۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۴۷ ریاضی هشتم

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۴۷ کتاب ریاضی هشتم.

  • ریاضی هشتم
  • فصل ۳: چندضلعی‌ها
  • پایهٔ هشتم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعالیت

هدی برای یافتن زاویهٔ خارجی یکی از رأس‌های مثلث به ترتیب زیر عمل کرد. راه حل او را کامل کنید.

[شکل: مثلث ABC با C^=80°\hat{C} = 80° و B^=30°\hat{B} = 30° و زاویه‌های 11 و 22 در رأس A]

A^1=180°−(30°+80°)=180°−110°=70°\hat{A}_1 = 180° - (30° + 80°) = 180° - 110° = 70°
A^2=180°−70°=110°\hat{A}_2 = 180° - 70° = 110°

[شکل: مثلث ABC با C^=80°\hat{C} = 80° و A^=70°\hat{A} = 70° و زاویه‌های 11 و 22 در رأس B]

B^1=180°−(‾+‾)=180°−‾=‾\hat{B}_1 = 180° - (\underline{\quad} + \underline{\quad}) = 180° - \underline{\quad} = \underline{\quad}
B^2=180°−‾=‾\hat{B}_2 = 180° - \underline{\quad} = \underline{\quad}

او رابطهٔ جالبی را مشاهده کرد. آیا می‌توانید حدس بزنید چه رابطه‌ای؟

هدی با خودش فکر کرد: «آیا هر زاویهٔ خارجی مثلث برابر با مجموع دو زاویهٔ داخلی دیگر آن مثلث است؟» با یک مثال دیگر حدس خود را بررسی کرد.

[شکل: مثلث ABC با A^=70°\hat{A} = 70° و B^=30°\hat{B} = 30° و زاویه‌های 11 و 22 در رأس C]

C^1=180°−(‾+‾)=180°−‾=‾\hat{C}_1 = 180° - (\underline{\quad} + \underline{\quad}) = 180° - \underline{\quad} = \underline{\quad}
C^2=180°−‾=‾\hat{C}_2 = 180° - \underline{\quad} = \underline{\quad}

این آزمایش نیز حدس او را تأیید کرد. آیا حدس‌زدن و آزمایش‌کردن کافی است؟ چرا؟

یکی از دوستان هدی راه حل او را به صورت کلی و بدون درنظرگرفتن مثال نوشت تا به این ترتیب، درستی حدس او را اثبات کند.

[شکل: مثلث ABC با زاویه‌های 11 و 22 در رأس A]

A^1+A^2=180°A^1+B^+C^=180°}⇒A^2=B^+C^\left.\begin{array}{l}\hat{A}_1 + \hat{A}_2 = 180° \\ \hat{A}_1 + \hat{B} + \hat{C} = 180°\end{array}\right\} \Rightarrow \hat{A}_2 = \hat{B} + \hat{C}

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: در رأس B زاویه‌های A^=70∘\hat A = 70^\circ و C^=80∘\hat C = 80^\circ داده شده‌اند. زاویهٔ داخلی B^1\hat B_1 را با مجموع زاویه‌های مثلث پیدا می‌کنیم:

B^1=180∘−(70∘+80∘)=180∘−150∘=30∘\hat{B}_1 = 180^\circ - (70^\circ + 80^\circ) = 180^\circ - 150^\circ = 30^\circ

گام ۲: B^1\hat B_1 و B^2\hat B_2 مکمل‌اند، پس:

B^2=180∘−30∘=150∘\hat{B}_2 = 180^\circ - 30^\circ = 150^\circ

رابطه: B^2=70∘+80∘=A^+C^\hat B_2 = 70^\circ + 80^\circ = \hat A + \hat C. یعنی زاویهٔ خارجی برابر مجموع دو زاویهٔ داخلی غیرمجاور آن است.

گام ۳: در رأس C زاویه‌های A^=70∘\hat A = 70^\circ و B^=30∘\hat B = 30^\circ داده شده‌اند:

C^1=180∘−(70∘+30∘)=180∘−100∘=80∘\hat{C}_1 = 180^\circ - (70^\circ + 30^\circ) = 180^\circ - 100^\circ = 80^\circ
C^2=180∘−80∘=100∘\hat{C}_2 = 180^\circ - 80^\circ = 100^\circ

باز هم C^2=70∘+30∘=A^+B^\hat C_2 = 70^\circ + 30^\circ = \hat A + \hat B، پس حدس هدی تأیید شد.

گام ۴: حدس‌زدن و آزمایش‌کردن با چند مثال کافی نیست، زیرا مثال‌ها فقط چند مثلث خاص را بررسی می‌کنند و ممکن است مثلثی پیدا شود که در آن رابطه برقرار نباشد. برای اطمینان باید برای هر مثلثی استدلال کلی (اثبات) بیاوریم.

گام ۵: در اثبات کلی، A^1+A^2=180∘\hat A_1 + \hat A_2 = 180^\circ و A^1+B^+C^=180∘\hat A_1 + \hat B + \hat C = 180^\circ است. چون دو مجموع با هم برابرند و A^1\hat A_1 در هر دو هست، آن را حذف می‌کنیم و می‌رسیم به A^2=B^+C^\hat A_2 = \hat B + \hat C. این برای هر مثلثی برقرار است.

جواب نهایی

B^1=30∘\hat B_1 = 30^\circ و B^2=150∘\hat B_2 = 150^\circ
C^1=80∘\hat C_1 = 80^\circ و C^2=100∘\hat C_2 = 100^\circ
رابطه: در هر مثلث، هر زاویهٔ خارجی برابر مجموع دو زاویهٔ داخلی غیرمجاور آن است.
حدس‌زدن و آزمایش‌کردن کافی نیست، چون مثال‌ها همهٔ مثلث‌ها را پوشش نمی‌دهند و برای اطمینان باید اثبات کلی نوشت.

کار در کلاس، سؤال ۱

مثالی بیاورید که نشان دهد جمله زیر، نادرست است.
«هر زاویه خارجی یک چهارضلعی، برابر مجموع سه زاویه داخلی دیگر آن است.»

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای نادرست‌نشان‌دادن جمله، یک مثال نقض کافی است. مربعی را در نظر می‌گیریم که هر چهار زاویهٔ داخلی آن 90°90° است.

گام ۲: زاویهٔ خارجی هر رأس مربع را حساب می‌کنیم. این زاویه با زاویهٔ داخلی آن رأس روی یک خط راست است، پس:

180°−90°=90°180° - 90° = 90°

گام ۳: مجموع سه زاویهٔ داخلی دیگر مربع را حساب می‌کنیم:

90°+90°+90°=270°90° + 90° + 90° = 270°

گام ۴: چون 90°≠270°90° \neq 270°، زاویهٔ خارجی مربع با مجموع سه زاویهٔ داخلی دیگر آن برابر نیست. پس جمله نادرست است. (مثال‌های دیگر هم ممکن است. در واقع در هر چهارضلعی مجموع سه زاویهٔ داخلی دیگر 360°−a360° - a و زاویهٔ خارجی 180°−a180° - a است، پس هیچ‌وقت برابر نمی‌شوند.)

جواب نهایی

1) در مربع، زاویهٔ خارجی 90°90° است ولی مجموع سه زاویهٔ داخلی دیگر 270°270° است؛ پس جمله نادرست است.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۴۷ ریاضی هشتم