تمرین ۱
میزان بارندگی در شهر رشت طی یک سال در هر ماه به شرح زیر بوده است.
(واحد اندازهگیری، میلیمتر است.)
فروردین ۷۱ اردیبهشت ۶۲ خرداد ۵۰ تیر ۵۵ مرداد ۶۵ شهریور ۱۴۱
مهر ۱۸۹ آبان ۱۸۰ آذر ۱۷۱ دی ۱۵۰ بهمن ۱۲۱ اسفند ۱۲۸
جدول دادهها و نمودار ستونی آن را با انتخاب مقیاس مناسب رسم کنید؛ سپس به پرسشهای زیر پاسخ دهید.
الف) میزان بارندگی در یک ماه یعنی چه؟
ب) بیشترین و کمترین مقدار بارندگی در چه ماههایی بوده است؟
ج) پربارانترین فصل شامل چه ماههایی است؟
د) در کدام ماهها وضعیت هوا برای کارهای ساختمانی مناسبتر است؟
هـ) در چه ماههایی بارندگی بیشتر از ۱۴۰ میلیمتر بوده است؟
و) میانگین ماهانهٔ بارندگی این سال در شهر رشت چقدر است؟
جواب گامبهگام
گام ۱ (جدول دادهها):
| ماه | فروردین | اردیبهشت | خرداد | تیر | مرداد | شهریور | مهر | آبان | آذر | دی | بهمن | اسفند |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بارندگی (mm) | ۷۱ | ۶۲ | ۵۰ | ۵۵ | ۶۵ | ۱۴۱ | ۱۸۹ | ۱۸۰ | ۱۷۱ | ۱۵۰ | ۱۲۱ | ۱۲۸ |
گام ۲ (نمودار ستونی): بیشترین داده ۱۸۹ است. پس محور عمودی را از ۰ تا ۲۰۰ و با فاصلههای ۲۰ تایی (۰، ۲۰، ۴۰، …، ۲۰۰) مقیاسبندی میکنیم. روی محور افقی ۱۲ ماه را با فاصلههای برابر مینویسیم. بالای هر ماه، ستونی همعرض رسم میکنیم که ارتفاعش برابر مقدار بارندگی همان ماه باشد. مثلاً ستون مهر کمی پایینتر از ۲۰۰ و ستون خرداد کمی بالاتر از ۴۰ است.
گام ۳ (الف): میزان بارندگی یک ماه یعنی ارتفاع آبی که در آن ماه از بارش باران روی زمین جمع میشود، بر حسب میلیمتر. مثلاً در مهر، ارتفاع آب باران روی زمین ۱۸۹ میلیمتر میشود.
گام ۴ (ب، ج، د، هـ):
- بیشترین بارندگی در مهر (۱۸۹ mm) و کمترین در خرداد (۵۰ mm) بوده است.
- مجموع بارندگی فصلها:
- بهار:
- تابستان:
- پاییز:
- زمستان:
پس پربارانترین فصل پاییز است و شامل مهر، آبان و آذر میشود.
- برای کارهای ساختمانی، ماههای کمبارش مناسبترند: خرداد، تیر و مرداد (و همچنین فروردین و اردیبهشت).
- ماههایی که بارندگی بیشتر از ۱۴۰ mm بوده است: شهریور (۱۴۱)، مهر، آبان، آذر و دی (۱۵۰).
گام ۵ (و): مجموع بارندگی سال:
جواب نهایی
جدول و نمودار) جدول و نمودار ستونی با محور عمودی ۰ تا ۲۰۰ و گامهای ۲۰ تایی، مطابق گامهای بالا
الف) ارتفاع آب باران جمعشده روی زمین در آن ماه، بر حسب میلیمتر
ب) بیشترین: مهر (۱۸۹ mm)؛ کمترین: خرداد (۵۰ mm)
ج) پاییز: مهر، آبان، آذر
د) خرداد، تیر و مرداد (همچنین فروردین و اردیبهشت)
هـ) شهریور، مهر، آبان، آذر، دی
و) میلیمتر