۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۲۶ ریاضی هشتم

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۲۶ کتاب ریاضی هشتم.

  • ریاضی هشتم
  • فصل ۲: عددهای اول
  • پایهٔ هشتم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعالیت

می‌خواهیم مشخص کنیم ۴۷ اول است یا نه. مانند روش غربال، که در صفحهٔ قبل توضیح داده شد، فرض کنید عددهای ۱ تا ۴۷ نوشته شده‌اند.

آیا عدد ۴۷ با مضرب‌های ۲ خط می‌خورد؟ _________ با انجام‌دادن چه عملی می‌توانید به این سؤال پاسخ دهید؟ _________

آیا عدد ۴۷ با مضرب‌های ۳ خط می‌خورد؟ _________ چرا؟ ___________________________________________

آیا عدد ۴۷ با مضرب‌های ۵ خط می‌خورد؟ _________ چرا؟ _____________________________________

آیا لازم است بررسی کنیم که عدد ۴۷ با مضرب‌های ۷ خط می‌خورد یا نه؟ _________ چرا؟ _______________

آیا می‌توانیم نتیجه بگیریم که عدد ۴۷ را فقط بر عددهای اول تقسیم می‌کنیم؟ _________ چرا؟ _______________

چرا تقسیم کردن را تا عدد اولی که مربع آن از ۴۷ بزرگ‌تر شود ادامه می‌دهیم؟ توضیح دهید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای بررسی مضرب‌های ۲، عدد ۴۷ را بر ۲ تقسیم می‌کنیم: 47=2×23+147 = 2\times 23 + 1. باقی‌مانده ۱ است، پس ۴۷ با مضرب‌های ۲ خط نمی‌خورد. عملی که انجام می‌دهیم «تقسیم» است.

گام ۲: ۴۷ بر ۳ هم بخش‌پذیر نیست: 47=3×15+247 = 3\times 15 + 2 (یا مجموع ارقام 4+7=114+7=11 بر ۳ بخش‌پذیر نیست). پس ۴۷ با مضرب‌های ۳ خط نمی‌خورد. همچنین 47=5×9+247 = 5\times 9 + 2 و رقم یکان ۴۷ نه ۰ است و نه ۵، پس با مضرب‌های ۵ هم خط نمی‌خورد.

گام ۳: چون 47≃6/8\sqrt{47}\simeq 6/8 و 72=49>477^2 = 49 > 47 است، مربع ۷ بین عددهای ۱ تا ۴۷ نیست. پس لازم نیست مضرب‌های ۷ را بررسی کنیم؛ هر عدد مرکب کوچک‌تر یا مساوی ۴۷ حتماً مقسوم‌علیه اولی کوچک‌تر از ۷ دارد که قبلاً بررسی شده است.

گام ۴: هر مقسوم‌علیه غیر اول را می‌توان به عامل‌های اول تجزیه کرد؛ اگر عددی بر یک عدد مرکب بخش‌پذیر باشد، بر عامل‌های اول آن هم بخش‌پذیر است. پس کافی است فقط بر عددهای اول تقسیم کنیم. چون ۴۷ بر ۲، ۳ و ۵ بخش‌پذیر نیست، اول است.

گام ۵: اگر عددی مرکب باشد، آن را می‌توان به صورت حاصل‌ضرب دو عدد نوشت که دست‌کم یکی از آن‌ها کوچک‌تر یا مساوی ریشهٔ دوم عدد است. اگر هر دو بزرگ‌تر از ریشهٔ دوم بودند، حاصل‌ضربشان از خود عدد بزرگ‌تر می‌شد. پس اگر عدد هیچ مقسوم‌علیهی تا آن حد نداشته باشد، اول است و ادامهٔ تقسیم‌ها (تا اولی که مربعش از عدد بزرگ‌تر شود) لازم نیست.

جواب نهایی

۴۷ با مضرب‌های ۲ خط نمی‌خورد (با انجام تقسیم، باقی‌مانده ۱ است).
۴۷ با مضرب‌های ۳ خط نمی‌خورد (باقی‌مانده ۲ است).
۴۷ با مضرب‌های ۵ خط نمی‌خورد (باقی‌مانده ۲ است).
خیر، لازم نیست بررسی کنیم؛ چون 72=49>477^2=49>47.
بله، چون هر مقسوم‌علیه مرکب، عامل اول دارد که ۴۷ بر آن هم بخش‌پذیر می‌شد.
چون عدد مرکب دست‌کم یک مقسوم‌علیه کوچک‌تر یا مساوی ریشهٔ دوم خود دارد؛ پس ۴۷ اول است.

کار در کلاس

مانند نمونه، بررسی کنید که عددهای داده شده (۹۷، ۱۳۱ و ۱۴۳) اول یا مرکب هستند.

97≃9\sqrt{97} \simeq 9 ← پس باید آن را به عددهای اول ۲، ۳، ۵ و ۷ تقسیم کنیم.

9721\begin{array}{r|l} 97 & 2 \\ 1 & \end{array} 973\begin{array}{r|l} 97 & 3 \\ & \end{array} 975\begin{array}{r|l} 97 & 5 \\ & \end{array} 977\begin{array}{r|l} 97 & 7 \\ & \end{array}

چون تمام تقسیم‌ها باقی‌مانده دارند، ۹۷ مضرب هیچ‌کدام نیست؛ یعنی عددی اول است.

131≃\sqrt{131} \simeq _________ ←
143≃\sqrt{143} \simeq _________ ←

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای ۱۳۱: چون 112=12111^2=121 و 122=14412^2=144 است، 131≃11\sqrt{131}\simeq 11. پس باید ۱۳۱ را بر عددهای اول ۲، ۳، ۵، ۷ و ۱۱ تقسیم کنیم.

گام ۲: تقسیم‌های ۱۳۱:

  • بر ۲: باقی‌مانده ۱
  • بر ۳: 131=3×43+2131=3\times 43+2، باقی‌مانده ۲
  • بر ۵: باقی‌مانده ۱
  • بر ۷: 131=7×18+5131=7\times 18+5، باقی‌مانده ۵
  • بر ۱۱: 131=11×11+10131=11\times 11+10، باقی‌مانده ۱۰

همهٔ تقسیم‌ها باقی‌مانده دارند، پس ۱۳۱ مضرب هیچ‌یک از آن‌ها نیست و عددی اول است.

گام ۳: برای ۱۴۳: چون 112=12111^2=121 و 122=144>14312^2=144>143 است، 143≃11\sqrt{143}\simeq 11. پس باید آن را هم بر ۲، ۳، ۵، ۷ و ۱۱ تقسیم کنیم.

گام ۴: تقسیم‌های ۱۴۳:

  • بر ۲: باقی‌مانده ۱
  • بر ۳: 143=3×47+2143=3\times 47+2، باقی‌مانده ۲
  • بر ۵: باقی‌مانده ۳
  • بر ۷: 143=7×20+3143=7\times 20+3، باقی‌مانده ۳
  • بر ۱۱: 143=11×13143=11\times 13، باقی‌مانده ۰

گام ۵: ۱۴۳ بر ۱۱ بدون باقی‌مانده بخش‌پذیر است، یعنی مضرب ۱۱ است. پس عددی مرکب است.

جواب نهایی

131≃11\sqrt{131}\simeq 11؛ تقسیم بر ۲، ۳، ۵، ۷ و ۱۱ همه باقی‌مانده دارد، پس ۱۳۱ اول است.
143≃11\sqrt{143}\simeq 11؛ 143=11×13143=11\times 13 است، پس ۱۴۳ مرکب است.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۲۶ ریاضی هشتم