۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

نمونه سوال فصل ۳ نگارش نهم با جواب

«نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.»: ۱۲ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی.

  • نگارش نهم
  • پایهٔ نهم
  • صفحهٔ ۳۵ تا ۴۴

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۲ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

کدام عبارت، برخلاف سه عبارت دیگر، با جان‌بخشی به یک شیء از زبان عادی فاصله گرفته است؟

  1. گزینهٔ ۱: با طلوع خورشید، پنجرهٔ اتاق را باز کردم.
  2. گزینهٔ ۲: پنجره با دیدن آفتاب، لبخندش را به اتاق بخشید.
  3. گزینهٔ ۳: نور خورشید از پنجره وارد شد و اتاق را روشن کرد.
  4. گزینهٔ ۴: پنجرهٔ رو به حیاط، صبح زود باز بود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در زبان ادبی می‌توان با بهره‌گیری از خیال و آرایه‌ها، از بیان مستقیم واقعیت فراتر رفت. در عبارت دوم، پنجره مانند انسانی تصور شده که آفتاب را می‌بیند و لبخند می‌زند؛ بنابراین، جان‌بخشی سبب ادبی‌شدن زبان شده است. سه عبارت دیگر، وضعیت پنجره یا ورود نور را به‌صورت مستقیم گزارش می‌کنند و رفتار انسانی به اشیا نسبت نمی‌دهند. (صفحه‌های ۳۷–۳۸) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

با توجه به مقایسهٔ زبان عادی و ادبی در درس، کدام داوری پذیرفتنی است؟

  1. گزینهٔ ۱: اگر نوشته‌ای دربارهٔ کتاب، نکته‌ای آموزشی به خواننده بیاموزد، دیگر نمی‌توان زبان آن را ادبی دانست.
  2. گزینهٔ ۲: دو نوشته دربارهٔ یک کتاب، حتی با شیوه‌های بیان متفاوت، ناچار از یک نوع زبان استفاده می‌کنند.
  3. گزینهٔ ۳: اگر در نوشته‌ای چند واژه در معنای معمول خود آمده باشد، وجود خیال و آرایه در تشخیص زبان آن نقشی ندارد.
  4. گزینهٔ ۴: نوشته‌ای که کتاب را دوستی دلتنگ نشان می‌دهد، می‌تواند ضمن آگاهی‌بخشی دربارهٔ کتاب‌خوانی، زبان ادبی داشته باشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

آگاهی‌دادن، تنها ویژگی زبان عادی نیست؛ نوشتهٔ ادبی نیز می‌تواند اطّلاعاتی به خواننده بدهد و در کنار آن، احساس او را برانگیزد. همچنین، مشترک‌بودن موضوع سبب یکسان‌شدن نوع زبان نمی‌شود. در داوری دربارهٔ زبان، نباید تنها به معنای معمول چند واژه بسنده کرد، بلکه باید خیال و آرایه‌های به‌کاررفته را نیز در نظر گرفت. معرفی کتاب به‌صورت دوستی که دلتنگ می‌شود، به آن عاطفهٔ انسانی می‌دهد و با زبان ادبی سازگار است؛ این بیان می‌تواند هم‌زمان پیامی دربارهٔ کتاب‌خوانی نیز داشته باشد. (صفحه‌های ۳۷–۳۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

دانش‌آموزی برای فراخوان اهدای کتاب نوشته است: «خوبیّت دارد به کتابخانه کمک کنیم.» او می‌خواهد نخست این جمله را مطابق قاعدهٔ درست‌نویسی درس ویرایش کند و سپس جمله‌ای با زبان ادبی به آن بیفزاید. کدام پیشنهاد هر دو خواسته را برآورده می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: «خوب است به کتابخانه کمک کنیم.» / «کتاب‌ها چشم‌به‌راه دست‌های مهربان شما هستند.»
  2. گزینهٔ ۲: «خوب است به کتابخانه کمک کنیم.» / «کتاب‌های اهدایی را صبح به کتابخانه تحویل دهید.»
  3. گزینهٔ ۳: «خوبیّت دارد به کتابخانه کمک کنیم.» / «کتاب‌ها چشم‌به‌راه دست‌های مهربان شما هستند.»
  4. گزینهٔ ۴: «خوبیّت دارد به کتابخانه کمک کنیم.» / «کتاب‌های اهدایی را صبح به کتابخانه تحویل دهید.»
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

برای پذیرفتن پیشنهاد باید هر دو خواسته رعایت شود. بر اساس بخش درست‌نویسی، «یت» نباید به واژهٔ فارسی افزوده شود؛ پس «خوبیّت» باید با ساختی درست مانند «خوب است» جایگزین شود. (صفحه‌های ۴۰–۴۴) از سوی دیگر، چشم‌به‌راه‌بودن کتاب‌ها، آن‌ها را مانند انسان‌هایی مشتاق نشان می‌دهد و به جمله زبان ادبی می‌بخشد؛ درحالی‌که تعیین زمان تحویل کتاب، گزارشی عادی است. (صفحه‌های ۳۷–۳۸) بنابراین، تنها پیشنهاد نخست هر دو شرط را دارد. پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

کدام گزارش دربارهٔ فرایند آماده‌سازی و ارائهٔ یک نوشته، با سنجه‌های ارزیابی درس سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: خط نوشته زیباست؛ بنابراین، بررسی املا و نشانه‌گذاری برای ارزیابی پاک‌نویس ضرورتی ندارد.
  2. گزینهٔ ۲: زبان ادبی به‌جا انتخاب شده است؛ بنابراین، نداشتن آغاز و پایان مشخص را نباید کاستی دانست.
  3. گزینهٔ ۳: نوشته روان خوانده شده است؛ بنابراین، نبود پیش‌نویس را می‌توان نادیده گرفت.
  4. گزینهٔ ۴: نویسنده ابتدا پیش‌نویس تهیه کرده، سپس در پاک‌نویس املا و نشانه‌گذاری را اصلاح کرده و متن را با آغاز، میانه و پایان تنظیم کرده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در سنجه‌های درس، تهیهٔ پیش‌نویس، فراهم‌کردن پاک‌نویس با رعایت نکات نگارشی، انتخاب مناسب زبان، تنظیم بخش‌های نوشته و شیوهٔ خواندن، جداگانه مورد توجه قرار گرفته‌اند. گزارش چهارم چند مورد از این معیارها را به‌درستی توصیف می‌کند. در سه گزارش دیگر، امتیاز یک جنبه، به‌اشتباه دلیلی برای کنارگذاشتن معیاری دیگر در نظر گرفته شده است. برای نمونه، خط زیبا جای املای درست را نمی‌گیرد. (صفحهٔ ۴۰–۴۴) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

قرار است جملهٔ «با آمدن بهار، برف‌های کوه به‌تدریج آب شدند» بدون تغییر پیام اصلی، به زبان ادبی بازنویسی شود. کدام بازنویسی هر دو شرط را برآورده می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: با آغاز فصل بهار، برف‌های روی کوه کم‌کم ذوب شدند.
  2. گزینهٔ ۲: بهار از راه رسید و کوه، آرام‌آرام ردای برفی‌اش را از شانه برداشت.
  3. گزینهٔ ۳: بهار از راه رسید و کوه، ردای برفی تازه‌ای بر شانه انداخت.
  4. گزینهٔ ۴: بهار از راه رسید، امّا کوه همچنان ردای برفی‌اش را محکم در آغوش گرفت.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در بازنویسی ادبی، تنها تغییر واژه‌ها کافی نیست؛ باید از خیال و زیبایی‌های ادبی نیز بهره گرفت. در عین حال، شرط سؤال حفظ پیام اولیه، یعنی آب‌شدن تدریجی برف‌هاست. در عبارت دوم، برف به ردا مانند شده و کوه مانند انسانی تصویر شده است که پوشش خود را کنار می‌گذارد؛ بنابراین، هم زبان ادبی است و هم رویداد اصلی حفظ شده است. عبارت نخست عادی است و دو عبارت دیگر، به‌ترتیب، افزایش و باقی‌ماندن پوشش برفی را می‌رسانند. (صفحهٔ ۳۷–۳۸) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

در نوشتهٔ دوم درس، نویسنده اندازهٔ کتاب‌ها را در برابر بزرگی یا کوچکی اندیشهٔ آنها قرار می‌دهد و سپس خواننده را به آشنایی با آنها پیش از داوری دعوت می‌کند. از پیوند این دو بخش، کدام نتیجه به دست می‌آید؟

  1. گزینهٔ ۱: شناخت محتوای کتاب باید مبنای ارزیابی باشد؛ زیرا بزرگی یا کوچکی ظاهر، ارزش اندیشهٔ آن را تعیین نمی‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: برای انتخاب کتاب ارزشمند، بررسی اندازه و حجم آن می‌تواند جای مطالعهٔ محتوایش را بگیرد.
  3. گزینهٔ ۳: کتاب‌های کم‌حجم همواره اندیشه‌های ارزشمند دارند و کتاب‌های پرحجم از اندیشهٔ مهم بی‌بهره‌اند.
  4. گزینهٔ ۴: چون فکرکردن و شخصیت‌داشتن ویژگی انسان است، این بخش از نوشته هیچ پیامی دربارهٔ انتخاب کتاب ندارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

نویسنده با نسبت‌دادن ویژگی‌های انسانی به کتاب‌ها، میان ظاهر آنها و ارزش محتوایشان تمایز می‌گذارد. امکان دارد کتابی کوچک، اندیشه‌ای مهم داشته باشد و کتابی بزرگ از نظر محتوا کم‌مایه باشد؛ پس از اندازهٔ کتاب نمی‌توان به‌تنهایی دربارهٔ ارزش آن نتیجه گرفت. پیشنهاد متن، آشناشدن با محتوای کتاب پیش از داوری است. این سخن نه برتری همیشگی کتاب‌های کوچک را ثابت می‌کند و نه وجود پیام واقعی را در یک نوشتهٔ ادبی نفی می‌کند. (صفحهٔ ۳۷) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

با توجه به متن نخست درس دربارهٔ کتاب‌خوانی، کدام برداشت از رابطهٔ «واژه» و «تصویر» درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: دریافت اندیشهٔ هر کتاب، در نهایت به خواندن واژه‌های آن وابسته است.
  2. گزینهٔ ۲: واژه و تصویر می‌توانند معناهایی را منتقل کنند که بیان آنها با دیگری نیز امکان‌پذیر است.
  3. گزینهٔ ۳: تصویر همواره از واژه پربارتر است و مفهوم بیشتری را به ذهن خواننده می‌رساند.
  4. گزینهٔ ۴: خواندن تصویر، برخلاف خواندن واژه، نقشی در دریافت محتوای کتاب ندارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در متن نخست، برای دریافت محتوای برخی کتاب‌ها باید به تصویرها توجه کرد، نه به واژه‌ها. همچنین نویسنده توضیح می‌دهد که گاه یک واژه می‌تواند معنای چند تصویر را برساند و گاه یک تصویر، چند کلمه را به ذهن بیاورد. بنابراین، واژه و تصویر هر دو امکان انتقال معنا دارند و نمی‌توان یکی را در همهٔ موقعیت‌ها برتر یا تنها راه فهم کتاب دانست. (صفحه‌های ۳۵ و ۳۶) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

در متن دوم درس، کتاب در یک موقعیت به مادر مهربان و در موقعیتی دیگر به ساعت مانند شده است. از کنار هم قرار گرفتن این دو تصویر، کدام برداشت دقیق‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: نویسنده با دو تصویر متفاوت، پاسخ‌گویی کتاب به خواست‌های گوناگون خواننده را نشان می‌دهد.
  2. گزینهٔ ۲: نویسنده دو ویژگی ناسازگار به کتاب نسبت می‌دهد و یکی از آنها را ناچار باید نادرست دانست.
  3. گزینهٔ ۳: نویسنده می‌خواهد ثابت کند که کارکرد اصلی همهٔ کتاب‌ها آرام‌کردن و خواباندن خواننده است.
  4. گزینهٔ ۴: نویسنده توضیح می‌دهد که کتاب برای همراهی با خواننده، واقعاً مانند ساعت سازوکاری برای تولید صدا دارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در متن دوم، نقش کتاب با توجه به خواست خواننده تغییر می‌کند: در یک موقعیت، با تصویر مادر مهربان به آرام‌گرفتن و خواب مربوط می‌شود و در موقعیتی دیگر، با تصویر ساعت به بیداری پیوند می‌خورد. این دو نقش متناقض نیستند، زیرا برای نیازها و موقعیت‌های متفاوت بیان شده‌اند. همچنین تعبیرهای به‌کاررفته ادبی‌اند و نباید آنها را توصیف ویژگی‌های جسمانی کتاب دانست. (صفحهٔ ۳۷) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

ویراستاری می‌خواهد واژه‌های دارای نشانهٔ «یت» را بر اساس قاعدهٔ درست‌نویسی این درس بررسی کند. کدام گروه را می‌تواند بدون حذف هیچ‌یک از واژه‌هایش تأیید کند؟

  1. گزینهٔ ۱: اکثریّت، آشنائیت، محبوبیّت
  2. گزینهٔ ۲: انسانیّت، منیّت، اقلیّت
  3. گزینهٔ ۳: ایرانیت، محبوبیّت، اکثریّت
  4. گزینهٔ ۴: اقلیّت، انسانیّت، محبوبیّت
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

بر اساس قاعدهٔ درست‌نویسی درس، نشانهٔ «یت» برای پایه‌های عربی به کار می‌رود و نباید آن را به واژه‌های فارسی افزود. «آشنا»، «من» و «ایران» فارسی‌اند؛ بنابراین، سه گروه نخست هرکدام یک صورت ناسازگار با این قاعده دارند. در گروه چهارم، هر سه واژه از نمونه‌های دارای ریشهٔ عربی‌اند و کاربرد این نشانه در آنها درست است. (بخش درست‌نویسی، صفحه‌های ۴۰ تا ۴۴) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

اعضای یک گروه دربارهٔ شیوهٔ انجام کار مشترک اختلاف دارند. کدام داوری با محتوای متن «ارزش‌ها» سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: چون اعضای گروه با هم خویشاوندند، باید پیش از بحث به باوری یکسان برسند.
  2. گزینهٔ ۲: اگر بیشتر اعضای گروه نظری را نادرست بدانند، برخورد خشونت‌آمیز با گویندهٔ آن مجاز است.
  3. گزینهٔ ۳: برای رعایت حق گوینده، دیگر اعضای گروه باید نظر او را بپذیرند.
  4. گزینهٔ ۴: اعضا می‌توانند با نظر گوینده مخالف باشند، بی‌آنکه به او یا دارایی‌اش آسیب برسانند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در متن «ارزش‌ها»، تفاوت باورها امری پذیرفته‌شده است و حتی خویشاوندی نیز به معنای یکسان‌بودن دیدگاه‌ها نیست. از سوی دیگر، مخالفت با دیگران مجوز خشونت یا آسیب به جان و مال آنان نیست. پس می‌توان دیدگاه کسی را نپذیرفت و در عین حال، حق بیان نظر و امنیت او را رعایت کرد؛ احترام به این حق نیز به معنای پذیرش اجباری نظر او نیست. (صفحه‌های ۴۰ تا ۴۴) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

بر پایهٔ متن نخست درس دربارهٔ کتاب‌خوانی، کدام گزاره درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: خواندنی ارزشمند است که به اندیشیدن بینجامد، نه صرفاً به لذت‌بردن.
  2. گزینهٔ ۲: برای مطالعه می‌توان از فرصت‌های متنوع در جریان زندگی روزانه بهره برد.
  3. گزینهٔ ۳: سفر به کمک کتاب، با دورشدن جسم خواننده از محیط پیرامون همراه است.
  4. گزینهٔ ۴: بهره‌بردن از کتاب به حضور در محیطی مخصوص مطالعه وابسته است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

نویسنده برای مطالعه، زمان‌ها و مکان‌های متنوعی مانند هنگام انتظار، استراحت و رفت‌وآمد را مطرح می‌کند؛ بنابراین، کتاب‌خوانی به محیطی ویژه محدود نیست و می‌توان از فرصت‌های روزمره برای آن استفاده کرد. همچنین، لذت‌بردن یکی از انگیزه‌های خواندن شمرده شده و سفر با کتاب، سفری ذهنی معرفی می‌شود، نه جابه‌جایی جسم. (صفحه‌های ۳۵ و ۳۶) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۲

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش نهم · فصل ۳: نوعِ زبانِ نوشته را انتخاب کنیم.

با مقایسهٔ پیشنهاد پایانی دو نوشتهٔ درس دربارهٔ کتاب، کدام تحلیل از «پیام مشترک» و «تفاوت بیان» دقیق‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: هر دو به گردش کتاب میان خوانندگان دعوت می‌کنند؛ متن دوم این پیام را با احساس و روابط انسانیِ نسبت‌داده‌شده به کتاب همراه می‌سازد.
  2. گزینهٔ ۲: هر دو بر کنار هم گذاشتن کتاب‌ها تأکید دارند؛ متن دوم این کار را راه برقراری دوستی میان خود کتاب‌ها می‌داند.
  3. گزینهٔ ۳: متن نخست پیشنهاد عملی می‌دهد، اما متن دوم به سبب زبان ادبی خود، هیچ پیام آگاهی‌بخشی ندارد.
  4. گزینهٔ ۴: متن نخست به واگذاری کتاب سفارش می‌کند، اما متن دوم نگه‌داشتن همیشگی کتاب در کنار صاحبش را پیشنهاد می‌دهد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در پایان متن نخست، خواننده به رساندن کتاب خوانده‌شده به فردی دیگر و ادامه‌یافتن این زنجیره دعوت می‌شود. در متن دوم نیز معرفی کتاب به دوستان و گسترش ارتباط انسان‌ها با کتاب پیشنهاد می‌شود؛ با این تفاوت که کتاب دارای شادی، علاقه به معاشرت و بیزاری از گوشه‌گیری تصویر شده است. بنابراین، پیام عملی دو نوشته مشترک است، اما متن دوم آن را با جان‌بخشی و برانگیختن عاطفه همراه می‌کند. ادبی‌بودن نیز مانع انتقال آگاهی نیست. (صفحه‌های ۳۵ تا ۳۸) پاسخ: گزینهٔ ۱

فصل ۳ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۳ نگارش نهم · رایگان