کار در کلاس
ضابطۀ تابع وارون توابع زیر را در صورت وجود بهدست آورید. دامنه و برد هر تابع و وارون آن را با استفاده از نمودار مشخص کنید.
الف)
ب)
پ)
جواب گامبهگام
گام ۱ (الف): تابع خطی با شیب غیرصفر است، پس یکبهیک و وارونپذیر است. در مقدار را برحسب مینویسیم:
نمودار خطی است که از نقاط و میگذرد. نمودار قرینۀ آن نسبت به خط است و از نقاط و میگذرد. دامنه و برد هر دو تابع است.
گام ۲ (ب): تابع یکبهیک است. باید باشد، پس . چون است، . نمودار از نقطۀ شروع میشود و از و میگذرد.
گام ۳ (ب، ضابطۀ وارون):
پس . دامنۀ وارون برابر برد و برد وارون برابر دامنۀ است:
نمودار قرینۀ نمودار نسبت به است. از نقطۀ شروع میشود و از و میگذرد.
گام ۴ (پ): روی یکبهیک نیست، چون است (هر خط افقی با نمودار را در دو نقطه قطع میکند). پس وارون ندارد. دامنه و برد آن و است.
گام ۵ (پ، محدود کردن دامنه): اگر دامنه را به محدود کنیم، تابع یکبهیک میشود. از داریم ، پس با و .
جواب نهایی
الف) ؛ دامنه و برد و هر دو
ب) ؛ ، ، ،
پ) یکبهیک نیست و وارون ندارد (، )؛ با محدود کردن دامنه به داریم