فعالیت
زاویههایی که درون یک چندضلعی قرار دارند، زاویههای داخلی آن چندضلعی نامیده میشوند. مجموع زاویههای داخلی یک مثلث ۱۸۰ درجه است.
| تعداد ضلعها | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ |
|---|---|---|---|---|
| شکل | [شکل] | [شکل] | [شکل] | [شکل] |
| تعداد مثلثها | ۱ | ۲ | ـــــــ | ـــــــ |
| مجموع زاویههای داخلی | ………… |
جدول بالا نشان میدهد که مجموع زاویههای داخلی یک چهارضلعی با مجموع زاویههای داخلی دو تا مثلث برابر است؛ پس مجموع زاویههای داخلی هر چهارضلعی میشود.
الف) با کامل کردن جدول، مجموع زاویههای داخلی چندضلعیهای دیگر را به دست آورید.
ب) فکر میکنید مجموع زاویههای داخلی یک هفت ضلعی چند درجه است؟ یک هشت ضلعی چطور؟ چرا؟
ج) عبارت جبری زیر را طوری کامل کنید که نشاندهندهٔ مجموع زاویههای داخلی یک n ضلعی باشد.
مجموع زاویههای داخلی یک n ضلعی = ( ـــــــــ ـ ـــــــــ ) ×
اکنون با کامل کردن جدول زیر اندازهٔ هر یک از زاویههای داخلی چندضلعیهای منتظم را پیدا کنید.
| تعداد ضلعها | مجموع زاویههای داخلی | اندازهٔ هر زاویه |
|---|---|---|
| ۳ | ||
| ۴ | ||
| ۵ | ||
| ۶ |
یک عبارت جبری بنویسید که نشاندهندهٔ اندازهٔ هر یک از زاویههای یک n ضلعی منتظم باشد.
جواب گامبهگام
گام ۱: هر چندضلعی را با رسم قطرهایی از یک رأس به چند مثلث تقسیم میکنیم. پنجضلعی به ۳ مثلث و ششضلعی به ۴ مثلث تقسیم میشود. پس تعداد مثلثها ۲ واحد از تعداد ضلعها کمتر است.
گام ۲: (الف) تکمیل جدول اول:
| تعداد ضلعها | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ |
|---|---|---|---|---|
| تعداد مثلثها | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ |
| مجموع زاویههای داخلی |
گام ۳: (ب) هفتضلعی به ۵ مثلث تقسیم میشود، پس مجموع زاویههایش است. هشتضلعی به ۶ مثلث تقسیم میشود، پس مجموع زاویههایش است. دلیل: مجموع زاویههای داخلی چندضلعی برابر مجموع زاویههای مثلثهایی است که چندضلعی به آنها تقسیم میشود.
گام ۴: (ج) یک ضلعی به مثلث تقسیم میشود، پس:
گام ۵: در چندضلعی منتظم همهٔ زاویهها برابرند، پس مجموع را بر تعداد ضلعها تقسیم میکنیم:
- ۴ ضلع: مجموع و هر زاویه
- ۵ ضلع: مجموع و هر زاویه
- ۶ ضلع: مجموع و هر زاویه (مطابق جدول)
گام ۶: برای ضلعی منتظم:
جواب نهایی
الف) پنجضلعی: ۳ مثلث و ؛ ششضلعی: ۴ مثلث و
ب) هفتضلعی و هشتضلعی (چون به ترتیب به ۵ و ۶ مثلث تقسیم میشوند)
ج)
جدول دوم: چهارضلعی منتظم ، پنجضلعی منتظم و هر زاویه ، ششضلعی منتظم
عبارت زاویهٔ ضلعی منتظم: