۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۲ ریاضی یازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۱۲ کتاب ریاضی ۲.

  • ریاضی ۲
  • فصل ۱: هندسۀ تحلیلی و جبر
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعالیت، سؤال ۱

می‌دانیم که معادلۀ درجۀ دوم در حالت کلی به صورت مقابل است:
(۱) ax2+bx+c=∘(a≠∘)ax^2 + bx + c = \circ \quad (a \neq \circ)

می‌خواهیم بررسی کنیم که چگونه می‌توان بدون حل این معادله دربارۀ وجود و تعداد جواب‌های حقیقی آن اظهار نظر کرد.
الف) در این معادله اگر ضرایب aa و cc هم‌علامت نباشند، دربارۀ علامت Δ\Delta چه می‌توان گفت؟
ب) اگر aa و cc هم‌علامت نباشند، آنگاه معادلۀ (۱) دارای ...... ریشۀ حقیقی متمایز است.

جواب گام‌به‌گام

الف)

گام ۱: اگر aa و cc هم‌علامت نباشند، یکی مثبت و دیگری منفی است. پس حاصل‌ضرب آن‌ها منفی است: ac<0ac<0.

گام ۲: از ac<0ac<0 نتیجه می‌شود −4ac>0-4ac>0. همچنین b2≥0b^2\ge 0 است، پس:

Δ=b2−4ac=(عددی نامنفی)+(عددی مثبت)>0\Delta=b^2-4ac = (\text{عددی نامنفی}) + (\text{عددی مثبت}) > 0

ب)

گام ۳: چون Δ>0\Delta>0 است، در فرمول x=−b±Δ2ax=\frac{-b\pm\sqrt{\Delta}}{2a} مقدار Δ\sqrt{\Delta} عددی حقیقی و مخالف صفر است. دو مقدار −b+Δ2a\frac{-b+\sqrt{\Delta}}{2a} و −b−Δ2a\frac{-b-\sqrt{\Delta}}{2a} حقیقی و با هم متفاوت‌اند. بنابراین معادله دو ریشهٔ حقیقی متمایز دارد.

جواب نهایی

الف) Δ>0\Delta>0 (مثبت است)
ب) دو ریشهٔ حقیقی متمایز

فعالیت، سؤال ۲

معادلۀ مقابل را در نظر می‌گیریم: 3x2+5x−1=∘3x^2 + 5x - 1 = \circ
الف) توضیح دهید که چرا این معادله دارای دو ریشۀ حقیقی متمایز است.
ب) آیا بین ضرایب معادله و مجموع ریشه‌ها (SS) رابطه‌ای وجود دارد؟ برای پاسخ به این سؤال، معادله را حل می‌کنیم:

Δ=b2−4ac=……\Delta = b^2 - 4ac = \dots\dots
{α=−b+Δ2a=……β=−b−Δ2a=……\begin{cases} \alpha = \frac{-b + \sqrt{\Delta}}{2a} = \dots\dots \\ \beta = \frac{-b - \sqrt{\Delta}}{2a} = \dots\dots \end{cases}
S=α+β=+=……S = \alpha + \beta = \frac{\quad}{\quad} + \frac{\quad}{\quad} = \dots\dots

ملاحظه می‌شود که: S=−baS = -\frac{b}{a}.
پ) درستی نتیجه فوق را در معادلۀ زیر هم بررسی می‌کنیم:

3x2−7x=∘⇒x(3x−7)=∘⇒{α=……β=……3x^2 - 7x = \circ \Rightarrow x(3x - 7) = \circ \Rightarrow \begin{cases} \alpha = \dots\dots \\ \beta = \dots\dots \end{cases}
S=α+β=…⋯+…⋯=73=−baS = \alpha + \beta = \dots\dots + \dots\dots = \frac{7}{3} = -\frac{b}{a}

ت) درستی نتیجۀ بالا را در حالت کلی ثابت می‌کنیم. فرض کنیم برای معادلۀ (۱)، مقدار Δ\Delta مثبت باشد. پس معادله دو ریشۀ حقیقی متمایز مثل α\alpha و β\beta دارد:

α=−b+Δ2aβ=−b−Δ2a}⇒S=α+β=−b+Δ2a+…………=……\left. \begin{aligned} \alpha = \frac{-b + \sqrt{\Delta}}{2a} \\ \beta = \frac{-b - \sqrt{\Delta}}{2a} \end{aligned} \right\} \Rightarrow S = \alpha + \beta = \frac{-b + \sqrt{\Delta}}{2a} + \frac{\dots\dots}{\dots\dots} = \dots\dots

ث) با مفروضات قسمت قبل، ثابت کنید: P=α.β=caP = \alpha.\beta = \frac{c}{a}.

P=α.β=(−b+Δ2a)(…………)=……P = \alpha.\beta = \left(\frac{-b + \sqrt{\Delta}}{2a}\right)\left(\frac{\dots\dots}{\dots\dots}\right) = \dots\dots

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (الف): در معادلهٔ 3x2+5x−1=03x^2+5x-1=0 داریم a=3a=3 و c=−1c=-1. این دو هم‌علامت نیستند، پس ac<0ac<0 و −4ac>0-4ac>0. بنابراین Δ=b2−4ac>0\Delta=b^2-4ac>0 و معادله دو ریشهٔ حقیقی متمایز دارد. مستقیم هم می‌شود دید: Δ=25+12=37>0\Delta=25+12=37>0.

گام ۲ (ب): مقدار Δ\Delta و ریشه‌ها را حساب می‌کنیم:

Δ=b2−4ac=25−4(3)(−1)=37\Delta=b^2-4ac=25-4(3)(-1)=37
α=−5+376,β=−5−376\alpha=\frac{-5+\sqrt{37}}{6},\qquad \beta=\frac{-5-\sqrt{37}}{6}
S=α+β=−5+376+−5−376=−106=−53=−baS=\alpha+\beta=\frac{-5+\sqrt{37}}{6}+\frac{-5-\sqrt{37}}{6}=\frac{-10}{6}=-\frac{5}{3}=-\frac{b}{a}

پس بین ضرایب و مجموع ریشه‌ها رابطه وجود دارد: S=−baS=-\dfrac{b}{a}.

گام ۳ (پ): از x(3x−7)=0x(3x-7)=0 نتیجه می‌شود α=0\alpha=0 و β=73\beta=\dfrac{7}{3}. پس

S=0+73=73=−−73=−baS=0+\frac{7}{3}=\frac{7}{3}=-\frac{-7}{3}=-\frac{b}{a}

گام ۴ (ت): در حالت کلی:

S=−b+Δ2a+−b−Δ2a=−2b2a=−baS=\frac{-b+\sqrt{\Delta}}{2a}+\frac{-b-\sqrt{\Delta}}{2a}=\frac{-2b}{2a}=-\frac{b}{a}

گام ۵ (ث): حاصل‌ضرب دو ریشه را به کمک اتحاد مزدوج می‌نویسیم:

P=(−b+Δ2a)(−b−Δ2a)=b2−Δ4a2=b2−(b2−4ac)4a2=4ac4a2=caP=\left(\frac{-b+\sqrt{\Delta}}{2a}\right)\left(\frac{-b-\sqrt{\Delta}}{2a}\right)=\frac{b^2-\Delta}{4a^2}=\frac{b^2-(b^2-4ac)}{4a^2}=\frac{4ac}{4a^2}=\frac{c}{a}

جواب نهایی

الف) چون aa و cc هم‌علامت نیستند، Δ>0\Delta>0 است (در اینجا Δ=37\Delta=37)؛ پس دو ریشهٔ حقیقی متمایز وجود دارد.
ب) Δ=37\Delta=37، α=−5+376\alpha=\frac{-5+\sqrt{37}}{6}، β=−5−376\beta=\frac{-5-\sqrt{37}}{6} و S=−53=−baS=-\frac{5}{3}=-\frac{b}{a}
پ) α=0\alpha=0، β=73\beta=\frac{7}{3} و S=73=−baS=\frac{7}{3}=-\frac{b}{a}
ت) S=−2b2a=−baS=\frac{-2b}{2a}=-\frac{b}{a}
ث) P=b2−Δ4a2=4ac4a2=caP=\frac{b^2-\Delta}{4a^2}=\frac{4ac}{4a^2}=\frac{c}{a}

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۲ ریاضی یازدهم تجربی