۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۴ ریاضی و آمار دهم

جواب گام‌به‌گام ۴ تمرین صفحهٔ ۱۴ کتاب ریاضی و آمار ۱.

  • ریاضی و آمار ۱
  • فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم
  • پایهٔ دهم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس

نیما از پسرعمویش کیان، سه سال بزرگ‌تر است. اگر حاصل‌ضرب سن این دو 40 باشد، پسرعموی کوچک‌تر چند سال دارد؟

اگر سن نیما برابر xx باشد، طبق فرض مسئله، سن کیان برابر ......... است. بنابراین:

x×(………)=40x \times ( \ldots\ldots\ldots ) = 40

آیا می‌توانید جواب‌های معادلهٔ فوق را حدس بزنید؟ این معادله از درجهٔ چند است؟

این معادله چند جواب دارد؟ آیا عدد منفی هم در معادله صدق می‌کند؟ این جواب در این سؤال معنی دارد؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: سن نیما xx است و او سه سال از کیان بزرگ‌تر است، پس سن کیان x−3x-3 است. حاصل‌ضرب سن‌ها ۴۰ است:

x(x−3)=40x(x-3)=40

گام ۲: معادله را به شکل استاندارد می‌نویسیم:

x2−3x−40=0x^2-3x-40=0

پس معادله از درجهٔ ۲ است.

گام ۳: حدس می‌زنیم: x=8x=8 جواب است، چون 8×5=408\times5=40. همچنین x=−5x=-5 هم جواب است، چون (−5)×(−8)=40(-5)\times(-8)=40. تجزیه نیز همین را نشان می‌دهد:

(x−8)(x+5)=0⇒x=8 یا x=−5(x-8)(x+5)=0 \Rightarrow x=8 \text{ یا } x=-5

گام ۴: معادله دو جواب دارد و عدد منفی (x=−5x=-5) هم در معادله صدق می‌کند. اما سن نمی‌تواند منفی باشد، پس این جواب در این مسئله معنی ندارد.

گام ۵: سن نیما ۸ سال است و سن کیان (پسرعمو کوچک‌تر) 8−3=58-3=5 سال است. بررسی: 8×5=408\times5=40 ✓.

جواب نهایی

سن کیان برابر x−3x-3 است؛ معادله: x(x−3)=40x(x-3)=40 از درجهٔ ۲؛ دو جواب x=8x=8 و x=−5x=-5 (جواب منفی در مسئله قابل قبول نیست)؛ پسرعموی کوچک‌تر (کیان) ۵ سال دارد.

تمرین ۱

هرکدام از عبارت‌های زیر را به یک معادله تبدیل کنید.

الف) عددی را بیابید که پنج برابر آن به علاوهٔ دو مساوی با سه برابر آن عدد منهای دو باشد.

ب) مربع عددی برابر با همان عدد به علاوهٔ عدد یک است.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: در بخش «الف» عدد مجهول را xx می‌نامیم. «پنج برابر آن به علاوهٔ دو» یعنی 5x+25x+2 و «سه برابر آن منهای دو» یعنی 3x−23x-2.

گام ۲: این دو عبارت را مساوی هم قرار می‌دهیم:

5x+2=3x−25x+2=3x-2

گام ۳: در بخش «ب» نیز عدد مجهول را xx می‌نامیم. «مربع عدد» یعنی x2x^2 و «همان عدد به علاوهٔ یک» یعنی x+1x+1.

گام ۴: این دو عبارت را برابر هم می‌نویسیم:

x2=x+1x^2=x+1

که با انتقال جمله‌ها به یک طرف، به شکل معادلهٔ درجهٔ دوم x2−x−1=0x^2-x-1=0 درمی‌آید.

جواب نهایی

الف) 5x+2=3x−25x+2=3x-2
ب) x2=x+1x^2=x+1 (یا x2−x−1=0x^2-x-1=0)

تمرین ۲

در یک کارخانه، حقوق یک مهندس دو برابر یک فن‌ورز (تکنسین) و 23\frac{2}{3} مدیر بخش خود است. قسمت تولید این کارخانه ۳ مدیر بخش، ۸ مهندس و ۱۲ فن‌ورز دارد. مدیرعامل کارخانه برای این قسمت ماهیانه 740 میلیون تومان حقوق پرداخت می‌کند. حقوق یک فن‌ورز در این کارخانه ماهیانه چقدر است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: حقوق یک فن‌ورز را xx میلیون تومان می‌گیریم. حقوق مهندس دو برابر آن است، یعنی 2x2x.

گام ۲: حقوق مهندس 23\frac{2}{3} حقوق مدیر بخش است. اگر حقوق مدیر yy باشد، 2x=23y2x=\frac{2}{3}y است. پس y=32×2x=3xy=\frac{3}{2}\times 2x=3x.

گام ۳: مجموع حقوق ۳ مدیر، ۸ مهندس و ۱۲ فن‌ورز برابر ۷۴۰ میلیون تومان است:

3(3x)+8(2x)+12x=7403(3x)+8(2x)+12x=740

گام ۴: معادله را ساده و حل می‌کنیم:

9x+16x+12x=740⇒37x=740⇒x=74037=209x+16x+12x=740 \Rightarrow 37x=740 \Rightarrow x=\frac{740}{37}=20

گام ۵: بررسی: حقوق فن‌ورز ۲۰، مهندس ۴۰ و مدیر ۶۰ میلیون تومان است. 23×60=40\frac{2}{3}\times 60=40 درست است. همچنین 3×60+8×40+12×20=180+320+240=7403\times60+8\times40+12\times20=180+320+240=740 که درست است.

جواب نهایی

حقوق یک فن‌ورز ماهیانه ۲۰ میلیون تومان است.

تمرین ۳

با توجه به پیش‌بینی درخواست بازار آهن، کارخانهٔ ذوب آهن اصفهان، از روز شنبه هر روز تولید خود را دو برابر کرده است. در پایان روز چهارشنبه تولید فولاد به سقف 64 هزار تن رسیده است. مجموع تولید فولاد در این پنج روز چقدر بوده است؟

اختلاف تولید فولاد در پایان روز شنبه با تولید فولاد در پایان روز چهارشنبه چقدر است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: تولید روز شنبه را xx (هزار تن) می‌گیریم. چون هر روز تولید دو برابر می‌شود، تولید روزهای شنبه تا چهارشنبه به‌ترتیب x, 2x, 4x, 8x, 16xx,\ 2x,\ 4x,\ 8x,\ 16x است.

گام ۲: تولید روز چهارشنبه ۶۴ هزار تن است، پس:

16x=64⇒x=416x=64 \Rightarrow x=4

گام ۳: تولید روزها (هزار تن):

شنبهیکشنبهدوشنبهسه‌شنبهچهارشنبه
۴۸۱۶۳۲۶۴

گام ۴: مجموع تولید در پنج روز:

4+8+16+32+64=1244+8+16+32+64=124

گام ۵: اختلاف تولید روز چهارشنبه و شنبه:

64−4=6064-4=60

جواب نهایی

مجموع تولید در پنج روز: ۱۲۴ هزار تن
اختلاف تولید روز شنبه و چهارشنبه: ۶۰ هزار تن

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۴ ریاضی و آمار دهم