فعالیت
فرض کنید مثلث مانند شکل یک مثلث قائمالزاویه و ارتفاع وارد بر وتر آن باشد.
[شکل: مثلث قائمالزاویه و ارتفاع ]
۱ نشان دهید دو زاویه از مثلث با دو زاویه از مثلث برابرند و نتیجه بگیرید:
۲ نشان دهید دو زاویهٔ مثلث با دو زاویه از مثلث برابر است و نتیجه بگیرید:
۳ از (۱) و (۲) دربارهٔ مثلثهای و چه نتیجهای میگیرید؟
جواب گامبهگام
گام ۱: طبق شکل، زاویهٔ است و . پس است.
گام ۲ (قسمت ۱): مثلثهای و را مقایسه میکنیم.
- در هر دو مثلث مشترک است.
- است.
دو زاویهٔ این دو مثلث با هم برابرند. طبق قضیهٔ ۱ (حالت «زاویه ـ زاویه») داریم:
در این تشابه رأسهای متناظر به این صورتاند: ، و .
گام ۳ (قسمت ۲): مثلثهای و را مقایسه میکنیم.
- در هر دو مثلث مشترک است.
- است.
پس طبق قضیهٔ ۱ داریم:
در این تشابه رأسهای متناظر عبارتاند از ، و .
گام ۴ (قسمت ۳): هر دو مثلث و با مثلث متشابهاند. طبق خاصیت تعدی تشابه (کار در کلاس ۳) این دو مثلث نیز با هم متشابهاند:
زاویههای متناظر نیز برابرند: و .
جواب نهایی
1) در مثلثهای و زاویهٔ مشترک و است؛ پس طبق حالت (ز ز) متشابهاند.
2) در مثلثهای و زاویهٔ مشترک و است؛ پس طبق حالت (ز ز) متشابهاند.
3) مثلثهای و با هم متشابهاند، چون هر دو با مثلث متشابهاند.