۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۰۸ ریاضی دوازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۱ تمرین صفحهٔ ۱۰۸ کتاب ریاضی ۳.

  • ریاضی ۳
  • فصل ۵: کاربرد مشتق
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس

۱ جدول تغییرات تابع f(x)=−x2−2xf(x) = -x^{2} - 2x در زیر آمده است که در آن با تعیین علامت f′f', بازه‌هایی که تابع ff در آنها صعودی است و همچنین بازه‌هایی که نزولی می‌باشد، تعیین شده است. همچنین، اکسترمم نسبی تابع در جدول مشخص شده است:

f′(x)=−2x−2f'(x) = -2x - 2
f′(x)=∘→x=−1f'(x) = \circ \rightarrow x = -1 طول نقطۀ بحرانی

xx−∞-\infty−1-1+∞+\infty
بازه(−∞,−1)(-\infty, -1)(−1,+∞)(-1, +\infty)
علامت f′f'++∘\circ−-
یکنوایی ffصعودی اکید11نزولی اکید
−∞-\inftymax⁡\max نسبی−∞-\infty

با توجه به جدول، مشخص است که نقطۀ به طول (−1)(-1)، ماکزیمم نسبی تابع است؛ چرا که رفتار تابع در این نقطه از صعودی اکید به نزولی اکید تغییر کرده است. با توجه به جدول و در صورت لزوم با یافتن نقاط دیگری از تابع، نمودار آن را رسم کنید.
[شکل: دستگاه مختصات با محورهای xx و yy]
۲ جدولی مشابه جدول بالا برای تابع g(x)=x3−3xg(x) = x^{3} - 3x رسم کنید که نقاط اکسترمم نسبی تابع در آن مشخص شده باشد.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (بخش ۱ – نقاط کمکی): تابع f(x)=−x2−2xf(x)=-x^2-2x یک سهمی رو به پایین است. رأس آن در x=−1x=-1 است و f(−1)=−1+2=1f(-1)=-1+2=1. محل برخورد با محور xx را از −x(x+2)=0-x(x+2)=0 می‌یابیم، یعنی x=0x=0 و x=−2x=-2.
یک نقطۀ دیگر هر طرف: f(1)=−3f(1)=-3 و f(−3)=−9+6=−3f(-3)=-9+6=-3.

xx−3-3−2-2−1-10011
f(x)f(x)−3-3001100−3-3

گام ۲ (بخش ۱ – رسم): این نقاط را روی دستگاه مختصات مشخص می‌کنیم و با منحنی هموار به هم وصل می‌کنیم. نمودار تا x=−1x=-1 بالا می‌رود و به قلهٔ (−1, 1)(-1,\,1) می‌رسد، سپس پایین می‌آید. انتهای دو شاخه به −∞-\infty می‌رود. این قله همان ماکزیمم نسبی جدول است.

گام ۳ (بخش ۲ – مشتق و نقاط بحرانی):

g′(x)=3x2−3=3(x−1)(x+1)g'(x)=3x^2-3=3(x-1)(x+1)

g′(x)=0g'(x)=0 می‌دهد x=−1x=-1 و x=1x=1. این دو طول، نقاط بحرانی‌اند و gg همه‌جا مشتق‌پذیر است.

گام ۴ (بخش ۲ – علامت g′g'):

  • برای x<−1x<-1 مثلاً x=−2x=-2: g′(−2)=9>0g'(-2)=9>0.
  • برای −1<x<1-1<x<1 مثلاً x=0x=0: g′(0)=−3<0g'(0)=-3<0.
  • برای x>1x>1 مثلاً x=2x=2: g′(2)=9>0g'(2)=9>0.

گام ۵ (بخش ۲ – مقدار تابع و جدول): g(−1)=−1+3=2g(-1)=-1+3=2 و g(1)=1−3=−2g(1)=1-3=-2. طبق آزمون مشتق اول، در x=−1x=-1 علامت از ++ به −- می‌رود (ماکزیمم نسبی) و در x=1x=1 از −- به ++ می‌رود (مینیمم نسبی).

xx−∞-\infty−1-111+∞+\infty
بازه(−∞,−1)(-\infty,-1)(−1,1)(-1,1)(1,+∞)(1,+\infty)
علامت g′g'++∘\circ−-∘\circ++
یکنوایی ggصعودی اکید22نزولی اکید−2-2صعودی اکید
−∞-\infty↗max نسبی↘min نسبی↗+∞+\infty

جواب نهایی

۱) نمودار سهمی رو به پایین با رأس (ماکزیمم نسبی) (−1, 1)(-1,\,1) که محور xx را در −2-2 و 00 قطع می‌کند.
۲) g′(x)=3(x−1)(x+1)g'(x)=3(x-1)(x+1)؛ gg در (−∞,−1)(-\infty,-1) و (1,+∞)(1,+\infty) صعودی اکید و در (−1,1)(-1,1) نزولی اکید است؛ ماکزیمم نسبی در (−1, 2)(-1,\,2) و مینیمم نسبی در (1, −2)(1,\,-2).

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۰۸ ریاضی دوازدهم تجربی