تمرین ۹
ادامه از صفحهٔ ۴۳
جدول زیر نشاندهندهٔ تعداد تصادف خودروها و سرعت حرکت آنها در زمان تصادف است.
| سرعت (کیلومتر در ساعت) | ۰ــ۱۰ | ۱۰ــ۲۰ | ۲۰ــ۳۰ | ۳۰ــ۴۰ | ۴۰ــ۵۰ | ۵۰ــ۶۰ | ۶۰ــ۷۰ | ۷۰ــ۸۰ | ۸۰ــ۹۰ | ۹۰ــ۱۰۰ | ۱۰۰ــ۱۱۰ | ۱۱۰ــ۱۲۰ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| تعداد خودروهای تصادف کرده | ۴۰ | ۱۳۰ | ۲۱۰ | ۲۵۰ | ۳۵۰ | ۲۴۰ | ۱۵۰ | ۷۰ | ۴۰ | ۲۰ | ۲۰ | ۱۰ |
همانطور که دیده میشود، تعداد تصادف خودروهایی که سرعتشان بیش از ۹۰ کیلومتر در ساعت بوده، کمتر است. پس:
«هرچه سریعتر بروید، مطمئنتر و امنتر است.»
نتیجهگیری بالا چه اشکالی دارد؟ چرا این تصور ایجاد شده است؟
جواب گامبهگام
گام ۱: جدول فقط تعداد خودروهای تصادفکرده را در هر بازهٔ سرعت نشان میدهد. مجموع آنها است. از این میان فقط خودرو (حدود ۳٪) با سرعت بیش از ۹۰ تصادف کردهاند.
گام ۲: اشکال نتیجهگیری این است که تعداد تصادفها را بدون توجه به تعداد کل خودروهایی که با آن سرعت حرکت میکنند مقایسه کردهاند. برای قضاوت دربارهٔ ایمنی، باید نسبت تصادفکردهها به کل خودروهای آن بازهٔ سرعت را حساب کنیم:
این اطلاعات در جدول نیست.
گام ۳: چرا این تصور ایجاد شده است؟ بیشتر خودروها در جاده یا شهر با سرعت متوسط (حدود ۲۰ تا ۶۰ کیلومتر در ساعت) حرکت میکنند، پس طبیعی است که بیشترین تصادفها هم در این بازهها باشد. تعداد خودروهایی که با سرعت بالای ۹۰ حرکت میکنند بسیار کم است و تعداد تصادفهایشان هم کم میشود، حتی اگر احتمال تصادف برای هر خودرو در این سرعتها بیشتر باشد.
گام ۴: نکتهٔ دیگر این است که جدول شدت تصادف (خسارت، مجروح یا کشته) را نشان نمیدهد. در سرعت بالا شدت تصادف بیشتر است، پس نتیجهٔ «سریعتر برانید، امنتر است» نادرست و خطرناک است.
جواب نهایی
اشکال: فقط تعداد تصادفها مقایسه شده، نه نسبت آنها به کل خودروهای هر بازهٔ سرعت؛ چون تعداد خودروهای پرسرعت کم است، تصادفهای کمتری هم دارند و این تصور نادرست ایجاد شده است (شدت تصادف در سرعت بالا نیز بیشتر است).