۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۶۴ ریاضی دوازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۶۴ کتاب ریاضی ۳؛ ۲ بخش دیگر این صفحه هنوز جوابِ بررسی‌شده ندارد.

  • ریاضی ۳
  • فصل ۳: حد بی‌نهایت و حد در بی‌نهایت
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

تمرین ۲

ادامه از صفحهٔ ۶۳

با توجه به نمودار توابع، حدود خواسته شده را بنویسید.

[شکل: نمودارهای توابع الف: y=f(x)y = f(x)، ب: y=g(x)y = g(x)، پ: y=h(x)y = h(x)]

(الف)(ب)(پ)
lim⁡x→−∞f(x)=…\lim_{x \rightarrow -\infty} f(x) = \dotslim⁡x→−∞g(x)=…\lim_{x \rightarrow -\infty} g(x) = \dotslim⁡x→+∞h(x)=…\lim_{x \rightarrow +\infty} h(x) = \dots
lim⁡x→+∞f(x)=…\lim_{x \rightarrow +\infty} f(x) = \dotslim⁡x→+∞g(x)=…\lim_{x \rightarrow +\infty} g(x) = \dotslim⁡x→(−1)+h(x)=…\lim_{x \rightarrow (-1)^+} h(x) = \dots

جواب این بخش هنوز بررسی نشده و این‌جا نیامده است. «حل با عکس» آن را گام‌به‌گام حل می‌کند.

تمرین ۳

ادامه از صفحهٔ ۶۳

نمودار تابع ff به شکل مقابل است. حدود خواسته شده را بنویسید:

[شکل: نمودار تابع ff با مجانب‌های قائم در x=−1x = -1 و x=1x = 1]

الف) lim⁡x→−∞f(x)\lim_{x \rightarrow -\infty} f(x)
ب) lim⁡x→(−1)−f(x)\lim_{x \rightarrow (-1)^-} f(x)
پ) lim⁡x→(−1)+f(x)\lim_{x \rightarrow (-1)^+} f(x)
ت) lim⁡x→1−f(x)\lim_{x \rightarrow 1^-} f(x)
ث) lim⁡x→1+f(x)\lim_{x \rightarrow 1^+} f(x)
ج) lim⁡x→+∞f(x)\lim_{x \rightarrow +\infty} f(x)

جواب این بخش هنوز بررسی نشده و این‌جا نیامده است. «حل با عکس» آن را گام‌به‌گام حل می‌کند.

تمرین ۴

ادامه از صفحهٔ ۶۳

حدود زیر را محاسبه کنید.

الف) lim⁡x→−∞(9+7x3)\lim_{x \rightarrow -\infty} (9 + \frac{7}{x^3})
ب) lim⁡x→+∞(−12x3+7x2−6)\lim_{x \rightarrow +\infty} (-\frac{1}{2} x^3 + 7x^2 - 6)
پ) lim⁡x→−∞12x−3\lim_{x \rightarrow -\infty} \frac{1}{2x - 3}
ت) lim⁡x→+∞3+1x24x−5\lim_{x \rightarrow +\infty} \frac{3 + \frac{1}{x^2}}{\frac{4}{x} - 5}
ث) lim⁡x→+∞2x−13x+1\lim_{x \rightarrow +\infty} \frac{2x - 1}{3x + 1}
ج) lim⁡x→−∞2x2−3x+1x2+5x−3\lim_{x \rightarrow -\infty} \frac{2x^2 - 3x + 1}{x^2 + 5x - 3}
چ) lim⁡x→−∞2x5−6x3−xx2−5x+1\lim_{x \rightarrow -\infty} \frac{2x^5 - 6x^3 - x}{x^2 - 5x + 1}
ح) lim⁡x→+∞x2+x3−x\lim_{x \rightarrow +\infty} \frac{x^2 + x}{3 - x}
خ) lim⁡x→−∞−6x3+7x−92x3−4x2+x\lim_{x \rightarrow -\infty} \frac{-6x^3 + 7x - 9}{2x^3 - 4x^2 + x}
د) lim⁡x→+∞2x+14\lim_{x \rightarrow +\infty} \frac{2x + 1}{4}

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: در (الف) و (پ) و (ت) از این استفاده می‌کنیم که وقتی x→±∞x \to \pm\infty حد cxn\frac{c}{x^n} برابر صفر است.

الف) lim⁡x→−∞(9+7x3)=9+0=9\lim_{x \to -\infty}\left(9+\frac{7}{x^3}\right)=9+0=9

پ) وقتی x→−∞x \to -\infty مخرج 2x−3→−∞2x-3 \to -\infty است، پس lim⁡x→−∞12x−3=0\lim_{x \to -\infty}\frac{1}{2x-3}=0.

ت) lim⁡x→+∞3+1x24x−5=3+00−5=−35\lim_{x \to +\infty}\frac{3+\frac{1}{x^2}}{\frac{4}{x}-5}=\frac{3+0}{0-5}=-\frac{3}{5}

گام ۲: در (ب) و (د) حد چندجمله‌ای برابر حد جملهٔ با بزرگ‌ترین توان است.

ب) lim⁡x→+∞(−12x3+7x2−6)=lim⁡x→+∞(−12x3)=−∞\lim_{x \to +\infty}\left(-\frac12x^3+7x^2-6\right)=\lim_{x \to +\infty}\left(-\frac12x^3\right)=-\infty

د) lim⁡x→+∞2x+14=lim⁡x→+∞2x4=lim⁡x→+∞x2=+∞\lim_{x \to +\infty}\frac{2x+1}{4}=\lim_{x \to +\infty}\frac{2x}{4}=\lim_{x \to +\infty}\frac{x}{2}=+\infty

گام ۳: در تابع‌های گویا فقط جملهٔ با بزرگ‌ترین توان صورت و مخرج را نگه می‌داریم.

ث) lim⁡x→+∞2x−13x+1=lim⁡x→+∞2x3x=23\lim_{x \to +\infty}\frac{2x-1}{3x+1}=\lim_{x \to +\infty}\frac{2x}{3x}=\frac23

ج) lim⁡x→−∞2x2−3x+1x2+5x−3=lim⁡x→−∞2x2x2=2\lim_{x \to -\infty}\frac{2x^2-3x+1}{x^2+5x-3}=\lim_{x \to -\infty}\frac{2x^2}{x^2}=2

خ) lim⁡x→−∞−6x3+7x−92x3−4x2+x=lim⁡x→−∞−6x32x3=−3\lim_{x \to -\infty}\frac{-6x^3+7x-9}{2x^3-4x^2+x}=\lim_{x \to -\infty}\frac{-6x^3}{2x^3}=-3

گام ۴: در دو حالت زیر درجهٔ صورت از مخرج بیشتر است.

چ) lim⁡x→−∞2x5−6x3−xx2−5x+1=lim⁡x→−∞2x5x2=lim⁡x→−∞2x3=−∞\lim_{x \to -\infty}\frac{2x^5-6x^3-x}{x^2-5x+1}=\lim_{x \to -\infty}\frac{2x^5}{x^2}=\lim_{x \to -\infty}2x^3=-\infty

ح) lim⁡x→+∞x2+x3−x=lim⁡x→+∞x2−x=lim⁡x→+∞(−x)=−∞\lim_{x \to +\infty}\frac{x^2+x}{3-x}=\lim_{x \to +\infty}\frac{x^2}{-x}=\lim_{x \to +\infty}(-x)=-\infty

جواب نهایی

الف) 99
ب) −∞-\infty
پ) 00
ت) −35-\frac{3}{5}
ث) 23\frac{2}{3}
ج) 22
چ) −∞-\infty
ح) −∞-\infty
خ) −3-3
د) +∞+\infty

تمرین ۵

ادامه از صفحهٔ ۶۳

الف) هر یک از رابطه‌های lim⁡x→+∞f(x)=−1\lim_{x \rightarrow +\infty} f(x) = -1 و lim⁡x→−∞f(x)=2\lim_{x \rightarrow -\infty} f(x) = 2 به چه معنا هستند؟ توضیح دهید.
ب) نمودار تابعی مانند ff را رسم کنید که هر دو ویژگی الف را داشته باشد. مسئله چند جواب دارد؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (الف، معنای رابطه‌ها): رابطهٔ lim⁡x→+∞f(x)=−1\lim_{x \rightarrow +\infty} f(x) = -1 یعنی وقتی xx مثبت و بسیار بزرگ می‌شود، مقدار f(x)f(x) به عدد −1-1 نزدیک و نزدیک‌تر می‌شود (نمودار در سمت راست به خط y=−1y=-1 میل می‌کند).

گام ۲ (الف، ادامه): رابطهٔ lim⁡x→−∞f(x)=2\lim_{x \rightarrow -\infty} f(x) = 2 یعنی وقتی xx منفی و قدر مطلقش بسیار بزرگ می‌شود، مقدار f(x)f(x) به عدد 22 نزدیک می‌شود (نمودار در سمت چپ به خط y=2y=2 میل می‌کند).

گام ۳ (ب، رسم نمودار): نمودار را طوری می‌کشیم که در سمت چپ محور yyها به خط افقی y=2y=2 نزدیک شود و در سمت راست به خط افقی y=−1y=-1. مثلاً از سمت چپ، نمودار تقریباً روی خط y=2y=2 باشد، سپس در نزدیکی مبدأ بدون قطع‌شدن (پیوسته) پایین بیاید و در سمت راست به y=−1y=-1 برسد و به آن نزدیک بماند. مثلاً تابع f(x)=2−x...f(x)=\frac{2-x}{...} لازم نیست؛ یک نمونهٔ ساده تابع f(x)=31+2x−1f(x)=\frac{3}{1+2^{x}}-1 است که در +∞+\infty به −1-1 و در −∞-\infty به 22 میل می‌کند.

گام ۴ (تعداد جواب‌ها): تنها رفتار نمودار در دو انتها مهم است و شکل نمودار در میانه آزاد است. پس تابع‌های بی‌شمار با این دو ویژگی وجود دارند و مسئله بی‌شمار جواب دارد.

جواب نهایی

الف) lim⁡x→+∞f(x)=−1\lim_{x\to+\infty}f(x)=-1 یعنی در سمت راست f(x)f(x) به −1-1 نزدیک می‌شود؛ lim⁡x→−∞f(x)=2\lim_{x\to-\infty}f(x)=2 یعنی در سمت چپ f(x)f(x) به 22 نزدیک می‌شود.
ب) نمودار با مجانب افقی y=2y=2 در چپ و y=−1y=-1 در راست (مثلاً f(x)=31+2x−1f(x)=\frac{3}{1+2^{x}}-1)؛ مسئله بی‌شمار جواب دارد.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۶۴ ریاضی دوازدهم تجربی