۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۶ ریاضی و آمار دوازدهم

جواب گام‌به‌گام ۵ تمرین صفحهٔ ۶ کتاب ریاضی و آمار ۳.

  • ریاضی و آمار ۳
  • فصل ۱: آمار و احتمال
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعالیت، سؤال ۳

ادامه از صفحهٔ ۵

ثابت کنید تعداد کل جایگشت‌های nn تایی از nn شیء متمایز، برابر است با n!n!.

حل: اگر برای هر کدام از این اشیا یک مکان در نظر بگیریم (مطابق شکل زیر)، برای مکان اول از چپ (یا راست) nn انتخاب داریم و برای مکان بعدی ...... انتخاب داریم و... و برای مکان آخر یک انتخاب داریم و بنابر اصل ضرب، کل حالت‌ها برابر است با، ………=n×(n−1)×(n−2)×…×2×1\ldots\ldots\ldots = n\times(n-1)\times(n-2)\times\ldots\times 2\times 1.

nn−1n−2…21n \quad n-1 \quad n-2 \quad \ldots \quad 2 \quad 1

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: nn شیء متمایز را در nn مکان کنار هم می‌چینیم (از چپ به راست). هر چینش یک جایگشت nn تایی است.

گام ۲: برای مکان اول، هر یک از nn شیء را می‌توان انتخاب کرد، پس nn انتخاب داریم.

گام ۳: پس از قرار دادن یک شیء در مکان اول، n−1n-1 شیء باقی می‌ماند؛ بنابراین برای مکان بعدی n−1n-1 انتخاب داریم. برای مکان سوم n−2n-2 انتخاب و به همین ترتیب ادامه می‌دهیم تا برای مکان آخر فقط یک شیء باقی می‌ماند، یعنی ۱ انتخاب.

گام ۴: بنابر اصل ضرب، تعداد کل حالت‌ها برابر است با:

n×(n−1)×(n−2)×⋯×2×1=n!n\times(n-1)\times(n-2)\times\cdots\times 2\times 1 = n!

جواب نهایی

جای خالی اول: n−1n-1 انتخاب؛ و تعداد کل جایگشت‌ها =n×(n−1)×(n−2)×⋯×2×1=n!= n\times(n-1)\times(n-2)\times\cdots\times 2\times 1 = n!

کار در کلاس، سؤال ۱

ارقام ۰، ۱، ۲، ۳، ۴ و ۵ مفروض‌اند؛ با این ارقام:

چند عدد پنج رقمی و بدون تکرار ارقام، می‌توان نوشت؟

تعداد انتخاب‌ها ← ۵ ... ۳ ... ۵ (۱ یا ۲ یا ۳ یا ۴ یا ۵) ← اصل ضرب ← 5×5!=6005\times 5! = 600

(توجه دارید که صفر در سمت چپ اعداد خوانده نمی‌شود.)

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: پنج مکان کنار هم در نظر می‌گیریم. چون ارقام تکرار نمی‌شوند و عدد پنج رقمی است، رقم صفر نمی‌تواند در سمت چپ (مکان اول) باشد.

گام ۲: برای مکان اول، یکی از ارقام ۱، ۲، ۳، ۴ یا ۵ را انتخاب می‌کنیم، پس ۵ انتخاب داریم.

گام ۳: از ۶ رقم، یکی مصرف شده است و ۵ رقم باقی مانده است (صفر هم در میان آن‌هاست). پس برای مکان دوم ۵ انتخاب، برای مکان سوم ۴ انتخاب، برای مکان چهارم ۳ انتخاب و برای مکان پنجم ۲ انتخاب داریم.

گام ۴: طبق اصل ضرب:

5×5×4×3×2=5×5!=5×120=6005\times 5\times 4\times 3\times 2 = 5\times 5! = 5\times 120 = 600

جواب نهایی

1) ۶۰۰ عدد

کار در کلاس، سؤال ۲

چند عدد ۵ رقمی و فرد (بدون تکرار ارقام) می‌توان نوشت؟
(می‌دانیم که اگر رقم یکان یک عدد، فرد باشد آن عدد فرد است.) بنابراین:

تعداد انتخاب‌ها ← ۴ ۴ ... ۲ ... (۱ یا ۳ یا ۵) ← 4×4×⋯×2×⋯=2884\times 4\times \cdots\times 2\times \cdots = 288

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عدد فرد است اگر رقم یکانش فرد باشد. رقم یکان را از بین ۱ یا ۳ یا ۵ انتخاب می‌کنیم، پس برای یکان ۳ انتخاب داریم.

گام ۲: رقم اول (سمت چپ) نمی‌تواند صفر باشد و نمی‌تواند همان رقم انتخاب‌شده برای یکان باشد. از ۶ رقم، یک رقم را برای یکان برداشته‌ایم و صفر را هم کنار می‌گذاریم، پس ۴ انتخاب می‌ماند.

گام ۳: برای مکان‌های دهگان، صدگان و هزارگان به‌ترتیب باقی‌مانده ارقام را انتخاب می‌کنیم. از ۶ رقم، ۲ رقم مصرف شده است و ۴ رقم می‌ماند. پس برای مکان بعدی ۴ انتخاب، سپس ۳ انتخاب و بعد ۲ انتخاب داریم.

گام ۴: طبق اصل ضرب:

4⏟اول×4⏟×3⏟×2⏟×3⏟یکان=288\underbrace{4}_{\text{اول}}\times\underbrace{4}_{}\times\underbrace{3}_{}\times\underbrace{2}_{}\times\underbrace{3}_{\text{یکان}} = 288

گام ۵: بررسی: تعداد کل عددهای ۵ رقمی برابر ۶۰۰ است و تعداد عددهای زوج ۳۱۲ است، پس تعداد عددهای فرد 600−312=288600-312=288 می‌شود. این با جواب بالا یکی است.

جواب نهایی

2) ۲۸۸ عدد

کار در کلاس، سؤال ۳

چند عدد پنج رقمی و زوج (بدون تکرار ارقام) می‌توان نوشت؟

روش اول: تعداد کل ۵ رقمی‌ها − تعداد ۵ رقمی‌های فرد = تعداد ۵ رقمی‌های زوج

=600−…=…= 600 - \ldots = \ldots

روش دوم: اعداد زوج و ۵ رقمی‌ای که با این ارقام می‌توان ساخت، یا به صفر ختم می‌شوند یا به ۲ و ۴. تعداد ارقام را در هر حالت جدا محاسبه می‌کنیم و بنابر اصل جمع، آن‌ها را جمع می‌کنیم:

الف) ۵ رقمی‌هایی که به صفر ختم می‌شوند

تعداد انتخاب‌ها ← ۵ ... ۳ ... ۱ (صفر) ← اصل ضرب ← …=5!\ldots = 5!

ب) ۵ رقمی‌هایی که به ۲ یا ۴ ختم می‌شوند:

تعداد انتخاب‌ها ← ۴ ... ... ۲ ۲ (۲ یا ۴) ← 4×⋯×⋯×2×2=1924\times\cdots\times\cdots\times 2\times 2 = 192

تعداد ۵ رقمی‌های زوج =192+120=312= 192 + 120 = 312

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: روش اول: تعداد کل عددهای ۵ رقمی بدون تکرار ارقام برابر ۶۰۰ و تعداد عددهای فرد برابر ۲۸۸ است. پس عددهای زوج را با تفریق به دست می‌آوریم:

600−288=312600-288=312

گام ۲: روش دوم، حالت الف) عددهایی که به صفر ختم می‌شوند. برای یکان ۱ انتخاب (صفر) داریم. سپس برای ۴ مکان دیگر به‌ترتیب ۵، ۴، ۳ و ۲ انتخاب داریم:

5×4×3×2×1=5!=1205\times4\times3\times2\times1=5!=120

گام ۳: حالت ب) عددهایی که به ۲ یا ۴ ختم می‌شوند. برای یکان ۲ انتخاب داریم. صفر نمی‌تواند رقم اول باشد و رقم یکان هم مصرف شده است، پس برای رقم اول ۴ انتخاب داریم. برای سه مکان میانی به‌ترتیب ۴، ۳ و ۲ انتخاب باقی می‌ماند:

4×4×3×2×2=1924\times4\times3\times2\times2=192

گام ۴: بنابر اصل جمع:

120+192=312120+192=312

هر دو روش یک جواب می‌دهند.

جواب نهایی

3) ۳۱۲ عدد (روش اول: 600−288=312600-288=312؛ روش دوم: 120+192=312120+192=312)

کار در کلاس، سؤال ۴

چند عدد ۵ رقمی و مضرب ۵ (بدون تکرار ارقام ) می‌توان نوشت؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عددی مضرب ۵ است که رقم یکان آن ۰ یا ۵ باشد. پس دو حالت جدا بررسی می‌کنیم و با اصل جمع، تعداد آن‌ها را جمع می‌کنیم.

گام ۲: حالت اول: یکان ۰ باشد. برای یکان ۱ انتخاب داریم و چهار مکان دیگر را با ۵ رقم باقی‌مانده بدون تکرار پر می‌کنیم:

5×4×3×2×1=5!=1205\times 4\times 3\times 2\times 1 = 5! = 120

گام ۳: حالت دوم: یکان ۵ باشد. برای یکان ۱ انتخاب داریم. رقم اول (سمت چپ) نمی‌تواند ۰ یا ۵ باشد، پس ۴ انتخاب دارد (۱ یا ۲ یا ۳ یا ۴). برای مکان‌های دوم، سوم و چهارم به‌ترتیب ۴، ۳ و ۲ انتخاب می‌ماند (چون صفر اکنون می‌تواند انتخاب شود):

4×4×3×2×1=964\times 4\times 3\times 2\times 1 = 96

گام ۴: بنابر اصل جمع:

120+96=216120 + 96 = 216

جواب نهایی

216 عدد

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۶ ریاضی و آمار دوازدهم