تمرینهای ترکیبی
درصورتی که بتوانید تمرینهای ترکیبی زیر را انجام دهید، مطمئن میشوید که این فصل را بهخوبی آموختهاید.
یک تاس را ۱۰ بار بیندازید و نسبت تعداد دفعاتی را که عدد زوج آمده، به تعداد کل آزمایشها، پیدا کنید و با یک کسر، نمایش دهید.
احتمال زوج بودن عدد روی تاس را محاسبه کنید و با یک کسر، نمایش دهید.
آیا این دو کسر همیشه با هم برابرند؟
آیا ممکن است این دو کسر با هم برابر باشند؟
آیا میتوان گفت که وقتی تعداد آزمایشها زیاد میشود، انتظار داریم که این دو کسر تقریباً برابر شوند؟
معلّمان محترم، صاحبنظران، دانشآموزان عزیز و اولیای آنان میتوانند نظر اصلاحی خود را درباره مطالب کتابهای درسی از طریق سامانهٔ «نظرسنجی از محتوای کتاب درسی» به نشانی «nazar.roshd.ir» یا نامه به نشانی تهران ــ صندوق پستی ۴۸۷۴ ــ ۱۵۸۷۵ ارسال کنند.
سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی
جواب گامبهگام
گام ۱: تاس را ۱۰ بار میاندازیم. نتیجهٔ هر کس متفاوت است. برای نمونه فرض کنید اعداد اینها آمده باشند: ۲، ۵، ۴، ۱، ۶، ۳، ۶، ۲، ۵، ۴. عددهای زوج (۲، ۴، ۶، ۶، ۲، ۴) شش بار آمدهاند. پس نسبت دفعات آمدن عدد زوج به کل آزمایشها در این نمونه است. در آزمایش شما ممکن است کسر دیگری به دست آید.
گام ۲: تاس ۶ حالت همشانس دارد: ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶. سه حالت (۲، ۴، ۶) زوج است. پس احتمال زوج بودن عدد روی تاس برابر است با:
گام ۳: آیا این دو کسر همیشه برابرند؟ نه. نتیجهٔ آزمایش تصادفی است و هر بار ممکن است فرق کند. برای نمونه، در ۱۰ پرتاب ممکن است ۶ بار یا ۳ بار عدد زوج بیاید، یعنی یا ، که با برابر نیستند.
گام ۴: آیا ممکن است برابر باشند؟ بله. اگر در ۱۰ پرتاب دقیقاً ۵ بار عدد زوج بیاید، نسبت میشود که با احتمال برابر است.
گام ۵: آیا با زیاد شدن تعداد آزمایشها این دو کسر تقریباً برابر میشوند؟ بله. هرچه تعداد پرتابها بیشتر شود، نسبت دفعات آمدن عدد زوج به کل آزمایشها به احتمال نزدیکتر میشود.
جواب نهایی
نسبت آزمایشی: بسته به نتیجهٔ آزمایش (مثلاً )
احتمال زوج بودن:
آیا همیشه برابرند؟ خیر
آیا ممکن است برابر باشند؟ بله (مثلاً وقتی در ۱۰ پرتاب، ۵ بار زوج بیاید)
با زیاد شدن آزمایشها: بله، این دو کسر تقریباً برابر میشوند