۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۱۹ حسابان یازدهم

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۱۱۹ کتاب حسابان ۱.

  • حسابان ۱
  • فصل ۵: حد و پیوستگی
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۹ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس

۱ یک همسایگی، یک همسایگی محذوف، یک همسایگی راست و یک همسایگی چپ برای ۳، مثال بزنید.

۲ آیا بازۀ (2,3)(2,3) یک همسایگی ۲ می‌باشد؟ چرا؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: همسایگی عدد aa یعنی یک بازهٔ باز شامل aa مانند (a−ε, a+ε)(a-\varepsilon,\,a+\varepsilon) با ε>0\varepsilon>0. برای ۳ یک همسایگی مثلاً (2,4)(2,4) یا (2/5, 3/5)(2/5,\,3/5) است، چون ۳ درون آن قرار دارد.

گام ۲: همسایگی محذوف ۳ همان همسایگی است که خود ۳ از آن حذف شده باشد. مثال: (2,4)−{3}=(2,3)∪(3,4)(2,4)-\{3\}=(2,3)\cup(3,4).

گام ۳: همسایگی راست ۳ بازه‌ای است که از ۳ شروع می‌شود و به سمت راست می‌رود، مثلاً (3,4)(3,4). همسایگی چپ ۳ بازه‌ای است که به ۳ ختم می‌شود، مثلاً (2,3)(2,3).

گام ۴ (قسمت ۲): بازهٔ (2,3)(2,3) همسایگی ۲ نیست، زیرا همسایگی ۲ باید بازه‌ای باز باشد که ۲ درون آن باشد (یعنی در دو طرف ۲ نقاطی از بازه وجود داشته باشد). اما 2∉(2,3)2\notin(2,3)؛ این بازه در واقع یک همسایگی راست ۲ نیست هم (همسایگی راست ۲ مثل (2,3)(2,3) است، یعنی فقط همسایگی راست ۲ است، نه همسایگی خود ۲).

جواب نهایی

1) مثال‌ها: همسایگی (2,4)(2,4)؛ همسایگی محذوف (2,3)∪(3,4)(2,3)\cup(3,4)؛ همسایگی راست (3,4)(3,4)؛ همسایگی چپ (2,3)(2,3) (پاسخ‌های دیگر هم ممکن است).
2) خیر؛ چون 2∈(2,3)2\in(2,3) برقرار نیست و ۲ درون بازه نیست، پس (2,3)(2,3) فقط یک همسایگی راست ۲ است.

کار در کلاس

۱ نمودار تابعی مانند ff را رسم کنید که در همسایگی راست نقطۀ ۲- تعریف شده باشد ولی در همسایگی چپ آن تعریف نشده باشد.

۲ نمودار تابعی را رسم کنید که در نقطۀ ۱ دارای حد باشد ولی حد آن با مقدار تابع در این نقطه برابر نباشد.

۳ نمودار دو تابع ff و gg را طوری رسم کنید که هردو در یک همسایگی نقطۀ ۳ تعریف شده باشند و f(3)≠g(3)f(3)\neq g(3).

۴ نمودار دو تابع ff و gg را طوری رسم کنید که هر دو در نقطۀ ۲ دارای حد یکسان باشند و ff در ۲ تعریف شده باشد اما تابع gg در ۲ تعریف نشده باشد.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: (۱) تابعی مانند f(x)=x+2f(x)=\sqrt{x+2} را در نظر می‌گیریم. دامنهٔ آن [−2,+∞)[-2,+\infty) است؛ پس در همسایگی راست −2-2، مثلاً (−2,−1)(-2,-1)، تعریف شده است ولی در هیچ بازهٔ سمت چپ −2-2 تعریف نشده است. نمودار آن نیم‌سهمی افقی است که از نقطهٔ (−2,0)(-2,0) شروع می‌شود و به سمت راست ادامه می‌یابد.

گام ۲: (۲) تابع

f(x)={x+1x≠15x=1f(x)=\begin{cases}x+1 & x\neq 1\\ 5 & x=1\end{cases}

را در نظر می‌گیریم. نمودار آن خط y=x+1y=x+1 است که در نقطهٔ (1,2)(1,2) یک دایرهٔ توخالی دارد و نقطهٔ جدا شدهٔ (1,5)(1,5) نیز روی نمودار است. وقتی x→1x\to1 مقدار f(x)f(x) به ۲ نزدیک می‌شود، پس lim⁡x→1f(x)=2\lim_{x\to1}f(x)=2 ولی f(1)=5≠2f(1)=5\neq 2.

گام ۳: (۳) دو تابع f(x)=x+3f(x)=x+3 و g(x)={x+3x≠30x=3g(x)=\begin{cases}x+3 & x\neq3\\ 0 & x=3\end{cases} را در نظر می‌گیریم. هر دو در یک همسایگی ۳ تعریف شده‌اند و f(3)=6f(3)=6 ولی g(3)=0g(3)=0، پس f(3)≠g(3)f(3)\neq g(3). نمودار gg همان خط ff است با این تفاوت که نقطهٔ (3,6)(3,6) برداشته شده و به جای آن نقطهٔ (3,0)(3,0) قرار دارد.

گام ۴: (۴) توابع f(x)=x+1f(x)=x+1 و g(x)=x2−1x−1⋅g(x)=\dfrac{x^2-1}{x-1}\cdot برای این کار مناسب نیستند چون نقطهٔ ۲ مدنظر است؛ پس f(x)=x+1f(x)=x+1 و g(x)=x2−4x−2+3−…g(x)=\dfrac{x^2-4}{x-2}+3-\ldots را ساده می‌کنیم: بهتر است f(x)=x+2f(x)=x+2 و g(x)=x2−4x−2g(x)=\dfrac{x^2-4}{x-2} را بگیریم. برای x≠2x\neq2 داریم g(x)=x+2g(x)=x+2، پس هر دو در ۲ حد برابر ۴ دارند: lim⁡x→2f(x)=lim⁡x→2g(x)=4\lim_{x\to2}f(x)=\lim_{x\to2}g(x)=4. f(2)=4f(2)=4 تعریف شده است ولی gg در ۲ تعریف نشده است؛ نمودار gg همان خط y=x+2y=x+2 با یک دایرهٔ توخالی در (2,4)(2,4) است.

توجه: پاسخ‌های دیگر نیز ممکن است؛ هر نموداری که شرایط را داشته باشد درست است.

جواب نهایی

1) مثلاً f(x)=x+2f(x)=\sqrt{x+2} که دامنه‌اش [−2,+∞)[-2,+\infty) است
2) مثلاً f(x)=x+1f(x)=x+1 برای x≠1x\neq1 و f(1)=5f(1)=5؛ حد برابر ۲ و مقدار تابع ۵
3) مثلاً f(x)=x+3f(x)=x+3 و gg همان تابع با g(3)=0g(3)=0 (در حالی که f(3)=6f(3)=6)
4) مثلاً f(x)=x+2f(x)=x+2 و g(x)=x2−4x−2g(x)=\dfrac{x^2-4}{x-2}؛ حد هر دو در ۲ برابر ۴ است

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۱۹ حسابان یازدهم