کار در کلاس
۱ جدول تغییرات تابع در زیر آمده است که در آن با تعیین علامت , بازههایی که تابع در آنها صعودی است و همچنین بازههایی که نزولی میباشد، تعیین شده است. همچنین، اکسترمم نسبی تابع در جدول مشخص شده است:
طول نقطۀ بحرانی
| بازه | |||||
| علامت | |||||
| یکنوایی | صعودی اکید | نزولی اکید | |||
| نسبی |
با توجه به جدول، مشخص است که نقطۀ به طول ، ماکزیمم نسبی تابع است؛ چرا که رفتار تابع در این نقطه از صعودی اکید به نزولی اکید تغییر کرده است. با توجه به جدول و در صورت لزوم با یافتن نقاط دیگری از تابع، نمودار آن را رسم کنید.
[شکل: دستگاه مختصات با محورهای و ]
۲ جدولی مشابه جدول بالا برای تابع رسم کنید که نقاط اکسترمم نسبی تابع در آن مشخص شده باشد.
جواب گامبهگام
گام ۱ (بخش ۱ – نقاط کمکی): تابع یک سهمی رو به پایین است. رأس آن در است و . محل برخورد با محور را از مییابیم، یعنی و .
یک نقطۀ دیگر هر طرف: و .
گام ۲ (بخش ۱ – رسم): این نقاط را روی دستگاه مختصات مشخص میکنیم و با منحنی هموار به هم وصل میکنیم. نمودار تا بالا میرود و به قلهٔ میرسد، سپس پایین میآید. انتهای دو شاخه به میرود. این قله همان ماکزیمم نسبی جدول است.
گام ۳ (بخش ۲ – مشتق و نقاط بحرانی):
میدهد و . این دو طول، نقاط بحرانیاند و همهجا مشتقپذیر است.
گام ۴ (بخش ۲ – علامت ):
- برای مثلاً : .
- برای مثلاً : .
- برای مثلاً : .
گام ۵ (بخش ۲ – مقدار تابع و جدول): و . طبق آزمون مشتق اول، در علامت از به میرود (ماکزیمم نسبی) و در از به میرود (مینیمم نسبی).
| بازه | |||||||
| علامت | |||||||
| یکنوایی | صعودی اکید | نزولی اکید | صعودی اکید | ||||
| ↗ | max نسبی | ↘ | min نسبی | ↗ |
جواب نهایی
۱) نمودار سهمی رو به پایین با رأس (ماکزیمم نسبی) که محور را در و قطع میکند.
۲) ؛ در و صعودی اکید و در نزولی اکید است؛ ماکزیمم نسبی در و مینیمم نسبی در .