۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۶۲ ریاضی یازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۴ تمرین صفحهٔ ۱۶۲ کتاب ریاضی ۲؛ ۱ بخش دیگر این صفحه هنوز جوابِ بررسی‌شده ندارد.

  • ریاضی ۲
  • فصل ۷: آمار و احتمال
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس

معلم یک کلاس می‌خواهد متوسط مدت زمان استفاده دانش‌آموزان از اینترنت را برآورد کند. وی از ۳۵ دانش‌آموز کلاس خود پرسید، در یک شبانه‌روز چند دقیقه از اینترنت استفاده می‌کنند؟ در زیر پاسخ آنها گزارش شده است.

۱۲۰۳۰۸۰۴۵۱۸۰۱۵۲۰۰۶۰۴۵
۲۰۳۰۶۰۱۱۵۱۲۰۲۰۶۰۹۰۹۰۷۵
۲۵۲۰۰۷۵۹۰۱۰۰۶۰۶۰۶۰۴۵۴۵
۱۲۰۱۰۰۱۸۰۳۰۱۵

چارک اول، میانه و چارک سوم مدت زمان استفاده از اینترنت دانش‌آموزان این کلاس را مشخص کنید.

جواب این بخش هنوز بررسی نشده و این‌جا نیامده است. «حل با عکس» آن را گام‌به‌گام حل می‌کند.

تمرین ۱

درستی یا نادرستی جمله‌های زیر را مشخص کنید.
ــ اگر مقدار ثابت و مثبت cc از داده‌ها کم شود، انحراف معیار به اندازهٔ c\sqrt{c} کاهش می‌یابد.
ــ اگر مقدار ثابت و مثبت cc به داده‌ها اضافه شود، ضریب تغییر بزرگ‌تر می‌شود.
ــ اگر مقدار ثابت و مثبت cc در داده‌ها ضرب شود، انحراف معیار cc برابر می‌شود.
ــ اگر مقدار ثابت و مثبت cc در داده‌ها ضرب شود، ضریب تغییر ثابت می‌ماند.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: جمله اول: با کم کردن عدد ثابت cc از همهٔ داده‌ها، همهٔ داده‌ها به یک اندازه جابه‌جا می‌شوند و پراکندگی تغییر نمی‌کند. میانگین هم به اندازهٔ cc کم می‌شود و فاصلهٔ داده‌ها از میانگین ثابت می‌ماند. پس ss تغییری نمی‌کند و کاهش آن به اندازهٔ c\sqrt{c} نادرست است.

گام ۲: جمله دوم: با اضافه کردن cc به داده‌ها، انحراف معیار ثابت می‌ماند اما میانگین بزرگ‌تر می‌شود:

CV′=sxˉ+c<sxˉ=CVCV'=\frac{s}{\bar{x}+c}<\frac{s}{\bar{x}}=CV

پس ضریب تغییر کوچک‌تر می‌شود، نه بزرگ‌تر. جمله نادرست است.

گام ۳: جمله سوم: اگر هر داده در cc ضرب شود، میانگین هم cc برابر می‌شود و فاصلهٔ هر داده از میانگین نیز cc برابر می‌شود. پس s′=c ss'=c\,s و جمله درست است.

گام ۴: جمله چهارم: در حالت ضرب، s′=css'=cs و xˉ′=cxˉ\bar{x}'=c\bar{x} است، پس:

CV′=cscxˉ=sxˉ=CVCV'=\frac{cs}{c\bar{x}}=\frac{s}{\bar{x}}=CV

ضریب تغییر ثابت می‌ماند و جمله درست است.

جواب نهایی

۱) نادرست (انحراف معیار تغییر نمی‌کند)
۲) نادرست (ضریب تغییر کوچک‌تر می‌شود)
۳) درست
۴) درست

تمرین ۲

ضریب تغییرات سن دانش‌آموزان کلاس شما ۱۰ سال دیگر چه تغییری می‌کند؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: ضریب تغییرات برابر است با CV=sxˉCV=\dfrac{s}{\bar{x}}، یعنی انحراف معیار تقسیم بر میانگین.

گام ۲: ۱۰ سال بعد، سن هر دانش‌آموز ۱۰ سال زیاد می‌شود. یعنی به همهٔ داده‌ها مقدار ثابت ۱۰ اضافه می‌شود.

گام ۳: با افزودن مقدار ثابت به همهٔ داده‌ها، فاصلهٔ داده‌ها از هم تغییر نمی‌کند. پس انحراف معیار ثابت می‌ماند: s′=ss'=s. میانگین اما ۱۰ واحد زیاد می‌شود: xˉ′=xˉ+10\bar{x}'=\bar{x}+10.

گام ۴: ضریب تغییرات جدید برابر است با:

CV′=sxˉ+10CV'=\frac{s}{\bar{x}+10}

صورت ثابت مانده و مخرج بزرگ‌تر شده است، پس CV′<CVCV'<CV. یعنی ضریب تغییرات کاهش می‌یابد. مثلاً برای سن‌های حدود ۱۷ سال، میانگین از حدود ۱۷ به حدود ۲۷ می‌رسد و ضریب تغییرات حدود ۱٫۶ برابر کوچک‌تر می‌شود.

جواب نهایی

ضریب تغییرات کاهش می‌یابد، چون انحراف معیار ثابت می‌ماند ولی میانگین ۱۰ واحد بیشتر می‌شود.

تمرین ۳

علیرضا و آرمان دو کارمند شرکت A هستند که وظایف یکسانی دارند اما حقوق دریافتی آنها به ترتیب ۱۲۰۰۰۰۰ تومان و ۱۶۰۰۰۰۰ تومان است. محمد و بهروز نیز دو کارمند شرکت B هستند که با وظایف یکسان حقوق‌هایی به ترتیب ۲۵۰۰۰۰۰ تومان و ۳۰۰۰۰۰۰ تومان دریافت می‌کنند. به نظر شما در کدام شرکت بی‌عدالتی بیشتری در پرداخت حقوق به این افراد مشاهده می‌شود؟ توضیح دهید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای مقایسهٔ پراکندگی حقوق‌ها، از ضریب تغییر CV=σxˉCV=\dfrac{\sigma}{\bar{x}} استفاده می‌کنیم، چون میانگین حقوق دو شرکت متفاوت است و انحراف معیار به‌تنهایی برای مقایسه مناسب نیست.

گام ۲: شرکت A:

xˉA=1200000+16000002=1400000\bar{x}_A=\frac{1200000+1600000}{2}=1400000
σA=(200000)2+(200000)22=200000\sigma_A=\sqrt{\frac{(200000)^2+(200000)^2}{2}}=200000
CVA=2000001400000=17≈0/143CV_A=\frac{200000}{1400000}=\frac{1}{7}\approx 0/143

گام ۳: شرکت B:

xˉB=2500000+30000002=2750000\bar{x}_B=\frac{2500000+3000000}{2}=2750000
σB=(250000)2+(250000)22=250000\sigma_B=\sqrt{\frac{(250000)^2+(250000)^2}{2}}=250000
CVB=2500002750000=111≈0/091CV_B=\frac{250000}{2750000}=\frac{1}{11}\approx 0/091

گام ۴: چون CVA>CVBCV_A>CV_B، پراکندگی نسبی حقوق در شرکت A بیشتر است. اگرچه اختلاف حقوق در شرکت B (۵۰۰۰۰۰ تومان) بیشتر از شرکت A (۴۰۰۰۰۰ تومان) است، نسبت به میانگین حقوق، این اختلاف در شرکت A بزرگ‌تر است. پس بی‌عدالتی در شرکت A بیشتر است.

جواب نهایی

CVA≈0/143CV_A\approx 0/143 و CVB≈0/091CV_B\approx 0/091؛ بی‌عدالتی در پرداخت حقوق در شرکت A بیشتر است.

تمرین ۴

جدول زیر، پول توجیبی (ده هزار ریال) هفتگی پنج دوست نزدیک مینا و مریم را نشان می‌دهد. الف) میانگین و میانهٔ پول توجیبی را برای دوستان مریم و مینا محاسبه کنید. ب) انحراف معیار پول توجیبی را برای دوستان مریم و مینا محاسبه کنید. پ) برنامه‌ریزی برای یک سفر یک روزه با دوستان برای مینا ساده‌تر است یا مریم؟

مینا۲۳۲۴۲۵۲۶۲۷
مریم۱۵۲۰۲۵۳۰۳۵

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: میانگین و میانه (الف)
مینا: xˉ=23+24+25+26+275=25\bar{x}=\dfrac{23+24+25+26+27}{5}=25 و داده‌ها مرتب‌اند، پس میانه =25=25.
مریم: xˉ=15+20+25+30+355=25\bar{x}=\dfrac{15+20+25+30+35}{5}=25 و میانه =25=25.

گام ۲: واریانس و انحراف معیار مینا (ب)
انحراف از میانگین: −2,−1,0,1,2-2,-1,0,1,2

σ2=4+1+0+1+45=2⇒σ=2≈1/41\sigma^2=\frac{4+1+0+1+4}{5}=2\Rightarrow \sigma=\sqrt2\approx1/41

گام ۳: واریانس و انحراف معیار مریم (ب)
انحراف از میانگین: −10,−5,0,5,10-10,-5,0,5,10

σ2=100+25+0+25+1005=50⇒σ=50=52≈7/07\sigma^2=\frac{100+25+0+25+100}{5}=50\Rightarrow \sigma=\sqrt{50}=5\sqrt2\approx7/07

گام ۴: مقایسه (پ)
میانگین و میانهٔ پول توجیبی هر دو گروه برابر است، اما پراکندگی پول توجیبی دوستان مینا خیلی کمتر است (1/411/41 در برابر 7/077/07). پول توجیبی دوستان مینا به هم نزدیک‌تر است، پس همه تقریباً می‌توانند هزینهٔ یکسانی داشته باشند. بنابراین برنامه‌ریزی سفر برای مینا ساده‌تر است.

جواب نهایی

الف) مینا: میانگین ۲۵ و میانه ۲۵؛ مریم: میانگین ۲۵ و میانه ۲۵ (ده هزار ریال)
ب) مینا: σ=2≈1/41\sigma=\sqrt2\approx1/41؛ مریم: σ=52≈7/07\sigma=5\sqrt2\approx7/07
پ) برنامه‌ریزی برای مینا ساده‌تر است، چون پراکندگی پول توجیبی دوستانش کمتر است.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۶۲ ریاضی یازدهم تجربی