فعالیت
۱ یک شیء دایرهای شکل انتخاب کنید و نخی را دور آن بپیچید و سپس باز کنید؛ طول نخ را با خطکش اندازه بگیرید. طول این نخ چه کمیتی از دایره را مشخص میکند؟ با استفاده از این مقدار شعاع دایره را بهدست آورید.
[شکل: دایره با شعاع r و کمان به طول نخ]
۲ قطعه نخی را به اندازهٔ شعاع دایره برش دهید و آن را از نقطهٔ روی آن دایره قرار دهید تا نقطهٔ حاصل شود (شکل مقابل). اندازهٔ را با نقاله اندازهگیری کنید. این زاویه تقریباً چند درجه است؟
[شکل: دایره با زاویه AOB و کمان به طول r]
جواب گامبهگام
گام ۱: وقتی نخ را دور شیء دایرهای میپیچیم و آن را باز میکنیم، طول نخ برابر محیط دایره است. اگر طول نخ باشد، است.
گام ۲: شعاع از رابطهٔ زیر بهدست میآید:
مثال: اگر طول نخ حدود سانتیمتر باشد، سانتیمتر است. مقدار واقعی به شیئی که انتخاب میکنید بستگی دارد.
گام ۳: وقتی نخی به طول شعاع را روی دایره میگذاریم، کمان برابر میشود. محیط دایره است، یعنی تقریباً برابر این کمان. پس کمان برابر کل دایره است.
گام ۴: زاویهٔ مرکزی روبهرو به این کمان برابر است با:
بنابراین نقاله باید عددی نزدیک به نشان دهد. این زاویه را یک رادیان مینامیم.
جواب نهایی
1) طول نخ برابر محیط دایره است و شعاع از بهدست میآید.
2) زاویهٔ تقریباً است (یک رادیان).