۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۶۱ ریاضی هفتم

جواب گام‌به‌گام ۸ تمرین صفحهٔ ۶۱ کتاب ریاضی هفتم؛ ۱ بخش دیگر این صفحه هنوز جوابِ بررسی‌شده ندارد.

  • ریاضی هفتم
  • فصل ۵: شمارنده‌ها و اعداد اول
  • پایهٔ هفتم
  • به‌روزرسانی: ۱۹ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

تمرین ۱

شمارنده‌های اول صورت یک کسر ۲ و ۳ هستند. شمارنده‌های اول مخرج آن کسر ۵ و ۷ هستند. آیا این کسر ساده می‌شود؟ چرا؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: کسر وقتی ساده می‌شود که صورت و مخرج آن شمارندهٔ اول مشترک داشته باشند (یعنی بتوان یک عامل مشترک از صورت و مخرج حذف کرد).

گام ۲: شمارنده‌های اول صورت 22 و 33 هستند، یعنی صورت فقط از ضرب عامل‌های 22 و 33 ساخته شده است. مثلاً می‌تواند 66 یا 1212 باشد.

گام ۳: شمارنده‌های اول مخرج 55 و 77 هستند، یعنی مخرج فقط از ضرب عامل‌های 55 و 77 ساخته شده است. مثلاً می‌تواند 3535 یا 175175 باشد.

گام ۴: صورت و مخرج هیچ شمارندهٔ اول مشترکی ندارند ({2,3}\{2,3\} و {5,7}\{5,7\} اشتراکی ندارند). پس عامل مشترکی برای حذف وجود ندارد. برای نمونه 635=2×35×7\frac{6}{35}=\frac{2\times 3}{5\times 7} ساده نمی‌شود.

جواب نهایی

خیر، این کسر ساده نمی‌شود، چون صورت و مخرج آن هیچ شمارندهٔ اول مشترکی ندارند.

تمرین ۲

سه کسر بنویسید که پس از ساده شدن برابر 35\frac{3}{5} شود.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: کسر 35\frac{3}{5} در ساده‌ترین حالت است. برای اینکه کسری پس از ساده شدن برابر 35\frac{3}{5} شود، باید صورت و مخرج را در یک عدد طبیعی یکسان (شمارندهٔ مشترک) ضرب کنیم.

گام ۲: صورت و مخرج را در ۲، ۳ و ۴ ضرب می‌کنیم:

3×25×2=610,3×35×3=915,3×45×4=1220\frac{3\times 2}{5\times 2}=\frac{6}{10},\qquad \frac{3\times 3}{5\times 3}=\frac{9}{15},\qquad \frac{3\times 4}{5\times 4}=\frac{12}{20}

گام ۳: بررسی با تجزیه: 610=2×32×5=35\frac{6}{10}=\frac{2\times 3}{2\times 5}=\frac{3}{5} و 915=3×33×5=35\frac{9}{15}=\frac{3\times 3}{3\times 5}=\frac{3}{5} و 1220=4×34×5=35\frac{12}{20}=\frac{4\times 3}{4\times 5}=\frac{3}{5} . پاسخ‌های دیگر (مثل 1525\frac{15}{25}) هم درست است.

جواب نهایی

610\frac{6}{10} و 915\frac{9}{15} و 1220\frac{12}{20} (پاسخ‌های دیگر نیز ممکن است)

تمرین ۳

با شمارنده‌های اول ۲ و ۳ چند عدد تولید می‌شود که بین ۳۰ و ۵۰ باشد؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عددی که شمارنده‌های اولش دقیقاً ۲ و ۳ باشند، هم بر ۲ بخش‌پذیر است و هم بر ۳، و جز این دو عامل اول دیگری ندارد. پس باید به شکل ضرب چند ۲ و چند ۳ باشد.

گام ۲: عددهای بین ۳۰ و ۵۰ را که بر ۲ و ۳ بخش‌پذیرند (یعنی مضرب ۶ هستند) می‌نویسیم: ۳۶، ۴۲ و ۴۸.

گام ۳: هر کدام را تجزیه می‌کنیم:

36=2×2×3×336 = 2 \times 2 \times 3 \times 3

42=2×3×742 = 2 \times 3 \times 7 (عامل اول ۷ دارد، پس قبول نیست)

48=2×2×2×2×348 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 3

گام ۴: عدد ۳۲ هم فقط از ضرب ۲ ساخته می‌شود (32=2532 = 2^5) و ۳ شمارندهٔ اول آن نیست، پس قبول نیست. بنابراین فقط ۳۶ و ۴۸ می‌مانند.

جواب نهایی

۲ عدد تولید می‌شود: ۳۶ و ۴۸

تمرین ۴

عدد a پس از تجزیه به صورت مقابل درآمده است: a=2×2×3×5×5a = 2 \times 2 \times 3 \times 5 \times 5

شمارنده‌های اول آن چه عددهایی‌اند؟ ۴ شمارندهٔ این عدد را بنویسید که اول نباشد.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عدد a=2×2×3×5×5a = 2 \times 2 \times 3 \times 5 \times 5 از ضرب عامل‌های اول نوشته شده است. پس شمارنده‌های اول آن همان عامل‌های اول، بدون تکرار، هستند: ۲ و ۳ و ۵.

گام ۲: برای شمارنده‌های غیراول، مثل فعالیت صفحه، دو یا چند عامل اول را در هم ضرب می‌کنیم:

2×2=4,2×3=6,2×5=10,3×5=152 \times 2 = 4,\qquad 2 \times 3 = 6,\qquad 2 \times 5 = 10,\qquad 3 \times 5 = 15

گام ۳: این عددها اول نیستند و هر کدام شمارندهٔ aa هستند، چون a=300a = 300 و ۳۰۰ بر ۴ و ۶ و ۱۰ و ۱۵ بخش‌پذیر است. جواب‌های دیگر هم درست است، مثل ۹ نه (چون فقط یک ۳ داریم)، ولی ۱۲، ۲۰، ۲۵ و ۳۰ قابل قبول‌اند.

جواب نهایی

شمارنده‌های اول: ۲ و ۳ و ۵؛ چهار شمارندهٔ غیراول (یک نمونه): ۴ و ۶ و ۱۰ و ۱۵

تمرین ۵

عدد b پس از تجزیه به صورت مقابل درآمده است: b=4×3×15×6b = 4 \times 3 \times 15 \times 6

شمارنده‌های اول آن چه عددهایی‌اند؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای پیدا کردن شمارنده‌های اول، هر عامل را جداگانه تجزیه می‌کنیم تا همه عامل‌ها اول شوند.

گام ۲: 4=2×24 = 2 \times 2 و 33 اول است و 15=3×515 = 3 \times 5 و 6=2×36 = 2 \times 3.

گام ۳: بنابراین:

b=(2×2)×3×(3×5)×(2×3)=2×2×2×3×3×3×5b = (2 \times 2) \times 3 \times (3 \times 5) \times (2 \times 3) = 2 \times 2 \times 2 \times 3 \times 3 \times 3 \times 5

گام ۴: عددهای اولی که در این تجزیه آمده‌اند ۲ و ۳ و ۵ هستند؛ پس شمارنده‌های اول bb همین سه عدد‌اند.

جواب نهایی

شمارنده‌های اول bb: ۲ و ۳ و ۵

تمرین ۶

عددهای زیر را با رسم نمودار درختی تجزیه کنید و شمارنده‌های اول آن‌ها را مشخص کنید.

۱۸۰ ـــ ۱۰۴ ـــ ۲۹۷

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عدد ۱۸۰ را به دو عدد کوچک‌تر می‌شکنیم: 180=10×18180 = 10 \times 18. سپس 10=2×510 = 2 \times 5 و 18=2×918 = 2 \times 9 و 9=3×39 = 3 \times 3. شاخه‌ها به عددهای اول 2,5,2,3,32, 5, 2, 3, 3 می‌رسند:

180=2×2×3×3×5180 = 2 \times 2 \times 3 \times 3 \times 5

شمارنده‌های اول ۱۸۰: ۲ و ۳ و ۵.

گام ۲: عدد ۱۰۴: 104=2×52104 = 2 \times 52، سپس 52=2×2652 = 2 \times 26 و 26=2×1326 = 2 \times 13. عدد ۱۳ اول است و شاخه همین‌جا تمام می‌شود:

104=2×2×2×13104 = 2 \times 2 \times 2 \times 13

شمارنده‌های اول ۱۰۴: ۲ و ۱۳.

گام ۳: عدد ۲۹۷: چون مجموع رقم‌هایش (2+9+7=182+9+7=18) بر ۳ بخش‌پذیر است، 297=3×99297 = 3 \times 99. سپس 99=3×3399 = 3 \times 33 و 33=3×1133 = 3 \times 11. عدد ۱۱ اول است:

297=3×3×3×11297 = 3 \times 3 \times 3 \times 11

شمارنده‌های اول ۲۹۷: ۳ و ۱۱.

گام ۴: در رسم نمودار درختی هر عدد را به دو عامل می‌شکنیم و هر عاملِ غیر اول را دوباره می‌شکنیم، تا همهٔ انتهای شاخه‌ها عدد اول شوند. تجزیه‌ها بالا نوشته شد و شکستن‌های دیگر نیز به همین نتیجه می‌رسند.

جواب نهایی

۱۸۰) 180=2×2×3×3×5180 = 2 \times 2 \times 3 \times 3 \times 5؛ شمارنده‌های اول: ۲ و ۳ و ۵
۱۰۴) 104=2×2×2×13104 = 2 \times 2 \times 2 \times 13؛ شمارنده‌های اول: ۲ و ۱۳
۲۹۷) 297=3×3×3×11297 = 3 \times 3 \times 3 \times 11؛ شمارنده‌های اول: ۳ و ۱۱

تمرین ۷

عددهای ۷ و ۵ و ۱۳ اول‌اند. شمارنده‌های اول آن‌ها را بنویسید و براساس آن، تعریف دیگری برای عددهای اول ارائه کنید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عدد ۷ فقط بر ۱ و ۷ بخش‌پذیر است؛ پس تنها شمارندهٔ اول آن خودش یعنی ۷ است. به همین ترتیب:

  • شمارندهٔ اول ۵ فقط ۵ است.
  • شمارندهٔ اول ۱۳ فقط ۱۳ است.

گام ۲: در هر سه عدد، تنها شمارندهٔ اول خود عدد است. برای مقایسه، عدد غیراول مثل ۱۲ شمارنده‌های اول ۲ و ۳ دارد، و ۹ شمارندهٔ اول ۳ دارد که با خودش برابر نیست (۹ اول نیست).

گام ۳: پس تعریف دیگر: عددی اول است که تنها یک شمارندهٔ اول داشته باشد و آن شمارنده خود آن عدد باشد (یعنی شمارندهٔ اولی جز خودش نداشته باشد). این تعریف برای عدد ۱ برقرار نیست چون ۱ هیچ شمارندهٔ اولی ندارد.

جواب نهایی

شمارندهٔ اول ۷ فقط ۷، ۵ فقط ۵ و ۱۳ فقط ۱۳ است؛ تعریف: عدد اول عددی است که تنها شمارندهٔ اولش خودش باشد.

تمرین ۸

جمله‌های درست را با ✓ و نادرست را با × مشخص کنید. دلیل نادرستی را توضیح دهید.

الف) تمام عددها شمارندهٔ اول دارند.

ب) اگر عددی زوج باشد، یکی از شمارنده‌های اولش ۲ است.

ج) هیچ عددی پیدا نمی‌شود که ۵ شمارندهٔ اول داشته باشد.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: در قسمت (الف) باید ببینیم عددی هست که شمارندهٔ اول نداشته باشد یا نه. عدد ۱ تنها شمارندهٔ خودش یعنی ۱ را دارد و ۱ عددی اول نیست. پس ۱ شمارندهٔ اول ندارد و جمله نادرست (×) است.

گام ۲: در قسمت (ب) هر عدد زوج بر ۲ بخش‌پذیر است و ۲ عددی اول است. پس ۲ همیشه یکی از شمارنده‌های اول عدد زوج است. مثلاً 12=2×2×312 = 2 \times 2 \times 3 و 50=2×5×550 = 2 \times 5 \times 5. جمله درست (✓) است.

گام ۳: در قسمت (ج) کافی است ۵ عدد اول مختلف را در هم ضرب کنیم:

2×3×5×7×11=23102 \times 3 \times 5 \times 7 \times 11 = 2310

عدد ۲۳۱۰ دقیقاً ۵ شمارندهٔ اول دارد (۲ و ۳ و ۵ و ۷ و ۱۱). پس چنین عددی وجود دارد و جمله نادرست (×) است.

جواب نهایی

الف) × (عدد ۱ شمارندهٔ اول ندارد)
ب) ✓
ج) × (مثلاً عدد ۲۳۱۰ پنج شمارندهٔ اول ۲ و ۳ و ۵ و ۷ و ۱۱ دارد)

تمرین ۹

الگوهای شکل‌ها را به الگوهای عددی تبدیل کنید. جملهٔ nام هر کدام را بنویسید.

[شکل: (۱) (۲) (۳) (۴)]

[شکل: (۱) (۲) (۳)]

جواب این بخش هنوز بررسی نشده و این‌جا نیامده است. «حل با عکس» آن را گام‌به‌گام حل می‌کند.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۶۱ ریاضی هفتم