تمرین ۱
کدامیک از رابطههای زیر که با نمودار پیکانی نمایش داده شدهاند، تابع نیست؟ چرا؟
الف: [نمودار پیکانی: ۱ به a، ۲ به a، عضو b بدون پیکان]
ب: [نمودار پیکانی: ۱ به a و ۱ به b، عضو ۲ بدون پیکان]
جواب گامبهگام
گام ۱: در نمودار پیکانی، رابطه وقتی تابع است که از هر عضو مجموعهٔ اول (دامنه) دقیقاً یک پیکان خارج شود.
گام ۲ (الف): از عضو ۱ فقط یک پیکان به و از عضو ۲ نیز فقط یک پیکان به خارج شده است. عضو در مجموعهٔ دوم است و نداشتن پیکان برای آن اشکالی ایجاد نمیکند، چون دو عضو مختلف میتوانند به یک عضو برسند. پس این رابطه تابع است: .
گام ۳ (ب): از عضو ۱ دو پیکان به و خارج شده است، یعنی به یک ورودی دو خروجی نسبت داده شده است. همچنین از عضو ۲ هیچ پیکانی خارج نشده است. این دو شرط تابع بودن را نقض میکنند، پس این رابطه تابع نیست.
جواب نهایی
الف) تابع است، چون از هر عضو مجموعهٔ اول دقیقاً یک پیکان خارج شده است.
ب) تابع نیست، چون از عضو ۱ دو پیکان خارج شده و از عضو ۲ هیچ پیکانی خارج نشده است.