۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۲۵ ریاضی هشتم

جواب گام‌به‌گام ۷ تمرین صفحهٔ ۱۲۵ کتاب ریاضی هشتم.

  • ریاضی هشتم
  • فصل ۸: آمار و احتمال
  • پایهٔ هشتم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس

با توجه به رابطه‌ای که پیدا کرده‌اید، میانگین عددهای زیر را به‌دست آورید.

۱۶ ۱۳ ۱۸ ۱۹ ۱۲ ۱۵ ۱۱ ۱۴ ۱۷

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عددها را از کوچک به بزرگ مرتب می‌کنیم: ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹. این‌ها ۹ عدد متوالی‌اند.

گام ۲: رابطه‌ی فعالیت ۴ این بود: عددها نسبت به عدد وسط متقارن‌اند و فاصله‌ی هر عدد تا میانگین، با فاصله‌ی عدد قرینه‌اش تا میانگین برابر است. پس میانگین همان عدد وسط است. در اینجا عدد وسط (پنجمین عدد) ۱۵ است.

گام ۳: درستی را با جمع‌کردن آزمایش می‌کنیم. جفت‌های قرینه مجموع یکسان دارند:

(11+19)+(12+18)+(13+17)+(14+16)+15=4×30+15=135(11+19)+(12+18)+(13+17)+(14+16)+15 = 4\times 30 + 15 = 135
xˉ=1359=15\bar{x}=\frac{135}{9}=15

که با عدد وسط برابر است.

جواب نهایی

میانگین عددها برابر ۱۵ است.

فعالیت، سؤال ۱

به کمک ماشین حساب، میانگین قد ۴۰ نفر را که در درس قبل مطرح شده است، پیدا کنید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: داده‌های اصلی ۴۰ قد را از فهرست می‌خوانیم. به‌جای ۱۹۷/۵ همان عدد واقعی ۱۹۲ را می‌گذاریم، چون ۱۹۷/۵ فقط مرکز دسته است و برای گام‌های بعد به کار می‌رود.

گام ۲: مجموع هر ردیف را با ماشین حساب به‌دست می‌آوریم:

  • ردیف اول (۱۴ داده): 23912391
  • ردیف دوم (۱۴ داده): 22302230
  • ردیف سوم (۱۲ داده): 20582058

گام ۳: مجموع کل داده‌ها:

S=2391+2230+2058=6679S = 2391 + 2230 + 2058 = 6679

گام ۴: میانگین از تقسیم مجموع بر تعداد داده‌ها به‌دست می‌آید:

xˉ=667940=166/975\bar{x} = \frac{6679}{40} = 166/975

جواب نهایی

1) میانگین واقعی قد ۴۰ نفر برابر 166/975166/975 سانتی‌متر است (تقریباً ۱۶۷ سانتی‌متر).

فعالیت، سؤال ۲

برای به‌دست آوردن مرکز دسته‌ای مانند دستهٔ 130≤x<145130 \le x < 145، ابتدا مجموع عددهای ۱۳۰ و ۱۴۵ را به‌دست می‌آوریم و سپس، حاصل را بر ۲ تقسیم می‌کنیم.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: مرکز هر دسته، میانگین دو مرز آن دسته است. مرزهای دستهٔ 130≤x<145130 \le x < 145 برابر ۱۳۰ و ۱۴۵ هستند.

گام ۲: مجموع دو مرز را حساب می‌کنیم:

130+145=275130 + 145 = 275

گام ۳: حاصل را بر ۲ تقسیم می‌کنیم:

2752=137/5\frac{275}{2} = 137/5

گام ۴: پس مرز بالای دسته ۱۴۵ است و ۱۴۵ در این دسته نیست، اما مرکز دسته ۱۳۷/۵ است که بین ۱۳۰ و ۱۴۵ قرار دارد. این عدد را در مرحلهٔ بعد به‌جای همهٔ داده‌های این دسته می‌گذاریم.

جواب نهایی

2) مرکز دستهٔ 130≤x<145130 \le x < 145 برابر 130+1452=137/5\frac{130+145}{2} = 137/5 است.

فعالیت، سؤال ۳

اکنون تمام داده‌ها را در این قسمت می‌بینید. مرکز هر دسته را به‌جای داده‌های آن دسته قرار دهید؛ برای مثال، چون عدد ۱۹۲ در دستهٔ 190≤x≤205190 \le x \le 205 قرار دارد به‌جای آن عدد ۱۹۷/۵ را، که مرکز این دسته است، قرار دهید.

۱۸۱ ۱۴۷ ۱۸۴ ۱۶۷ ۱۷۵ ۱۵۰ ~~۱۹۲~~ ۱۹۷/۵ ۱۷۸ ۱۷۴ ۱۵۳ ۱۸۵ ۱۷۳ ۱۶۸ ۱۶۴

۱۳۰ ۱۷۰ ۱۶۸ ۱۹۳ ۱۷۱ ۱۳۷ ۱۶۵ ۱۳۸ ۱۶۳ ۱۴۲ ۱۷۳ ۱۶۷ ۱۶۲ ۱۵۱

۱۴۳ ۱۹۰ ۱۷۳ ۱۵۸ ۲۰۵ ۱۷۰ ۱۵۹ ۱۷۶ ۱۷۹ ۱۵۷ ۱۸۳ ۱۶۵

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: دسته‌ها پهنای ۱۵ دارند و از ۱۳۰ تا ۲۰۵ هستند: 130≤x<145130\le x<145، 145≤x<160145\le x<160، 160≤x<175160\le x<175، 175≤x<190175\le x<190 و 190≤x≤205190\le x\le205. مرکز هر دسته را از رابطهٔ «(ابتدا + انتها) ÷ ۲» به دست می‌آوریم.

گام ۲: مرکز دسته‌ها:

دستهمرکز
130≤x<145130\le x<145۱۳۷/۵
145≤x<160145\le x<160۱۵۲/۵
160≤x<175160\le x<175۱۶۷/۵
175≤x<190175\le x<190۱۸۲/۵
190≤x≤205190\le x\le205۱۹۷/۵

گام ۳: هر داده را با مرکز دستهٔ خودش عوض می‌کنیم.

ردیف اول: ۱۸۲/۵ ۱۵۲/۵ ۱۸۲/۵ ۱۶۷/۵ ۱۸۲/۵ ۱۵۲/۵ ۱۹۷/۵ ۱۸۲/۵ ۱۶۷/۵ ۱۵۲/۵ ۱۸۲/۵ ۱۶۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۶۷/۵

ردیف دوم: ۱۳۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۹۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۳۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۳۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۳۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۵۲/۵

ردیف سوم: ۱۳۷/۵ ۱۹۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۵۲/۵ ۱۹۷/۵ ۱۶۷/۵ ۱۵۲/۵ ۱۸۲/۵ ۱۸۲/۵ ۱۵۲/۵ ۱۸۲/۵ ۱۶۷/۵

گام ۴: بررسی: ۵ داده با مرکز ۱۳۷/۵، ۷ داده با ۱۵۲/۵، ۱۶ داده با ۱۶۷/۵، ۸ داده با ۱۸۲/۵ و ۴ داده با ۱۹۷/۵ داریم. مجموع این تعدادها 5+7+16+8+4=405+7+16+8+4=40 است.

جواب نهایی

3) هر داده با مرکز دستهٔ خود جایگزین می‌شود: مرکزها ۱۳۷/۵، ۱۵۲/۵، ۱۶۷/۵، ۱۸۲/۵ و ۱۹۷/۵ هستند و فراوانی‌هایشان به‌ترتیب ۵، ۷، ۱۶، ۸ و ۴ است.

فعالیت، سؤال ۴

چرا در عددهای تغییر یافته ۴ تا ۱۹۷/۵ وجود دارد؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: دستهٔ 190≤x≤205190 \le x \le 205 مرکزی برابر 190+2052=197/5\frac{190+205}{2}=197/5 دارد. هر داده‌ای که در این دسته باشد، در عددهای تغییر یافته با ۱۹۷/۵ جایگزین می‌شود.

گام ۲: در بین ۴۰ داده، عددهایی را که بین ۱۹۰ و ۲۰۵ (با خود ۱۹۰ و ۲۰۵) قرار دارند پیدا می‌کنیم: ۱۹۲ (در سطر اول)، ۱۹۳ (در سطر دوم)، ۱۹۰ و ۲۰۵ (در سطر سوم). عددهای دیگر مثل ۱۸۵ و ۱۸۴ کمتر از ۱۹۰ هستند و در این دسته نیستند.

گام ۳: پس چهار داده در این دسته قرار دارند، یعنی فراوانی این دسته ۴ است و هر چهار داده با ۱۹۷/۵ جایگزین می‌شوند.

جواب نهایی

چون چهار داده (۱۹۰، ۱۹۲، ۱۹۳ و ۲۰۵) در دستهٔ 190≤x≤205190 \le x \le 205 قرار دارند (فراوانی این دسته ۴ است)، هر چهار تا با مرکز دسته یعنی ۱۹۷/۵ جایگزین می‌شوند.

فعالیت، سؤال ۵

با توجه به عددهای بالا، میانگین ۴۰ عدد جدید را پیدا کنید.

چگونه برای پیدا کردن مجموع داده‌ها از ضرب استفاده می‌کنید؟ این ضرب‌ها چه رابطه‌ای با فراوانی‌های جدول دارند؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: دسته‌ها طول ۱۵ دارند: 130≤x<145130\le x<145، 145≤x<160145\le x<160، 160≤x<175160\le x<175، 175≤x<190175\le x<190 و 190≤x≤205190\le x\le205. مرکز دسته‌ها به‌ترتیب 137/5137/5، 152/5152/5، 167/5167/5، 182/5182/5 و 197/5197/5 است.

گام ۲: هر یک از ۴۰ داده را در دستهٔ خودش می‌شماریم تا فراوانی‌ها به‌دست آید:

دستهمرکز دستهفراوانی
130≤x<145130\le x<145۱۳۷/۵۵
145≤x<160145\le x<160۱۵۲/۵۷
160≤x<175160\le x<175۱۶۷/۵۱۶
175≤x<190175\le x<190۱۸۲/۵۸
190≤x≤205190\le x\le205۱۹۷/۵۴

مجموع فراوانی‌ها 5+7+16+8+4=405+7+16+8+4=40 است و درست است.

گام ۳: چون مرکز هر دسته چند بار تکرار شده، برای مجموع داده‌ها به‌جای جمع‌کردن‌های پشت سر هم، مرکز هر دسته را در فراوانی‌اش ضرب می‌کنیم. هر ضرب، همان فراوانی دسته در مرکز آن است:

S=5×137/5+7×152/5+16×167/5+8×182/5+4×197/5S=5\times137/5+7\times152/5+16\times167/5+8\times182/5+4\times197/5
S=687/5+1067/5+2680+1460+790=6685S=687/5+1067/5+2680+1460+790=6685

گام ۴: میانگین را حساب می‌کنیم:

xˉ=668540=167/125\bar{x}=\frac{6685}{40}=167/125

جواب نهایی

5) میانگین ۴۰ عدد جدید برابر 167/125167/125 (تقریباً 167/1167/1 سانتی‌متر) است.

فعالیت، سؤال ۶

میانگین به‌دست آمده را با میانگین واقعی، که با ماشین حساب پیدا کردید، مقایسه کنید. مقدار خطای این روش چقدر است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: میانگین واقعی با ماشین حساب (بندِ ۱): مجموع ۴۰ قد برابر ۶۶۷۹ است، پس

xˉ=667940=166/975\bar{x}=\frac{6679}{40}=166/975

گام ۲: میانگین با مرکز دسته‌ها (بندِ ۵): مرکز دسته‌ها با طول دسته ۱۵ برابر ۱۳۷/۵، ۱۵۲/۵، ۱۶۷/۵، ۱۸۲/۵ و ۱۹۷/۵ است. فراوانی‌ها به ترتیب ۵، ۷، ۱۶، ۸ و ۴ هستند (مجموعاً ۴۰).

S=5(137/5)+7(152/5)+16(167/5)+8(182/5)+4(197/5)=6685S=5(137/5)+7(152/5)+16(167/5)+8(182/5)+4(197/5)=6685
xˉ=668540=167/125\bar{x}=\frac{6685}{40}=167/125

گام ۳: مقایسه و خطا:

167/125−166/975=0/15167/125-166/975=0/15

میانگین تقریبی فقط ۰/۱۵ سانتی‌متر با میانگین واقعی تفاوت دارد، یعنی خطا بسیار کم است.

جواب نهایی

۶) میانگین واقعی ۱۶۶/۹۷۵ و میانگین تقریبی ۱۶۷/۱۲۵ است. خطای روش حدود ۰/۱۵ سانتی‌متر است و تقریب بسیار خوبی است.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۲۵ ریاضی هشتم