۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۵۸ ریاضی هفتم

جواب گام‌به‌گام ۹ تمرین صفحهٔ ۵۸ کتاب ریاضی هفتم؛ ۱ بخش دیگر این صفحه هنوز جوابِ بررسی‌شده ندارد.

  • ریاضی هفتم
  • فصل ۵: شمارنده‌ها و اعداد اول
  • پایهٔ هفتم
  • به‌روزرسانی: ۱۹ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

تمرین ۱

آیا عدد ۱۷ شمارندۀ ۲۴۷ است؟ چرا؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای اینکه بفهمیم ۱۷ شمارندهٔ ۲۴۷ است یا نه، باید ببینیم ۲۴۷ بر ۱۷ بخش‌پذیر است یا نه.

گام ۲: ۲۴۷ را بر ۱۷ تقسیم می‌کنیم. چون 17×14=23817 \times 14 = 238 و 17×15=25517 \times 15 = 255 است، عدد ۲۴۷ بین این دو حاصل‌ضرب قرار دارد.

گام ۳: باقیماندهٔ تقسیم برابر است با:

247−238=9247 - 238 = 9

چون باقیمانده صفر نیست، ۲۴۷ بر ۱۷ بخش‌پذیر نیست؛ پس ۱۷ شمارندهٔ ۲۴۷ نیست.

جواب نهایی

نه، چون ۲۴۷ بر ۱۷ بخش‌پذیر نیست (باقیمانده ۹ می‌شود؛ 247=17×14+9247 = 17\times14 + 9).

تمرین ۲

آیا اگر عددی بر ۳ بخش‌پذیر بود، می‌توان گفت که ۳ شمارندۀ آن است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: طبق تعریف، عدد aa شمارندهٔ عدد bb است، هرگاه bb بر aa بخش‌پذیر باشد، یعنی تقسیم bb بر aa باقیمانده نداشته باشد.

گام ۲: اگر عددی بر ۳ بخش‌پذیر باشد، یعنی می‌توان آن را به صورت 3×k3\times k نوشت (که kk عددی طبیعی است). مثلاً 12=3×412 = 3\times 4.

گام ۳: در نتیجه ۳ در تجزیهٔ این عدد به حاصل‌ضرب دو عدد دیده می‌شود و ۳ شمارندهٔ آن عدد است.

جواب نهایی

بله؛ اگر عددی بر ۳ بخش‌پذیر باشد، ۳ شمارندهٔ آن است (بخش‌پذیر بودن بر ۳ و شمارنده بودن ۳ یک مفهوم‌اند).

تمرین ۳

چهار عدد بنویسید که ۵ شمارندۀ آنها باشد.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عددی که ۵ شمارندهٔ آن باشد، یعنی بر ۵ بخش‌پذیر است؛ پس باید مضربی از ۵ باشد.

گام ۲: مضرب‌های ۵ را با ضرب ۵ در عددهای طبیعی می‌سازیم:

5×1=5,5×2=10,5×3=15,5×4=205\times 1 = 5,\quad 5\times 2 = 10,\quad 5\times 3 = 15,\quad 5\times 4 = 20

گام ۳: بررسی: هر چهار عدد بر ۵ بخش‌پذیرند (یکان آن‌ها ۰ یا ۵ است). پس ۵ شمارندهٔ همهٔ آن‌هاست. (عددهای دیگری مثل ۲۵ و ۳۰ و ۱۰۰ هم درست‌اند.)

جواب نهایی

۵، ۱۰، ۱۵ و ۲۰ (پاسخ‌های دیگر مانند ۲۵ و ۳۰ هم درست است)

تمرین ۴

کدام‌یک از عددهای روبه‌رو بر ۱۵ بخش‌پذیر است؟ چرا؟ ۳۶۰ ، ۵۵۵ ، ۹۲۴ ، ۳۴۵

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عدد ۱۵ برابر 3×53\times5 است. پس عددی بر ۱۵ بخش‌پذیر است که هم بر ۳ و هم بر ۵ بخش‌پذیر باشد.

گام ۲: ۳۶۰: رقم یکان ۰ است، پس بر ۵ بخش‌پذیر است. مجموع رقم‌ها 3+6+0=93+6+0=9 است که بر ۳ بخش‌پذیر است. پس بر ۱۵ بخش‌پذیر است (360=15×24360=15\times24).

گام ۳: ۵۵۵: رقم یکان ۵ است، پس بر ۵ بخش‌پذیر است. مجموع رقم‌ها 5+5+5=155+5+5=15 است که بر ۳ بخش‌پذیر است. پس بر ۱۵ بخش‌پذیر است (555=15×37555=15\times37).

گام ۴: ۹۲۴: رقم یکان ۴ است، نه ۰ و نه ۵. پس بر ۵ بخش‌پذیر نیست و بر ۱۵ هم بخش‌پذیر نیست.

گام ۵: ۳۴۵: رقم یکان ۵ است، پس بر ۵ بخش‌پذیر است. مجموع رقم‌ها 3+4+5=123+4+5=12 است که بر ۳ بخش‌پذیر است. پس بر ۱۵ بخش‌پذیر است (345=15×23345=15\times23).

جواب نهایی

عددهای ۳۶۰، ۵۵۵ و ۳۴۵ بر ۱۵ بخش‌پذیرند، چون هم بر ۳ و هم بر ۵ بخش‌پذیرند. عدد ۹۲۴ بر ۵ بخش‌پذیر نیست، پس بر ۱۵ بخش‌پذیر نیست.

تمرین ۵

تمام شمارنده‌های عددهای زیر را بنویسید.

۲۴ ۱۸ ۲۰

۳۰ ۴۰ ۵۰

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای پیدا کردن شمارنده‌های هر عدد، آن را به‌صورت حاصل‌ضرب دو عدد می‌نویسیم. هر دو عدد در هر ضرب شمارندهٔ آن عدد هستند. سپس شمارنده‌ها را از کوچک به بزرگ مرتب می‌کنیم.

گام ۲: عدد ۲۴:
24=1×24=2×12=3×8=4×624=1\times24=2\times12=3\times8=4\times6
شمارنده‌ها: ۱، ۲، ۳، ۴، ۶، ۸، ۱۲، ۲۴

گام ۳: عدد ۱۸:
18=1×18=2×9=3×618=1\times18=2\times9=3\times6
شمارنده‌ها: ۱، ۲، ۳، ۶، ۹، ۱۸

گام ۴: عدد ۲۰:
20=1×20=2×10=4×520=1\times20=2\times10=4\times5
شمارنده‌ها: ۱، ۲، ۴، ۵، ۱۰، ۲۰

گام ۵: عدد ۳۰:
30=1×30=2×15=3×10=5×630=1\times30=2\times15=3\times10=5\times6
شمارنده‌ها: ۱، ۲، ۳، ۵، ۶، ۱۰، ۱۵، ۳۰

گام ۶: عدد ۴۰:
40=1×40=2×20=4×10=5×840=1\times40=2\times20=4\times10=5\times8
شمارنده‌ها: ۱، ۲، ۴، ۵، ۸، ۱۰، ۲۰، ۴۰

عدد ۵۰:
50=1×50=2×25=5×1050=1\times50=2\times25=5\times10
شمارنده‌ها: ۱، ۲، ۵، ۱۰، ۲۵، ۵۰

جواب نهایی

۲۴) ۱، ۲، ۳، ۴، ۶، ۸، ۱۲، ۲۴
۱۸) ۱، ۲، ۳، ۶، ۹، ۱۸
۲۰) ۱، ۲، ۴، ۵، ۱۰، ۲۰
۳۰) ۱، ۲، ۳، ۵، ۶، ۱۰، ۱۵، ۳۰
۴۰) ۱، ۲، ۴، ۵، ۸، ۱۰، ۲۰، ۴۰
۵۰) ۱، ۲، ۵، ۱۰، ۲۵، ۵۰

تمرین ۶

جملات درست را با ✓ و جملات نادرست را با × مشخص کنید. دلیل نادرست بودن هر جمله را بنویسید.

✱ عدد ۲۹ اول است.

✱ هر عدد حداقل ۲ شمارنده دارد.

✱ تمام عددهای اول، فرد هستند؛ چون اگر زوج باشند، عدد ۲ شمارندۀ آنها می‌شود.

✱ اگر عددی غیر از خودش و یک، شمارندۀ دیگری داشت، حتماً اول نیست.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عدد ۲۹ فقط دو شمارنده دارد: ۱ و ۲۹. هیچ‌یک از عددهای ۲، ۳ و ۵ آن را نمی‌شمارند و 29=5×5+429 = 5\times 5 + 4. پس ۲۹ اول است و جمله درست (✓) است.

گام ۲: عدد ۱ فقط یک شمارنده دارد و آن خود ۱ است. پس هر عدد حداقل ۲ شمارنده ندارد و جمله نادرست (×) است. هر عدد طبیعی حداقل ۱ شمارنده دارد، و هر عدد بزرگ‌تر از ۱ حداقل ۲ شمارنده دارد.

گام ۳: عدد ۲ زوج است و اول هم هست، چون فقط شمارنده‌های ۱ و ۲ را دارد. دلیل جمله (اینکه ۲ شمارندۀ عدد زوج است) فقط برای عددهای زوج بزرگ‌تر از ۲ کافی است، چون ۲ شمارندۀ خودش است و شمارندۀ سومی پدید نمی‌آید. پس جمله نادرست (×) است.

گام ۴: اگر عددی غیر از ۱ و خودش شمارندۀ دیگری داشته باشد، بیش از ۲ شمارنده دارد. اما عدد اول دقیقاً ۲ شمارنده دارد. پس آن عدد اول نیست و جمله درست (✓) است.

جواب نهایی

1) ✓ درست
2) × نادرست؛ عدد ۱ فقط یک شمارنده دارد.
3) × نادرست؛ عدد ۲ هم اول است و هم زوج.
4) ✓ درست

تمرین ۷

در کلاس ۴ گروه ۳ نفره و ۶ گروه ۴ نفره وجود دارد.

دانش‌آموزان این کلاس را در چند حالت می‌توان به گروه‌هایی با تعداد مساوی که تعداد نفرات هر گروه بین ۲ و ۷ نفر باشند، تقسیم کرد؟

جواب این بخش هنوز بررسی نشده و این‌جا نیامده است. «حل با عکس» آن را گام‌به‌گام حل می‌کند.

تمرین ۸

وقتی می‌نویسیم ۱۸=۶×۳ آیا می‌توان نتیجه گرفت که هم ۳ و هم ۶ شمارنده‌های ۱۸ هستند؟ چرا؟

آیا می‌توان نتیجه گرفت که همیشه تعداد شمارنده‌های یک عدد، زوج است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: از تساوی 18=3×618 = 3 \times 6 می‌دانیم ۱۸ برابر حاصل‌ضرب دو عدد طبیعی ۳ و ۶ است. یعنی اگر ۱۸ را بر ۳ تقسیم کنیم، خارج‌قسمت ۶ و باقی‌مانده صفر می‌شود؛ و اگر بر ۶ تقسیم کنیم، خارج‌قسمت ۳ و باقی‌مانده صفر می‌شود.

گام ۲: پس ۱۸ بر ۳ و بر ۶ بخش‌پذیر است و هر دو عدد ۳ و ۶ شمارندهٔ ۱۸ هستند. (در حاصل‌ضرب دو عدد طبیعی، هر یک از دو عامل شمارندهٔ حاصل‌ضرب است.)

گام ۳: برای بخش دوم، شمارنده‌های ۱۸ را می‌نویسیم: ۱، ۲، ۳، ۶، ۹، ۱۸. تعداد آنها ۶ است که زوج است.

گام ۴: اما نمی‌توان نتیجه گرفت که همیشه تعداد شمارنده‌ها زوج است. مثال نقض: شمارنده‌های ۹ برابرند با ۱، ۳، ۹ که تعدادشان ۳ (فرد) است. (همچنین ۴ دارای شمارنده‌های ۱، ۲، ۴ است.) دلیل: وقتی عددی مانند 9=3×39 = 3 \times 3 دو عامل برابر دارد، آن عامل فقط یک بار شمرده می‌شود.

جواب نهایی

1) بله، چون 18=3×618 = 3 \times 6 است و ۱۸ بر هر یک از ۳ و ۶ بخش‌پذیر است، پس هر دو شمارندهٔ ۱۸ هستند.
2) خیر؛ تعداد شمارنده‌ها همیشه زوج نیست، مثلاً ۹ سه شمارنده دارد (۱، ۳، ۹).

تمرین ۹

آیا حاصل ضرب دو عدد اول می‌تواند عددی اول باشد؟ چرا؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: عدد اول فقط دو شمارنده دارد: عدد ۱ و خودش. حاصل‌ضرب دو عدد اول را بررسی می‌کنیم.

گام ۲: فرض کنیم دو عدد اول aa و bb باشند. حاصل‌ضرب a×ba \times b علاوه بر ۱ و خودش، شمارنده‌های aa و bb را هم دارد.

گام ۳: چون aa و bb اول‌اند، هر دو بزرگ‌تر از ۱ هستند. پس aa و bb شمارنده‌هایی غیر از ۱ و خود عدد a×ba \times b هستند.

گام ۴: مثال: 3×5=153 \times 5 = 15 که شمارنده‌های آن 1,3,5,151, 3, 5, 15 است. یعنی ۴ شمارنده دارد و اول نیست. مثال دیگر: 2×7=142 \times 7 = 14 که شمارنده‌های آن 1,2,7,141, 2, 7, 14 است.

جواب نهایی

خیر؛ حاصل‌ضرب دو عدد اول، علاوه بر ۱ و خودش، دو عدد اول مفروض را هم به‌عنوان شمارنده دارد، پس بیش از دو شمارنده دارد و اول نیست (مثلاً 3×5=153\times5=15).

تمرین ۱۰

هر عبارت را کامل کنید.

✱ مجموع دو عدد طبیعی فرد همیشه عددی ___________ است.

✱ مجموع دو عدد طبیعی زوج همیشه عددی ___________ است.

✱ مجموع یک عدد زوج و یک عدد فرد همیشه عددی ___________ است.

پس از تکمیل کردن جمله‌های فوق (می‌توانید با حدس و آزمایش جمله‌ها را کامل کنید) به سؤال زیر پاسخ دهید.

✱ آیا حاصل جمع دو عدد اول همواره یک عدد اول است؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: جمله‌ها را با مثال عددی آزمایش می‌کنیم. دو عدد فرد مثل 3+5=83+5=8 و 7+9=167+9=16 را جمع می‌کنیم؛ حاصل هر دو زوج است. پس مجموع دو عدد طبیعی فرد همیشه عددی زوج است.

گام ۲: دو عدد زوج مثل 4+6=104+6=10 و 2+8=102+8=10 و 12+14=2612+14=26 را جمع می‌کنیم؛ حاصل همیشه زوج است. پس مجموع دو عدد طبیعی زوج همیشه عددی زوج است.

گام ۳: یک عدد زوج و یک عدد فرد مثل 4+3=74+3=7 و 10+5=1510+5=15 را جمع می‌کنیم؛ حاصل فرد است. پس مجموع یک عدد زوج و یک عدد فرد همیشه عددی فرد است.

گام ۴: حالا مجموع دو عدد اول را بررسی می‌کنیم. اگر هر دو عدد اول، فرد باشند، طبق گام ۱ مجموعشان زوج و بزرگ‌تر از ۲ است و چون ۲ شمارندۀ آن است، اول نیست. مثال: 3+5=83+5=8 که اول نیست و 7+13=207+13=20 هم اول نیست. پس همواره اول نیست.

گام ۵: البته گاهی مجموع دو عدد اول، اول می‌شود، مثل 2+3=52+3=5؛ ولی چون یک مثال نقض داریم (مثلاً 3+5=83+5=8)، جمله «همواره» درست نیست.

جواب نهایی

۱) مجموع دو عدد طبیعی فرد همیشه عددی زوج است.
۲) مجموع دو عدد طبیعی زوج همیشه عددی زوج است.
۳) مجموع یک عدد زوج و یک عدد فرد همیشه عددی فرد است.
۴) خیر؛ حاصل جمع دو عدد اول همواره اول نیست (مثال نقض: 3+5=83+5=8 که اول نیست).

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۵۸ ریاضی هفتم