کار در کلاس
یکی از معیارهای بررسی موفقیت یک بازیکن بسکتبال، بررسی «عملکرد پرتابهای آزاد» اوست. به این منظور، نسبت پرتابهای آزاد موفق هر بازیکن را به همهٔ پرتابهای آزاد حساب میکنند. وحیده که عضو تیم بسکتبال مدرسه است، یک بازیکن موفق است، زیرا در مسابقات امسال، تا امروز، از ۱۰ پرتاب آزاد، ۷ پرتاب او موفق بوده است. بنابراین ۷۰ درصد پرتابهای آزاد او موفق بوده است. او دوست دارد عملکردش بهتر از این باشد.
الف) اگر تا پایان مسابقات همهٔ پرتابهای آزاد وحیده موفق باشد، ضابطهٔ تابع عملکرد پرتابهای آزاد او به کدام صورت زیر است؟
ب) آیا تابع عملکرد پرتابهای آزاد وحیده، یک تابع گویاست؟
پ) توضیح دهید که پس از چند پرتاب آزاد موفق پیاپی دیگر، درصد موفقیت عملکرد وحیده ۸۰ درصد خواهد شد؟
جواب گامبهگام
گام ۱ (الف): وحیده تا امروز ۷ پرتاب موفق از ۱۰ پرتاب داشته است. اگر پرتاب آزاد دیگر انجام دهد و همه موفق باشند، تعداد پرتابهای موفق و تعداد کل پرتابها میشود. پس ضابطهٔ تابع عملکرد او این است:
این همان گزینهٔ اول است. گزینهٔ دوم و سوم درست نیستند. برای مثال به ازای باید شود، ولی گزینهٔ دوم میدهد و گزینهٔ سوم است که با بیشتر شدن از ۱ بزرگتر میشود، در حالی که درصد موفقیت از ۱۰۰ درصد بیشتر نمیشود.
گام ۲ (ب): صورت و مخرج هر دو چند جملهای هستند و مخرج صفر نیست. پس تابع عملکرد وحیده یک تابع گویاست.
گام ۳ (پ): برای ۸۰ درصد موفقیت قرار میدهیم:
طرفین وسطین میکنیم:
گام ۴ (بررسی): با ۵ پرتاب موفق دیگر داریم که درست است.
جواب نهایی
الف) (گزینهٔ اول)
ب) بله، چون نسبت دو چند جملهای با مخرج غیرصفر است.
پ) پس از ۵ پرتاب آزاد موفق پیاپی دیگر.