فعالیت
پنجشنبه: بهدلیل افزایش مرتب خودروهای ورودی از نخستین ساعت کاری تا دوازدهمین ساعت کاری فروشگاه، مدیران شرکت تصمیم گرفتهاند که از یک مدل «تابع خطی» برای دریافت هزینه از خودروها استفاده کنند. به این معنا که اگر خودرو در امین ساعت کاری وارد توقفگاه شود، هزینهٔ دریافتی واحد (هر واحد ۵۰۰ تومان) باشد.
بنابراین نمودار زیر بهدست میآید:
[نمودار نقطهای: محور عمودی «هزینهٔ دریافتی (هر واحد ۵۰۰ تومان)»، محور افقی «امین ساعت کاری فروشگاه»]
مجموعهٔ نقاط نمودار را بهصورت زوجمرتب نشان دهید و دامنه و برد این تابع را تعیین کنید. چه رابطهای میان دامنه و برد این تابع برقرار است؟ آیا میتوانید ضابطهٔ این تابع را حدس بزنید؟
اگر این مجموعهٔ نقاط را در نمودار به یکدیگر وصل کنیم، این نمودار بیانگر چه مفهومی است؟ در این حالت دامنه و برد آن چه تغییری میکند؟
جواب گامبهگام
گام ۱: خودرویی که در امین ساعت وارد شود، واحد هزینه میدهد. پس نقاط نمودار اینها هستند:
گام ۲: دامنه همان ساعتهای کاری و برد همان هزینههای ممکن است:
گام ۳: دامنه و برد با هم برابرند، چون مؤلفهٔ دوم هر زوج با مؤلفهٔ اول آن یکی است. پس ضابطه است، یعنی همان تابع همانی.
گام ۴: اگر نقاط را به هم وصل کنیم، پارهخطی از تا روی نیمساز ناحیهٔ اول به دست میآید. معنای آن این است که خودرو در هر لحظهٔ دلخواه از ساعت ۱ تا ۱۲ (نه فقط در ساعتهای کامل) میتواند وارد شود و هزینهاش برابر عدد آن لحظه است.
گام ۵: در این حالت دامنه و برد از مجموعهٔ گسسته به بازهٔ پیوسته تبدیل میشوند:
باز هم دامنه و برد برابرند.
جواب نهایی
زوجمرتبها: ؛
رابطهٔ دامنه و برد: برابرند؛ ضابطه: (تابع همانی)
با وصل کردن نقاط: پارهخطی روی نیمساز ناحیهٔ اول؛ ورود در هر لحظه از ساعت ۱ تا ۱۲ ممکن است و میشود (از مجموعهٔ گسسته به بازه)