کار در کلاس
در ابتدای سال ۱۹۹۰ میلادی، جمعیت کرهٔ زمین حدود ۵/۲ میلیارد نفر بوده است. اگر رشد جمعیت به صورت نمایی و با ضریب ثابت ۲ درصد در سال باشد، پس از ۳۰ سال جمعیت کرهٔ زمین به چند میلیارد نفر خواهد رسید؟ پس از ۳۵ سال، ۷۰ سال و ۱۰۵ سال جمعیت کرهٔ زمین چه میزان خواهد شد؟ با توجه به محاسبات بالا، آیا میتوانید وضع جمعیت کرهٔ زمین را در هر دورهٔ زمانی ۳۵ ساله مقایسه کنید؟ چه نتیجهای میگیرید؟
جواب گامبهگام
گام ۱: مقدار اولیه میلیارد نفر و میزان رشد است. پس معادلهٔ رشد برابر است با:
گام ۲: پس از ۳۰ سال داریم:
یعنی حدود ۹/۴ میلیارد نفر.
گام ۳: پس از ۳۵ سال، ۷۰ سال و ۱۰۵ سال، با استفاده از ماشینحساب است. بنابراین:
گام ۴: جمعیتها را مقایسه میکنیم:
| زمان (سال) | ۰ | ۳۵ | ۷۰ | ۱۰۵ |
|---|---|---|---|---|
| جمعیت (میلیارد نفر) | ۵/۲ | ۱۰/۴ | ۲۰/۸ | ۴۱/۶ |
در هر دورهٔ ۳۵ ساله، جمعیت حدود ۲ برابر میشود. زیرا و در هر ۳۵ سال مقدار قبلی در این عدد ضرب میشود.
گام ۵: نتیجه این است که در رشد نمایی، در بازههای زمانی مساوی، مقدار تابع در یک عدد ثابت ضرب میشود. افزایش جمعیت در هر دوره از دورهٔ قبل بیشتر است، پس رشد بسیار سریع است.
جواب نهایی
پس از ۳۰ سال: حدود ۹/۴ میلیارد نفر
پس از ۳۵ سال: حدود ۱۰/۴ میلیارد نفر؛ پس از ۷۰ سال: حدود ۲۰/۸ میلیارد نفر؛ پس از ۱۰۵ سال: حدود ۴۱/۶ میلیارد نفر
نتیجه: در هر دورهٔ ۳۵ ساله جمعیت تقریباً دو برابر میشود (در بازههای زمانی مساوی، مقدار در عددی ثابت ضرب میشود).