کار در کلاس
معلم از ۷ نفر از دانشآموزان خواست تا تعداد کتابهای غیردرسی را که در طول تابستان گذشته مطالعه کردهاند، گزارش کنند.
الف) دامنهٔ تغییرات آنها را محاسبه کنید.
۱۵، ۸، ۹، ۱۲، ۱۴، ۴، ۱
ب) دو دانشآموز دیگر به جمع آنها اضافه شدند و آنها نیز تعداد کتابهای غیردرسی را که در طول تابستان گذشته مطالعه کرده بودند، به ترتیب ۵ و ۱۱ اعلام کردند. مجدداً دامنهٔ تغییرات این ۹ داده را محاسبه کنید.
پ) از مقایسهٔ پاسخ الف و ب چه نتیجهای میگیرید؟
جواب گامبهگام
گام ۱: (الف) دادهها: ۱، ۴، ۸، ۹، ۱۲، ۱۴، ۱۵. کوچکترین داده ۱ و بزرگترین داده ۱۵ است.
گام ۲: (ب) با افزودن ۵ و ۱۱، دادهها چنین میشوند: ۱، ۴، ۵، ۸، ۹، ۱۱، ۱۲، ۱۴، ۱۵. کوچکترین داده هنوز ۱ و بزرگترین هنوز ۱۵ است.
گام ۳: (پ) دامنهٔ تغییرات در هر دو حالت برابر ۱۴ است، با اینکه تعداد دادهها و مقدار دادههای میانی تغییر کرده است. پس دامنهٔ تغییرات فقط به بزرگترین و کوچکترین داده وابسته است و به دادههای میانی حساسیتی ندارد؛ بنابراین معیار خوبی برای پراکندگی دادهها نیست.
جواب نهایی
الف)
ب)
پ) دامنهٔ تغییرات با اضافه شدن دادههای میانی تغییر نکرد؛ این شاخص فقط به کمترین و بیشترین داده بستگی دارد و بیانگر خوبی برای پراکندگی نیست.