فعالیت
در زیر، دادههای جمعآوری شده دربارهٔ اندازهٔ قد ۴۰ نفر از مردان ساکن یک شهر کوچک برحسب سانتیمتر مشخص شده است. ()
۱۶۴ ۱۶۸ ۱۷۳ ۱۸۵ ۱۵۳ ۱۷۴ ۱۷۸ ۱۹۲ ۱۵۰ ۱۷۵ ۱۶۷ ۱۸۴ ۱۴۷ ۱۸۱
۱۵۱ ۱۶۲ ۱۶۷ ۱۷۳ ۱۴۲ ۱۶۳ ۱۳۸ ۱۶۵ ۱۳۷ ۱۷۱ ۱۹۳ ۱۶۸ ۱۷۰ ۱۳۰
۱۶۵ ۱۸۳ ۱۵۷ ۱۷۹ ۱۷۶ ۱۵۹ ۱۷۰ ۲۰۵ ۱۵۸ ۱۷۳ ۱۹۰ ۱۴۳
کمترین و بیشترین داده را مشخص کنید.
به فاصلهٔ بین این دو عدد دامنهٔ تغییرات میگویند. دامنهٔ تغییرات دادهها را پیدا کنید.
در یک تولیدی شلوار مردانه میخواهیم با توجه به دادههای جمعآوری شده بالا اندازههای مختلف را طراحی کنیم. برای این کار، دادهها را دستهبندی میکنیم. هر دسته یک معنای مشخصی دارد؛ برای مثال، افراد مختلف را میتوانیم بهصورت زیر تقسیمبندی کنیم:
قد بلند، بلندتر از متوسط، متوسط، کوتاهتر از متوسط و قد کوتاه
به این ترتیب، دادههای ما به ۵ دسته تقسیم میشوند. میتوانیم طول این دستهها را مساوی درنظر بگیریم؛ به همین دلیل، برای رسیدن به حدود دستهها دامنهٔ تغییرات را بر ۵ تقسیم میکنیم تا طول دستهها بهطور تقریبی معلوم شود. به این ترتیب، میتوانیم محدودهٔ دستهها را مشخص کنیم و در یک جدول بنویسیم.
در جدول زیر معنای را توضیح دهید. و چه تفاوتی دارند؟
با توجه به حدود دستهها با استفاده از چوب خط، تعداد دادههای هر دسته را که به آن فراوانی میگویند، تعیین کنید.
| حدود دستهها | چوب خط | فراوانی |
|---|---|---|
[نمودار میلهای: محور عمودی فراوانی (۲، ۴، ۶، ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۴، ۱۶، ۱۸)؛ محور افقی قد: قد کوتاه، کوتاهتر از متوسط، متوسط، بلندتر از متوسط، قد بلند]
جواب گامبهگام
گام ۱: کمترین داده و بیشترین داده است. دامنهٔ تغییرات برابر است با:
گام ۲: طول هر دسته تقریباً است. به همین دلیل حدود دستهها در جدول هستند.
گام ۳: عبارت یعنی قدهایی که از بزرگتر یا مساویاند و از کوچکتر هستند. پس در این دسته است ولی نیست و به دستهٔ بعد میرود. نماد (کوچکتر یا مساوی) مرز را شامل میشود، اما (کوچکتر) مرز را شامل نمیشود.
گام ۴: دادهها را یکییکی در دستهها میشماریم:
| حدود دستهها | چوب خط | فراوانی | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 𝍸 (۵ تا) | ۵ | |||||
| 𝍸 \ | \ | (۷ تا) | ۷ | |||
| 𝍸 𝍸 𝍸 \ | (۱۶ تا) | ۱۶ | ||||
| 𝍸 \ | \ | \ | (۸ تا) | ۸ | ||
| \ | \ | \ | \ | (۴ تا) | ۴ |
بررسی: که با برابر است.
گام ۵: نمودار میلهای را به این صورت رسم میکنیم. ارتفاع میلهها برای قد کوتاه ۵، کوتاهتر از متوسط ۷، متوسط ۱۶، بلندتر از متوسط ۸ و قد بلند ۴ است. بیشترین فراوانی به قد متوسط مربوط است.
جواب نهایی
کمترین داده = ۱۳۰ و بیشترین داده = ۲۰۵
دامنهٔ تغییرات = ۷۵ (طول هر دسته ≈ ۱۵)
معنی : قد از ۱۳۰ (با خود ۱۳۰) تا کمتر از ۱۴۵؛ مرز را شامل میشود و شامل نمیشود
فراوانی دستهها به ترتیب: ۵، ۷، ۱۶، ۸، ۴ (مجموع ۴۰)