۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

نمونه سوال فصل ۵ نگارش یازدهم با جواب

«سفرنامه»: ۱۱ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی.

  • نگارش ۲
  • پایهٔ یازدهم
  • صفحهٔ ۸۶ تا ۱۰۵

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۱ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

دانش‌آموزی پس از ثبت خاطرات یک اردوی کوتاه، سه رویداد منتخب را به ترتیب وقوع مرتب می‌کند، موضوع هر بند میانی را مشخص می‌سازد و برای آغاز و پایان نوشته نیز جایگاهی در نظر می‌گیرد؛ امّا هنوز هیچ‌یک از بندها را به‌صورت کامل ننوشته است. کدام گزینه، مرحلهٔ کار و دلیل تشخیص آن را درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: تجسّم و بارش فکری؛ زیرا هرگونه تعیین ترتیب خاطره‌ها جزئی از بازیابی صحنه‌های سفر است.
  2. گزینهٔ ۲: پیش‌نویس؛ زیرا تعیین موضوع هر بند، به معنای نوشته شدن همان بند است.
  3. گزینهٔ ۳: سازماندهی و طرح اوّلیه؛ زیرا جایگاه بخش‌ها و ترتیب مطالب مشخص شده، امّا بندها هنوز نوشته نشده‌اند.
  4. گزینهٔ ۴: بازبینی پیش‌نویس؛ زیرا انتخاب جای مقدّمه و پایان باید هم‌زمان با اصلاح جمله‌های متن انجام شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در تجسّم و بارش فکری، نویسنده اطلاعات سفر و صحنه‌های به‌یادمانده را بازیابی و ثبت می‌کند (صفحه‌های ۹۰ و ۹۱). در موقعیت پرسش، این کار قبلاً انجام شده است و دانش‌آموز اکنون دربارهٔ ترتیب بخش میانی و جایگاه آغاز و پایان تصمیم می‌گیرد؛ این فعالیت به سازماندهی و تهیهٔ طرح اوّلیه مربوط است. نوشتن بند کامل دربارهٔ هر صحنه، گام بعدی و مربوط به پیش‌نویس است (صفحه‌های ۹۲ و ۹۳). پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

دانش‌آموزی تنها دو صحنهٔ تأثیرگذار از سفرش را با زبانی ادبی نوشته و می‌خواهد آن را برای استفادهٔ دیگران منتشر کند. کدام پیشنهاد با آموزش این درس سازگارتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: همان صحنه‌های برگزیده را با حفظ زبان ادبی، دقیق و صادقانه روایت کند و نیاز خوانندگان را نیز در نظر بگیرد.
  2. گزینهٔ ۲: روایت را از آغاز حرکت تا بازگشت گسترش دهد؛ زیرا انتخاب چند صحنه برای سفرنامهٔ عمومی کافی نیست.
  3. گزینهٔ ۳: تعبیرهای ادبی را کنار بگذارد؛ زیرا نوشته‌ای که برای دیگران منتشر می‌شود باید فقط زبان گزارشی داشته باشد.
  4. گزینهٔ ۴: برای جذّاب‌تر شدن نوشته، چند رویداد تجربه‌نشده را چنان روایت کند که بخشی از خاطرات خودش به نظر برسند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در کتاب، هم بیان ادبی و هم گزارش مستند از شیوه‌های نگارش سفرنامه شمرده شده‌اند. هنگامی که نوشته برای بهره‌گیری دیگران منتشر می‌شود، دقّت، صداقت و توجه به مخاطب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ بنابراین نیازی نیست نویسنده زبان ادبی خود را حذف کند (صفحهٔ ۸۷). همچنین سفرنامه می‌تواند تنها برش‌هایی برگزیده از سفر را در بر بگیرد و گزارش همهٔ مسیر شرط آن نیست (صفحه‌های ۸۸ و ۸۹). پس حفظ صحنه‌های منتخب، همراه با روایت درست و مخاطب‌مدار، مناسب‌ترین پیشنهاد است. پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

با مقایسهٔ پیش‌نویس سفر اصفهان و متن بازبینی‌شدهٔ آن، می‌بینیم مقدمه ساده‌تر شده و در روایت گردش صفّه، پیاده‌شدن از اتوبوس و شروع راه‌پیمایی نیز توضیح داده شده است. این دو تغییر، در کنار یکدیگر، نشان‌دهندهٔ کدام ویژگی بازبینی‌اند؟

  1. گزینهٔ ۱: نویسنده موضوع سفرنامه را عوض کرده و برای موضوع تازه، مقدمه‌ای دیگر ساخته است.
  2. گزینهٔ ۲: نویسنده برای رسیدن به متن نهایی، همهٔ جزئیات توصیفی را کنار گذاشته است.
  3. گزینهٔ ۳: نویسنده با جابه‌جایی زمان رویدادها، نظم زمانی تازه‌ای به سفرنامه داده است.
  4. گزینهٔ ۴: نویسنده هم بیان را روان‌تر کرده و هم حلقه‌ای لازم را به جریان روایت افزوده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در نمونهٔ نخست، مقدمه با ساختاری طولانی‌تر نوشته شده است؛ در متن بازبینی‌شده، همان مضمون با جمله‌هایی کوتاه‌تر و روشن‌تر بیان می‌شود. همچنین در روایت بازدید از صفّه، توضیح پیاده‌شدن از اتوبوس و شروع راه‌پیمایی افزوده شده است؛ این توضیح، فاصلهٔ میان حرکت به سوی پارک و تمام‌شدن راه‌پیمایی را پر می‌کند. پس بازبینی صرفاً حذف مطالب نیست و می‌تواند اصلاح بیان و افزودن جزئیات مرتبط را نیز شامل شود. موضوع و توالی اصلی رویدادها تغییر نکرده‌اند. (صفحه‌های ۹۳ تا ۹۵ و ۹۷) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

دانش‌آموزی برای نوشتن سفرنامه میان چهار موضوع مردّد است. با تکیه بر ملاک اصلیِ مرحلهٔ «انتخاب موضوع»، کدام موضوع برای او مناسب‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: سفر به شهری مشهور که نویسنده تنها تصویر مبهمی از دیدنی‌های آن در ذهن دارد.
  2. گزینهٔ ۲: گردشی در روستایی نزدیک که نویسنده گفت‌وگوها و اتفاق‌های متعددی از آن را به یاد دارد.
  3. گزینهٔ ۳: سفری که به‌تازگی انجام شده، اما نویسنده جز نام مقصد چیزی از آن به خاطر نمی‌آورد.
  4. گزینهٔ ۴: سفری طولانی به چند استان که نویسنده فقط مسیر کلی آن را به یاد دارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در مرحلهٔ انتخاب موضوع، نویسنده ابتدا سفرهای خاطره‌انگیز خود را در نظر می‌گیرد و سپس موضوعی را برمی‌گزیند که اطلاعات بیشتری از آن در ذهن دارد. بنابراین، شهرت مقصد، تازگی سفر یا طولانی بودن آن به‌تنهایی ملاک برتری نیست. گردش روستاییِ گزینهٔ دوم، به سبب باقی ماندن گفت‌وگوها و رویدادهای گوناگون در حافظهٔ نویسنده، مواد بیشتری برای نوشتن فراهم می‌کند. (صفحهٔ ۸۹) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

براساس تعداد سبوها و کرایهٔ ماهانه‌ای که در گزارش ناصرخسرو آمده است، اگر زنِ صاحب سبوها نیمی از آنها را به مدت دو ماه و نیم دیگر را به مدت یک ماه اجاره دهد، مجموع درآمد اجاره چقدر خواهد بود؟ فرض کنید همهٔ کرایه‌ها کامل پرداخت شوند و سبوها سالم بازگردند.

  1. گزینهٔ ۱: 75007500 درم
  2. گزینهٔ ۲: 50005000 درم
  3. گزینهٔ ۳: 1000010000 درم
  4. گزینهٔ ۴: 1500015000 درم
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در گزارش ناصرخسرو، بنا بر گفتهٔ فردی که با او سخن گفته، زن صاحب 50005000 سبو است و کرایهٔ هر سبو در هر ماه 11 درم است. نیمی از سبوها برابر است با 5000÷2=25005000\div2=2500. درآمد گروهی که دو ماه اجاره داده شده، برابر با 2500×2×1=50002500\times2\times1=5000 درم و درآمد گروه دیگر برابر با 2500×1×1=25002500\times1\times1=2500 درم است. بنابراین، درآمد کل برابر است با 5000+2500=75005000+2500=7500 درم. شرط سالم بازگرداندن سبوها نیز رعایت شده و هزینهٔ دیگری در مسئله مطرح نیست. (صفحه‌های ۱۰۰ تا ۱۰۵، متن کارگاه نوشتن) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

با توجه به تأکید درس بر دقت در انتقال تجربه‌های سفر، کدام داوری دربارهٔ روایت بازدید دانش‌آموزان از مسجد امام درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: سخن دانش‌آموز دربارهٔ توانایی معماران در درس‌های علمی، شاهدی برای تعیین میزان دانش رسمی آنان است.
  2. گزینهٔ ۲: راوی، هم بازتاب صدا و هم استفادهٔ سخنرانان قدیم از گنبد را در جریان سفر به‌طور مستقیم دیده است.
  3. گزینهٔ ۳: کاربرد تاریخی گنبد به نقل از راهنما آمده است؛ امّا شوخی دانش‌آموز سندی دربارهٔ تحصیلات معماران نیست.
  4. گزینهٔ ۴: وجود تعجب و شوخی در این بخش نشان می‌دهد که روایت، دیگر نمی‌تواند گزارشی از تجربهٔ واقعی سفر باشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در روایت بازدید مسجد، اطلاع مربوط به استفادهٔ سخنرانان گذشته از ویژگی گنبد، از گفته‌های راهنما به دست می‌آید؛ بنابراین نباید آن را مشاهدهٔ مستقیم مسافران دانست. همچنین اظهار نظر یکی از بچه‌ها دربارهٔ موفقیت احتمالی معماران در فیزیک و ریاضی، لحنی شوخ‌طبعانه دارد و مدرکی دربارهٔ تحصیلات آنان نیست (صفحهٔ ۹۴–۹۵). تأکید درس بر دقت و صداقت در انتقال تجربه نیز ایجاب می‌کند که این تفاوت حفظ شود؛ بااین‌حال، نقل واکنش‌ها و شوخی‌های واقعاً رخ‌داده با مستندبودن سفرنامه ناسازگار نیست (صفحهٔ ۸۷). پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

دانش‌آموزی در مرحلهٔ «تجسّم و بارش فکری» نوشته است: «در تعطیلات بهاری، سه روز به روستای محل تولد پدرم رفتیم. صحنهٔ عبور از پل چوبی و خرید نان از تنور روستا را برای نوشتن به یاد آوردم.» کدام جمله، مشخصات اولیهٔ سفر او را مطابق فعالیت این مرحله کامل می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: هدفمان از رفتن، دیدار با مادربزرگی بود که مدت‌ها او را ندیده بودیم.
  2. گزینهٔ ۲: از پنجرهٔ اقامتگاه، ردیفی از درختان بلند و تپه‌های سرسبز دیده می‌شد.
  3. گزینهٔ ۳: از صبح نخستین روز تا عصر آخرین روز، در همان روستا اقامت داشتیم.
  4. گزینهٔ ۴: هنگام برگشت، باران ناگهانی ما را وادار کرد کنار جاده توقف کنیم.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در فعالیت مرحلهٔ تجسّم و بارش فکری، نویسنده ابتدا زمان، مکان، علت و مدت سفر را مشخص می‌کند و سپس سراغ یادآوری صحنه‌ها می‌رود (صفحهٔ ۹۰–۹۱). در یادداشت سؤال، زمان با «تعطیلات بهاری»، مکان با «روستای محل تولد پدرم» و مدت با «سه روز» مشخص شده است؛ اما علت سفر بیان نشده است. جملهٔ مربوط به دیدار مادربزرگ این کمبود را برطرف می‌کند. گزینه‌های دیگر، توصیف مکان، توضیح بیشتر دربارهٔ مدت اقامت یا ثبت یک رویداد هستند. پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

از مقایسهٔ هدف برادران امیدوار از عکاسی و فیلم‌برداری با یادداشت زائر خسته‌ای که با دیدن جانباز از توقف منصرف می‌شود، کدام نتیجه به دست می‌آید؟

  1. گزینهٔ ۱: در هر دو نمونه، نویسندگان برای اثبات توانایی بدنی خود، دشواری‌های مسیر را برجسته کرده‌اند.
  2. گزینهٔ ۲: در نمونهٔ نخست، دیدن هم‌سفران انگیزهٔ ادامهٔ راه می‌شود و در نمونهٔ دوم، هدف اصلی فراهم‌کردن تجربهٔ تصویری برای غایبان است.
  3. گزینهٔ ۳: هر دو نمونه نشان می‌دهند که برای سودمندشدن سفرنامه، باید احساسات و تصمیم‌های شخصی مسافر از روایت کنار گذاشته شود.
  4. گزینهٔ ۴: در نمونهٔ نخست، ثبت تصویری سفر با بهره‌رساندن به دیگران پیوند دارد و در نمونهٔ دوم، دیدن یک مسافر بر تصمیم راوی برای ادامهٔ راه اثر می‌گذارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

برادران امیدوار هدف عکاسی و فیلم‌برداری خود را به آشنایی بیشتر دیگران با آیین‌ها و مکان‌های اسلامی و بهره‌مندشدن کسانی پیوند می‌دهند که امکان مالی سفر ندارند؛ پس در این نمونه، ثبت سفر ناظر به استفادهٔ مخاطبان بیرون از سفر است (صفحهٔ ۸۶). در یادداشت زائر، راوی بر اثر درد و خستگی به توقف یا استفاده از خودرو فکر می‌کند، اما مشاهدهٔ جانبازی که با یک پا و عصا پیش می‌رود، تصمیم او را تغییر می‌دهد؛ بنابراین در اینجا یک مشاهدهٔ سفر بر تصمیم شخصی راوی اثر می‌گذارد (صفحهٔ ۸۸–۸۹). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

برای سفرنامهٔ اردوی اصفهان، پس از روایت بازدید از مسجد امام، کدام بند برای پایان‌بندی مناسب‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: اصفهان با بناهای دیدنی و محیط‌های طبیعی گوناگون، مقصد مناسبی برای سفرهای دانش‌آموزی است؛ ازاین‌رو مدرسهٔ ما نیز آن را برای اردو برگزید.
  2. گزینهٔ ۲: در بازدید از مسجد، راهنما دربارهٔ کاربرد پژواک توضیح داد و ما پس از شنیدن سخنان او، به ویژگی‌های گنبد بیشتر توجه کردیم.
  3. گزینهٔ ۳: از این سفر، هم شگفتی بناها در ذهنمان ماند و هم خنده‌های دور سفرهٔ ساده؛ حالا می‌دانستیم خاطرهٔ اردو فقط از دیدن مکان‌ها ساخته نمی‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: هنگام بازگشت، اتفاق دیگری در ایستگاه افتاد که همه را غافلگیر کرد؛ ماجرا از وقتی آغاز شد که یکی از بچه‌ها برای خرید از جمع جدا شد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در طرح اولیهٔ سفرنامه، بند آخر باید تجربه‌های نوشته را جمع کند و پایانی اثرگذار بسازد (صفحات ۹۲–۹۳). گزینهٔ سوم، شگفتیِ بازدیدها و خاطرهٔ غذای ساده را به برداشتی کلی از سفر پیوند می‌دهد؛ هر دو نیز با رویدادهای روایت‌شده تناسب دارند (صفحات ۹۴–۹۵). گزینهٔ اول کارکرد مقدمه دارد، گزینهٔ دوم جزئی از شرح یک بازدید است و گزینهٔ چهارم ماجرایی تازه می‌گشاید. پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

با توجه به شیوهٔ گزارش ناصرخسرو از آب‌رسانی و سبوهای شهر مصر، کدام داوری دربارهٔ منشأ اطلاعات او دقیق‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: راوی ظاهر سبوها را از راه مشاهده توصیف می‌کند، اما اطلاعات مربوط به زنِ صاحب سبوها را به گفتهٔ فرد دیگری نسبت می‌دهد.
  2. گزینهٔ ۲: راوی هم شکل سبوها و هم دارایی زن را شخصاً بررسی کرده است؛ زیرا هر دو مطلب در سفرنامهٔ او آمده‌اند.
  3. گزینهٔ ۳: راوی دربارهٔ ظاهر سبوها خیال‌پردازی می‌کند، اما اطلاعات مربوط به زن را به‌عنوان مشاهدهٔ مستقیم خود گزارش می‌دهد.
  4. گزینهٔ ۴: راوی با آوردن گفتهٔ شخص دیگر از مستندنگاری فاصله گرفته است؛ زیرا سفرنامهٔ مستند نباید هیچ مطلب شنیده‌شده‌ای داشته باشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در بخش نقل‌شده از سفرنامهٔ ناصرخسرو، توصیف جنس، گنجایش و جلوهٔ سبوها با گزارش دیدن آنها همراه است؛ اما آگاهی دربارهٔ زنِ دارندهٔ سبوها از نقل سخن فردی دیگر به دست آمده است. بنابراین، منشأ همهٔ اطلاعات این بند یکسان نیست (صفحات ۱۰۰–۱۰۵). این تفکیک با تأکید درس بر دقت، صداقت و مستندبودن سفرنامه نیز سازگار است؛ نقل شنیده‌ها نباید به شکل مشاهدهٔ مستقیم نویسنده عرضه شود (صفحهٔ ۸۷). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۲ · فصل ۵: سفرنامه

در لحظه‌نگاری زائر کربلا، با فرض پیاپی‌بودن شمارهٔ ستون‌ها، کدام نتیجه دربارهٔ موقعیت او در نشانِ 12401240 درست است؟ فاصلهٔ ستونی را فاصلهٔ میان دو ستون پیاپی در نظر بگیرید.

  1. گزینهٔ ۱: تا مقصد، 112112 فاصلهٔ ستونی باقی بوده است.
  2. گزینهٔ ۲: تا مقصد، 100100 فاصلهٔ ستونی باقی بوده است.
  3. گزینهٔ ۳: تا مقصد، 212 km212\,\text{km} راه باقی بوده است.
  4. گزینهٔ ۴: تا مقصد، 212212 فاصلهٔ ستونی باقی بوده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

یادداشت‌ها مقصد را در نشانِ 14521452 معرفی می‌کنند و در نشانِ 13521352 نیز از باقی‌ماندن 100100 فاصلهٔ ستونی خبر می‌دهند؛ پس محاسبه بر پایهٔ اختلاف شمارهٔ نشان‌ها انجام می‌شود (صفحات ۸۸–۸۹). برای نشانِ 12401240 داریم: 1452−1240=2121452-1240=212. بنابراین، در آن موقعیت 212212 فاصلهٔ ستونی تا مقصد باقی بوده است. اندازهٔ هر فاصله برحسب کیلومتر در متن نیامده و چنین تبدیلی مجاز نیست. این نوع پیگیری مسیر، نمونه‌ای از سازماندهی سفرنامه با نشانه‌های راه است (صفحات ۹۲–۹۳). پاسخ: گزینهٔ ۴

فصل ۵ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۵ نگارش یازدهم · رایگان