعه نشان بدهیم، نوبت «ترین» است. پس برای ترجمهٔ اسم تفضیل، فقط خودِ واژه کافی نیست؛ ادامهٔ جمله را هم بخوان!

این دو جملهٔ کتاب را مقایسه کن:

آسيا أَكْبَـرُ مِنْ أُوروبّا.

آسیا بزرگ‌تر از اروپاست؛ مقایسه میان آسیا و اروپاست.

آسيا أَكْبَـرُ قارَّةٍ في الْعالَمِ.

آسیا بزرگ‌ترین قاره در جهان است؛ این بار آسیا در میان همهٔ قاره‌های جهان سنجیده شده است.

کتاب همین معنا را با «آسيا أَكْبَـرُ قارّاتِ الْعالَمِ» هم بیان می‌کند: آسیا بزرگ‌ترین قارهٔ جهان است.

مثل وقتی که به‌جای «این کیف از آن کیف بزرگ‌تر است»، می‌گویی «این کیف بزرگ‌ترین کیفِ فروشگاه است». در جملهٔ دوم، یک کیف را در مجموعهٔ کیف‌های فروشگاه می‌سنجی. معنای جمله و محدودهٔ مقایسه راهنمای انتخاب «تر» یا «ترین» است.

از بزرگ تا بزرگ‌تر

فرض کن دو کیف می‌بینی و می‌خواهی بگویی یکی از دیگری بزرگ‌تر است. «بزرگ» فقط یک ویژگی را بیان می‌کند؛ امّا «بزرگ‌تر» آن ویژگی را مقایسه می‌کند. در عربی برای رساندن این برتری از اسم تفضیل استفاده می‌کنیم.

اسم تفضیل معمولاً بر وزن «أَفْعَل» می‌آید. به این دو نمونه دقّت کن:

• كَبير یعنی «بزرگ»؛ أَكْبَر یعنی «بزرگ‌تر» یا «بزرگ‌ترین».
• حَسَن یعنی «خوب»؛ أَحْسَن یعنی «بهتر» یا «بهترین».

پس اسم تفضیل در فارسی می‌تواند معادل صفتی با «ـتر» یا «ـترین» باشد. مثلاً اگر در توصیف یک کیف «أَكْبَر» ببینی، دیگر فقط با معنای «بزرگ» روبه‌رو نیستی؛ سخن از برتری در بزرگی است.

فعلاً این نکته را نگه دار: «أَكْبَر» به‌تنهایی می‌تواند هر دو معنای «بزرگ‌تر» و «بزرگ‌ترین» را داشته باشد؛ جمله کمک می‌کند معنای مناسب را انتخاب کنیم.

چهره‌های گوناگون اسم تفضیل

اسم تفضیل همیشه ظاهری کاملاً شبیه «أَكْبَر» ندارد؛ پس اگر شکلش کمی متفاوت بود، آن را گم نکن!

چند شکل پرکاربرد را با معنایشان به خاطر بسپار:

• «أَعْلىٰ»: بلندتر، بلندترین؛ «أَغْلىٰ»: گران‌تر، گران‌ترین
• «أَحَبّ»: محبوب‌تر، محبوب‌ترین؛ «أَقَلّ»: کمتر، کمترین

مثلاً برای مقایسۀ بلندی دو کوه، با واژۀ «أَعْلىٰ» روبه‌رو می‌شوی؛ این هم اسم تفضیل است.

شکل مؤنث اسم تفضیل بر وزن «فُعْلىٰ» می‌آید؛ مانند «كُبْرىٰ» و «صُغْرىٰ». ترکیب «فاطِمَةُ الْكُبْرىٰ» یعنی «فاطمۀ بزرگ‌تر».

اما یک نکتۀ مهم: وقتی دو اسم مؤنث را مقایسه می‌کنیم، معمولاً همان وزن «أَفْعَل» را به کار می‌بریم؛ مثلاً برای گفتن «فاطمه از زینب بزرگ‌تر است» می‌گوییم: «فاطِمَةُ أَكْبَرُ مِنْ زَيْنَبَ». پس مؤنث بودن دو اسم، به‌تنهایی دلیل استفاده از «كُبْرىٰ» نیست.

جمع اسم تفضیل هم غالباً بر وزن «أَفاعِل» است؛ مانند «أَفاضِل» که جمع «أَفْضَل» است. برای تشخیص، هم به شکل واژه توجه کن و هم به معنای آن در جمله.

برتر یا برترین؟

فرض کن دو کیف را مقایسه می‌کنی؛ «ارزان‌تر» می‌خواهی یا از میان همۀ کیف‌ها «ارزان‌ترین» را انتخاب می‌کنی؟ در عربی، برای فهمیدن این تفاوت به بعد از اسم تفضیل نگاه کن.

• اگر «مِنْ» بیاید، معنی «ـتر» می‌دهد: «هٰذا أَرْخَصُ مِنْ ذاكَ» یعنی «این از آن ارزان‌تر است».
• اگر اسم تفضیل مضاف باشد، یعنی به اسمِ پس از خودش اضافه شود، معنی «ـترین» می‌دهد: «أَرْخَصُ قَميصٍ» یعنی «ارزان‌ترین پیراهن». در این ترکیب، «أَرْخَصُ» مضاف و «قَميصٍ» مضاف‌الیه است.

«خَيْر» و «شَرّ» را هم از قلم نینداز! این دو همیشه فقط «خوبی» و «بدی» نیستند؛ گاهی معنی «بهتر، بهترین» و «بدتر، بدترین» دارند. مثلاً «خَيْرٌ مِنْ» یعنی «بهتر از»، اما «خَيْرُ الْأَعْمالِ» یعنی «بهترین کارها» و «شَرُّ النّاسِ» یعنی «بدترین مردم».

پس فقط خودِ واژه را نبین؛ ترکیب آن با کلمه‌های بعدی، راهنمای ترجمه است.

نامِ جاها در عربی

تصور کن در یک شهر دنبال جایی برای غذا خوردن یا ورزش کردن می‌گردی. در عربی، اسم مکان نامِ جا را بیان می‌کند؛ مثلاً «مَطْعَم» یعنی رستوران و «مَلْعَب» یعنی ورزشگاه.

برای شناخت این اسم‌ها، هم به معنا توجه کن و هم به وزن:

• مَفْعَل: مانند «مَطْبَخ»، یعنی آشپزخانه؛ جای پخت‌وپز.
• مَفْعِل: مانند «مَنْزِل»، یعنی خانه؛ جای سکونت.
• مَفْعَلَة: مانند «مَكْتَبَة»، یعنی کتابخانه.

بیشتر اسم‌های مکان با وزن نخست می‌آیند؛ دو وزن دیگر را هم در واژه‌های کتاب می‌بینی. پس فقط دیدن «مـ» در آغاز یک کلمه کافی نیست؛ باید ببینی آن واژه نامِ مکان هست یا نه.

جمع این اسم‌ها را هم بشناس: «مَلاعِب» یعنی ورزشگاه‌ها، «مَطاعِم» یعنی رستوران‌ها و «مَنازِل» یعنی خانه‌ها. این جمع‌ها بر وزن «مَفاعِل» هستند. مثلاً برای تبدیل «مَطْعَم» به جمع، شکل «مَطاعِم» را به کار می‌بریم.

یک خرید به زبان عربی

تصور کن در بازار پیراهنی پسندیده‌ای. برای پرسیدن قیمت می‌گویی: «كَم سِعرُ هٰذَا الْقَميصِ؟» یعنی «قیمت این پیراهن چقدر است؟» واژۀ «سِعْر» یعنی قیمت و جمع آن «أَسْعار» است.

اگر قیمتش زیاد بود، می‌توانی بگویی:

أُريدُ أَرخَصَ مِن هٰذا.

یعنی «ارزان‌تر از این می‌خواهم». اینجا «أَرْخَصَ مِنْ» مقایسه را می‌رساند؛ پس منظورت «ارزان‌ترین» نیست.

حالا نوبت انتخاب رنگ است: «أَيُّ لَوْنٍ عِندَكُم؟» یعنی «چه رنگی دارید؟» در پاسخ ممکن است «أَبْيَض» یعنی سفید یا «أَزْرَق» یعنی آبی بشنوی. دقت کن این دو واژه نام رنگ‌اند؛ صرف شباهتشان به وزن «أَفْعَل»، اسم تفضیل نیستند.

آخر خرید، «كَم أَدْفَعُ؟» یعنی «چقدر بپردازم؟» اگر فروشنده گفت «بَعْدَ التَّخْفيضِ»، منظورش «پس از تخفیف» است؛ یعنی باید مبلغِ کاهش‌یافته را بپردازی.

فعل چه می‌گوید؟

اگر کسی بگوید «رفتی»، «می‌روی» یا «برو»، از هرکدام پیام متفاوتی می‌گیری: گزارشِ گذشته، بیانِ انجام کار، یا درخواست انجام آن. در عربی هم برای تشخیص نوع فعل، شکل و معنا را کنار هم می‌گذاریم.

• ماضی انجام کاری در گذشته را می‌رساند؛ مانند «أَرادَ»: خواست.
• مضارع معمولاً انجام کار در حال یا آینده را بیان می‌کند؛ مانند «يَسُبُّ»: دشنام می‌دهد.
• امر از مخاطب می‌خواهد کاری انجام دهد؛ مانند «دَعْ»: رها کن.

در ماجرای قنبر، «أَرادَ» خواستنِ او را گزارش می‌کند، اما «دَعْ» درخواستِ رها کردنِ دشنام‌گوست. پس کوتاه بودنِ «دَعْ» نباید ما را گمراه کند؛ معنای درخواستیِ آن راهنماست.

روش کار: اول معنای فعل را در جمله پیدا کن؛ بعد بپرس «کاری در گذشته رخ داده، انجام کاری بیان شده، یا از کسی کاری خواسته شده است؟» تنها به حرف اول یا طول فعل تکیه نکن.

مکان یا برتری؟

«أَحْمَر» یعنی «سرخ» و «أَحْسَن» یعنی «بهتر» یا «بهترین». پس شبیه بودن ظاهر دو کلمه کافی نیست؛ معنا هم باید تشخیص ما را تأیید کند.

اسم مکان نامِ جای انجام کار است. مثلاً «مَسْجِد» جای سجده و عبادت است و «مَغْرِب» جای غروب. وقتی معنای واژه به یک مکان اشاره می‌کند، سرنخی برای شناسایی اسم مکان داریم.

اسم تفضیل نشان می‌دهد کسی یا چیزی، یک ویژگی را بیشتر دارد. در فارسی معمولاً آن را با «ـتر» یا «ـترین» ترجمه می‌کنیم. مثلاً «أَرْحَم» یعنی «مهربان‌تر» یا «مهربان‌ترین»؛ انتخاب ترجمه به جمله بستگی دارد. وقتی می‌گوییم دوستی مهربان‌تر است، داریم میزان یک ویژگی را مقایسه می‌کنیم، نه جای انجام کاری را.

راه بررسی ساده است: اول معنی کن، بعد بپرس: «این واژه جای کاری را نشان می‌دهد یا بیشتر بودن یک ویژگی را؟» «أَحْمَر» فقط نام رنگ است؛ بنابراین با وجود شباهتش به «أَحْسَن»، اسم تفضیل نیست.

ترجمهٔ دقیق فعل و مصدر

«سفر نکردم» با «سفر نکن» فرق دارد: اولی خبر از گذشته می‌دهد، دومی کسی را از انجام کاری بازمی‌دارد. در عربی هم برای ترجمهٔ دقیق، باید به چند نشانه توجه کنیم:

• زمان: «سَيَنْكَسِرُ» یعنی «شکسته خواهد شد»؛ «سَـ» زمان را به آینده می‌برد.
• شخص و شمار: «تَبادَلْتُمْ» یعنی «شما عوض کردید»؛ پایان فعل نشان می‌دهد مخاطب چند نفر است.
• نفی یا نهی: «لا يُسافِرُ» یعنی «سفر نمی‌کند»، اما «لا تُسافِرْ» یعنی «سفر نکن». پس هر «لا» را نباید «نکن» ترجمه کنیم؛ شکل فعل و معنی جمله مهم‌اند.

مصدر نامِ انجام کار است و به‌خودیِ‌خود نمی‌گوید چه کسی و در چه زمانی آن را انجام داده است. مثلاً «تَعَلُّم» یعنی «یاد گرفتن»، اما «تَعَلَّمَ» یعنی «یاد گرفت».

برای بررسی ترجمه‌ات از خودت بپرس: «چه زمانی؟ چه کسی؟ چند نفر؟ خبر است یا دستور؟» اگر کلمه مصدر باشد، به‌جای پاسخ به این پرسش‌ها، نامِ کار را بیان می‌کند.

هر کلمه چه نقشی دارد؟

برای فهمیدن نقش کلمه، از خودت بپرس: این کلمه با بقیهٔ جمله چه رابطه‌ای دارد؟ مثل یک گروه که هر عضو آن کاری بر عهده دارد.

اگر جمله فعل دارد، اول فعل را پیدا کن. در «أَنْزَلَ اللهُ سَكينَتَهُ»، «أَنْزَلَ» یعنی «فرو فرستاد». چه کسی فرو فرستاد؟ «اللهُ»؛ پس فاعل است. چه چیزی را فرو فرستاد؟ «سَكينَتَهُ»؛ پس مفعول است. ضمیر «ـهُ» هم یعنی «او» و به «سَكينَة» وابسته است.

اگر جمله با اسم آغاز شده و دربارهٔ آن خبری می‌دهد، دنبال مبتدا و خبر باش. در «عَداوَةُ الْعاقِلِ خَيْرٌ»، دربارهٔ «دشمنیِ خردمند» صحبت می‌کنیم؛ «عَداوَةُ» مبتدا و «خَيْرٌ» خبر است: دشمنیِ خردمند بهتر است. «الْعاقِلِ» هم مضاف‌الیه است؛ یعنی مشخص می‌کند دشمنیِ چه کسی.

برای تشخیص جار و مجرور، حرف‌هایی مانند «مِنْ»، «في» و «عَلىٰ» را پیدا کن. در «عَلىٰ رَسولِهِ»، «عَلىٰ» حرف جر و «رَسولِ» اسم مجرور است.

پس فقط به جای کلمه نگاه نکن؛ معنا و رابطه‌اش با کلمه‌های دیگر را هم بررسی کن.

معنا، راهنمای انتخاب

وقتی چند واژه شبیه هم‌اند، معنا و کاربردشان راهنمای بهتری از ظاهر آن‌هاست. مثل مرتب‌کردن وسایل اتاقت: وسایل را بر اساس کاربردشان کنار هم می‌گذاری، نه فقط رنگ و شکلشان!

در گروه «سِروال، صَمْت، فُستان، قَميص»، سه واژه نام پوشاک‌اند، اما «صَمْت» یعنی سکوت؛ پس عضو متفاوت گروه است.

برای تکمیل جمله هم اول معنای کلی را بفهم. اگر جمله دربارهٔ خرید لباس باشد، دنبال نام پوشاک بگرد؛ سپس بررسی کن که جمله با انتخاب تو معنای درستی بدهد.

همین روش در پیدا کردن اسم تفضیل کمک می‌کند. «أَحْمَر» یعنی قرمز، نه قرمزتر؛ ولی «أَحْسَن» معنای بهتر یا بهترین دارد. پس شباهت ظاهری کافی نیست. در دعای افتتاح نیز «أَرْحَم»، «أَشَدّ» و «أَعْظَم» با بیان برتری در مهربانی، سخت‌گیری و بزرگی شناخته می‌شوند.

حالا این مسیر را امتحان کن: معنی کن، رابطه را پیدا کن، بعد انتخاب کن.

ردّ اسم تفضیل در دعا

«أَفتَتِحُ» و «أَرْحَمُ» هر دو با «أَ» شروع شده‌اند؛ اما آیا معنای یکسانی دارند؟ نه! شروع واژه به‌تنهایی کافی نیست؛ باید ساخت و معنایش را با هم بررسی کنیم.

اسم تفضیل معمولاً بر وزن «أَفْعَل» می‌آید و بیشتر بودنِ یک ویژگی را می‌رساند؛ در فارسی آن را با «ـتر» یا «ـترین» بیان می‌کنیم. مثلاً وقتی از مهربان‌ترین فرد خانواده حرف می‌زنی، ویژگی مهربانی را برجسته‌تر می‌کنی.

در بخش نخست دعا، این سه نمونه را ببین:

• أَرْحَمُ الرّاحِمينَ: مهربان‌ترینِ مهربانان؛ «أَرْحَمُ» اسم تفضیل است.
• أَشَدُّ الْمُعاقِبينَ: سخت‌ترینِ کیفر‌دهندگان؛ «أَشَدُّ» اسم تفضیل است.
• أَعْظَمُ الْمُتَجَبِّرينَ: بزرگ‌ترینِ نیرومندان؛ «أَعْظَمُ» اسم تفضیل است.

اما «أَفتَتِحُ» یعنی «آغاز می‌کنم» و فعل است، نه اسم تفضیل. پس برای پیدا کردن اسم تفضیل، از خودت بپرس: این واژه انجام کاری را می‌رساند یا بیشتر بودنِ یک ویژگی را؟

پنج واژه، با دلیل

حالا به بخش پایانی دعا برویم؛ جایی که گوینده از خدا می‌خواهد بر پیامبر درودی با برترین ویژگی‌ها بفرستد. برای پیدا کردن اسم تفضیل، شکل واژه و معنای آن در متن را کنار هم بررسی کن.

این پنج واژه، پاسخ‌های مناسبی برای فعالیت کتاب‌اند:

• أَفْضَلَ: برترین
• أَحْسَنَ: بهترین
• أَجْمَلَ: زیباترین
• أَكْمَلَ: کامل‌ترین
• أَكْثَرَ: بیشترین

هر پنج واژه ساخت «أَفْعَل» دارند و در این عبارت، برتری در یک ویژگی را می‌رسانند. مثلاً همان‌طور که هنگام انتخاب یک نقاشی می‌گویی «این زیباترین است»، «أَجْمَلَ» هم برتری در زیبایی را بیان می‌کند؛ البته اینجا ویژگیِ درود است، نه نقاشی.

فقط پنج پاسخ ممکن نداریم! در همین بخش، اسم‌های تفضیل دیگری هم آمده‌اند؛ پس لازم نیست انتخاب تو دقیقاً همین پنج واژه باشد. مهم این است که بتوانی با توجه به ساخت و ترجمهٔ هر واژه، برای انتخابت دلیل بیاوری.

از تصویر به واژه

اگر تصویرِ یک پیراهن را ببینی، نام عربی‌اش یادت می‌آید؟ برای نام‌گذاری تصویرها، واژه‌های صفحهٔ ۱۶ را در چهار گروه مرور کن:

• جانوران: اَلثَّعلَب: روباه؛ اَلْفَرَس: اسب؛ اَلذِّئب: گرگ؛ اَلْحِمار: الاغ.
• وسایل: اَلْمِفتاح: کلید؛ اَلْمِصباح: چراغ؛ اَلْميزان: ترازو.
• پوشاک: اَلْمَلابِس: لباس‌ها؛ اَلسِّروال: شلوار؛ اَلْقَميص: پیراهن؛ اَلْعَباءَة: عبا؛ اَلْفُستان: پیراهن زنانه.
• مکان‌ها: اَلْمَطبَعَة: چاپخانه؛ اَلْمَوقِف: ایستگاه یا محل توقف؛ اَلْمَطعَم: رستوران؛ اَلْمَطبَخ: آشپزخانه؛ اَلْمَصنَع: کارخانه؛ اَلْمَتجَر: فروشگاه؛ اَلْمَلعَب: زمین بازی؛ اَلْمَكتَبَة: کتابخانه.

راه یادآوری: اول بپرس «تصویر از چه گروهی است؟» بعد ویژگی آن را پیدا کن. مثلاً جایی که غذا در آن پخته می‌شود، «اَلْمَطبَخ» است؛ جایی که برای غذا خوردن به آن می‌رویم، «اَلْمَطعَم» است. پس فقط شبیه بودنِ ظاهر واژه‌ها کافی نیست؛ معنی دقیقشان را هم به یاد بیاور.

حالا یک بار معنی‌های فارسی را بپوشان و نام عربیِ چند چیزِ دوروبرت را بگو.