۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۱۴ ریاضی یازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۵ تمرین صفحهٔ ۱۱۴ کتاب ریاضی ۲؛ ۱ بخش دیگر این صفحه هنوز جوابِ بررسی‌شده ندارد.

  • ریاضی ۲
  • فصل ۵: توابع نمایی و لگاریتمی
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

تمرین ۲

ادامه از صفحهٔ ۱۱۳

حاصل عبارات زیر را به‌دست آورید.

الف) log⁡V49Δ\log_{\sqrt{V}} \sqrt[\Delta]{49}
ب) log⁡27212\log_{27} 2^{\frac{1}{2}}
پ) −log⁡Δ125-\log_{\Delta} 125
ت) 3log⁡1010003\log_{10} \sqrt{1000}

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: (الف) عبارت را به‌صورت log⁡7495\log_{\sqrt7}\sqrt[5]{49} می‌خوانیم. پایه 7=712\sqrt7=7^{\frac12} و آرگومان 495=725\sqrt[5]{49}=7^{\frac25} است. پس

log⁡712725=2512log⁡77=25×2=45\log_{7^{\frac12}}7^{\frac25}=\frac{\frac25}{\frac12}\log_7 7=\frac25\times2=\frac45

گام ۲: (ب) طبق متن چاپ‌شده، log⁡27212=12log⁡272\log_{27}2^{\frac12}=\frac12\log_{27}2 است. چون 27=3327=3^3، داریم

12log⁡332=12×13log⁡32=16log⁡32\frac12\log_{3^3}2=\frac12\times\frac13\log_3 2=\frac16\log_3 2

این مقدار عدد صحیح یا گویا نمی‌شود. اگر در کتاب log⁡27312\log_{27}3^{\frac12} بوده باشد، جواب 16\frac16 خواهد بود.

گام ۳: (پ) چون 125=53125=5^3، داریم

−log⁡5125=−log⁡553=−3-\log_5125=-\log_5 5^3=-3

گام ۴: (ت) چون 1000=1032\sqrt{1000}=10^{\frac32}، داریم

3log⁡101032=3×32=923\log_{10}10^{\frac32}=3\times\frac32=\frac92

جواب نهایی

الف) 45\frac45
ب) 16log⁡32\frac16\log_3 2 (طبق متن چاپ‌شده؛ اگر log⁡27312\log_{27}3^{\frac12} باشد، 16\frac16)
پ) −3-3
ت) 92\frac92

تمرین ۳

ادامه از صفحهٔ ۱۱۳

اگر f(x)=3−2log⁡4(Δ−x2)f(x) = 3 - 2\log_4 (\Delta - \frac{x}{2})، مقدار f(42)f(42) را به‌دست آورید.

جواب این بخش هنوز بررسی نشده و این‌جا نیامده است. «حل با عکس» آن را گام‌به‌گام حل می‌کند.

تمرین ۴

ادامه از صفحهٔ ۱۱۳

الف) اگر نمودار تابع با ضابطهٔ f(x)=log⁡axf(x) = \log_a x از نقطهٔ (2,2)(2, 2) عبور کند، مقدار aa را به‌دست آورید.

ب) اگر نمودار تابع با ضابطهٔ f(x)=log⁡axf(x) = \log_a x از نقطهٔ (−4,12)(-4, \frac{1}{2}) عبور کند، مقدار aa چند است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (الف): نقطهٔ (2,2)(2,2) روی نمودار است، پس در ضابطه صدق می‌کند: f(2)=log⁡a2=2f(2)=\log_a 2=2.

گام ۲ (الف): طبق تعریف لگاریتم، a2=2a^2=2. چون پایهٔ لگاریتم مثبت است، a=2a=\sqrt{2} می‌شود و a=−2a=-\sqrt{2} قابل قبول نیست. این مقدار شرط a≠1a\neq 1 را هم دارد.

گام ۳ (ب): اگر نمودار از نقطهٔ (−4,12)(-4,\frac12) بگذرد، باید log⁡a(−4)=12\log_a(-4)=\frac12 باشد. طبق تعریف، این یعنی a12=−4a^{\frac12}=-4.

گام ۴ (ب): لگاریتم فقط برای اعداد مثبت تعریف می‌شود و −4-4 در دامنهٔ f(x)=log⁡axf(x)=\log_a x نیست. از طرف دیگر a12=aa^{\frac12}=\sqrt a همیشه نامنفی است و نمی‌تواند −4-4 شود. پس هیچ مقداری برای aa وجود ندارد.

جواب نهایی

الف) a=2a=\sqrt{2}
ب) چنین aaی وجود ندارد، چون −4-4 در دامنهٔ تابع لگاریتمی نیست.

تمرین ۵

ادامه از صفحهٔ ۱۱۳

نمودار تابع با ضابطهٔ y=log⁡13xy = \log_{\frac{1}{3}} x را رسم کنید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: دامنهٔ تابع y=log⁡13xy=\log_{\frac13}x برابر (0,+∞)(0,+\infty) است. چون پایه 0<13<10<\frac13<1 است، تابع نزولی است.

گام ۲: چند نقطه را با استفاده از y=log⁡13xy=\log_{\frac13}x به‌دست می‌آوریم (نقاطی که xx توانی از 13\frac13 است):

xx19\frac1913\frac13113399
yy221100−1-1−2-2

مثلاً log⁡139=−2\log_{\frac13}9=-2 زیرا (13)−2=9\left(\frac13\right)^{-2}=9.

گام ۳: این نقاط را در صفحهٔ مختصات مشخص می‌کنیم و با یک منحنی هموار به هم وصل می‌کنیم.

گام ۴: شکل نمودار: منحنی از بالا (نزدیک محور yy و با yy های بزرگ مثبت) شروع می‌شود، از نقطهٔ (1,0)(1,0) می‌گذرد و با افزایش xx پایین می‌رود (به سمت −∞-\infty). محور yy مجانب قائم نمودار است و نمودار هیچ‌گاه آن را قطع نمی‌کند. این نمودار قرینهٔ نمودار y=log⁡3xy=\log_3x نسبت به محور xx هاست.

جواب نهایی

نمودار نزولی است، در دامنهٔ x>0x>0 تعریف می‌شود، از نقاط (19,2)(\frac19,2)، (13,1)(\frac13,1)، (1,0)(1,0)، (3,−1)(3,-1)، (9,−2)(9,-2) می‌گذرد و محور yy مجانب آن است.

تمرین ۶

ادامه از صفحهٔ ۱۱۳

کدام یک از گزاره‌های زیر درست و کدام نادرست است؟

الف) اگر y=log⁡axy = \log_a x، آنگاه ay=xa^y = x.

ب) نمودار تابع با ضابطهٔ y=log⁡axy = \log_a x (0<a<10 < a < 1) از نقطهٔ (1,0)(1, 0) عبور می‌کند.

پ) لگاریتم اعداد منفی تعریف نمی‌شود.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: بخش الف) طبق تعریف لگاریتم، اگر y=log⁡axy=\log_a x باشد، آنگاه ay=xa^y=x. پس گزاره درست است.

گام ۲: بخش ب) برای هر aa (با a>0a>0 و a≠1a\neq1) داریم log⁡a1=0\log_a 1 = 0، زیرا a0=1a^0=1. پس نمودار y=log⁡axy=\log_a x برای 0<a<10<a<1 هم از نقطهٔ (1,0)(1,0) می‌گذرد. گزاره درست است.

گام ۳: بخش پ) دامنهٔ تابع لگاریتم فقط اعداد مثبت است، چون aya^y (با a>0a>0) هرگز منفی نمی‌شود. پس لگاریتم اعداد منفی تعریف نمی‌شود و گزاره درست است.

جواب نهایی

الف) درست
ب) درست
پ) درست

تمرین ۷

ادامه از صفحهٔ ۱۱۳

معادلات لگاریتمی زیر را حل کنید.

الف) log⁡3(p2−2)=log⁡3p\log_3 (p^2 - 2) = \log_3 p
ب) log⁡Δ(x+1)+log⁡Δ(x−1)=1\log_{\Delta} (x+1) + \log_{\Delta} (x-1) = 1

پ) 3log⁡4a−log⁡4Δ=log⁡4253\log_4 a - \log_4 \Delta = \log_4 25
ت) log⁡110(x2−21)=−2\log_{\frac{1}{10}} (x^2 - 21) = -2

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: الف) چون پایه‌ها برابرند، آرگومان‌ها برابرند:

p2−2=p→p2−p−2=0→(p−2)(p+1)=0p^2-2=p \rightarrow p^2-p-2=0 \rightarrow (p-2)(p+1)=0

پس p=2p=2 یا p=−1p=-1. شرط تعریف لگاریتم p>0p>0 است، پس p=−1p=-1 قابل قبول نیست. برای p=2p=2 داریم p2−2=2>0p^2-2=2>0 و درست است.

گام ۲: ب) ابتدا شرط تعریف را می‌نویسیم: x+1>0x+1>0 و x−1>0x-1>0، یعنی x>1x>1. سپس:

log⁡5((x+1)(x−1))=1→x2−1=51→x2=6\log_5\big((x+1)(x-1)\big)=1 \rightarrow x^2-1=5^1 \rightarrow x^2=6

پس x=±6x=\pm\sqrt6. فقط x=6x=\sqrt6 در شرط x>1x>1 صدق می‌کند.

گام ۳: پ) شرط تعریف a>0a>0 است. با استفاده از ویژگی‌های لگاریتم:

log⁡4a3−log⁡45=log⁡425→log⁡4a35=log⁡425\log_4 a^3-\log_4 5=\log_4 25 \rightarrow \log_4\frac{a^3}{5}=\log_4 25
a35=25→a3=125→a=5\frac{a^3}{5}=25 \rightarrow a^3=125 \rightarrow a=5

این جواب در شرط a>0a>0 صدق می‌کند.

گام ۴: ت) طبق تعریف لگاریتم:

x2−21=(110)−2=100→x2=121→x=±11x^2-21=\left(\frac1{10}\right)^{-2}=100 \rightarrow x^2=121 \rightarrow x=\pm11

برای هر دو مقدار x2−21=100>0x^2-21=100>0 است، پس هر دو جواب قابل قبول‌اند.

جواب نهایی

الف) p=2p=2
ب) x=6x=\sqrt6
پ) a=5a=5
ت) x=11x=11 یا x=−11x=-11

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۱۴ ریاضی یازدهم تجربی