فعالیت
همانگونه که در فعالیت قبل مطرح شد، پاسخ دو سؤال زیر، متغیرهایی از نوع کمیاند.
۱ از مادر یک خانواده میپرسیم: چند فرزند دارید؟
برخی از جوابهای ممکن: ۰، ۱، ۲، ۳ و ....
۲ قد شما چند سانتیمتر است؟
برخی از جوابهای ممکن: ۱۵۰ سانتیمتر تا ۱۷۰ سانتیمتر، ۱۵۹ سانتیمتر، ۱۶۰/۵ سانتیمتر و ...
۳ فرض کنید کمترین و بیشترین وزن در جامعهٔ دانشآموزان پایهٔ دهم کشور بهترتیب ۴۶ کیلوگرم و ۷۵ کیلوگرم باشد. در این صورت وزن تمام دانشآموزان کشور در بازهٔ قرار میگیرد.
آیا هر عددی از این بازه میتواند وزن یک دانشآموز باشد؟
۴ فرض کنید کمترین و بیشترین تعداد فرزندان یک خانواده در کشور بهترتیب ۰ و ۲۰ باشد. در این صورت تعداد فرزندان هر خانواده در این کشور عددی صحیح از بازهٔ خواهد بود. آیا هر عددی از این بازه میتواند نشاندهندهٔ تعداد فرزندان یک خانواده باشد؟
۵ متغیرهای مطرح شده در قسمتهای ۳ و ۴ کمیاند و یا کیفی؟
۶ چه تفاوتی در متغیرهای مطرح شده در قسمتهای ۳ و ۴ وجود دارد که جوابهای مربوط به آنها متفاوت است؟
۷ با توجه به قسمتهای ۳ و ۴ در شکل زیر بهجای علامت سؤال، پاسخ مناسب قرار دهید.
```
متغیر
/ \
کیفی کمی
/ \
متغیری که اگر دو مقدار a و b را متغیری که اگر دو مقدار a و b را
اختیار کند، آنگاه مقداری بین آنها بتواند اختیار کند، آنگاه هر مقداری
وجود دارد که نمیتواند اختیار کند. بین آنها را نیز بتواند اختیار کند.
؟ ؟
```
جواب گامبهگام
گام ۱: در قسمت ۳ وزن را اندازه میگیریم و بین ۴۶ و ۷۵ هر مقدار حقیقی ممکن است، مثلاً کیلوگرم. پس هر عدد این بازه میتواند وزن یک دانشآموز باشد.
گام ۲: در قسمت ۴ تعداد فرزندان فقط عدد صحیح است. عددهایی مانند یا در بازهٔ هستند، اما تعداد فرزندان هیچ خانوادهای نیستند. پس پاسخ «خیر» است.
گام ۳: هر دو متغیر قابل اندازهگیری یا شمارش و دارای مقدار عددیاند، پس هر دو کمیاند.
گام ۴: وزن بین هر دو مقدارش، همهٔ مقدارهای میانی را هم میتواند اختیار کند. تعداد فرزندان بین دو مقدار مثل ۲ و ۳ مقدار میانی ندارد و فقط عددهای صحیح را میپذیرد. این تفاوت باعث تفاوت پاسخها شده است.
گام ۵: در شکل، شاخهٔ سمت چپ متغیری است که بین دو مقدارش مقداری دارد که نمیتواند اختیار کند، مثل تعداد فرزندان. این شاخه «کمی گسسته» است. شاخهٔ سمت راست متغیری است که همهٔ مقدارهای بین دو مقدارش را هم میپذیرد، مثل وزن. این شاخه «کمی پیوسته» است.
جواب نهایی
3) بله، هر عدد بازهٔ میتواند وزن باشد.
4) خیر، فقط عددهای صحیح میتوانند تعداد فرزندان باشند.
5) هر دو کمیاند.
6) وزن همهٔ مقدارهای بین دو مقدارش را میپذیرد، ولی تعداد فرزندان فقط عدد صحیح است و بین مقدارهایش فاصله دارد.
7) سمت چپ: کمی گسسته؛ سمت راست: کمی پیوسته.