۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۹۰ حسابان دوازدهم

جواب گام‌به‌گام ۱ تمرین صفحهٔ ۹۰ کتاب حسابان ۲.

  • حسابان ۲
  • فصل ۴: مشتق
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعالیت

تابع f(x)=x2f(x)=x^2 را درنظر می‌گیریم.

[شکل: نمودار f(x)=x2f(x)=x^2]

جدول زیر را کامل کنید (مشتق تابع در برخی نقاط حساب شده‌اند).

xx−3-3−2-2−1-10012\frac{1}{2}3\sqrt{3}22
f′(x)f'(x)−4-400232\sqrt{3}44
f′(−2)=lim⁡x→−2f(x)−f(−2)x−(−2)=lim⁡x→−2x2−4x+2=lim⁡x→−2(x−2)=−4f'(-2)=\lim_{x\to -2}\frac{f(x)-f(-2)}{x-(-2)}=\lim_{x\to -2}\frac{x^2-4}{x+2}=\lim_{x\to -2}(x-2)=-4
f′(3)=lim⁡x→3f(x)−f(3)x−3=lim⁡x→3x2−3x−3=lim⁡x→3(x+3)(x−3)x−3=23f'(\sqrt{3})=\lim_{x\to \sqrt{3}}\frac{f(x)-f(\sqrt{3})}{x-\sqrt{3}}=\lim_{x\to \sqrt{3}}\frac{x^2-3}{x-\sqrt{3}}=\lim_{x\to \sqrt{3}}\frac{(x+\sqrt{3})(x-\sqrt{3})}{x-\sqrt{3}}=2\sqrt{3}
f′(0)=lim⁡x→0f(x)−f(0)x−0=lim⁡x→0x2x=0f'(0)=\lim_{x\to 0}\frac{f(x)-f(0)}{x-0}=\lim_{x\to 0}\frac{x^2}{x}=0

می‌دانیم مشتق تابع در یک نقطه (در صورت وجود) برابر شیب خط مماس بر منحنی در آن نقطه است و از طرفی مماس بر منحنی در هر نقطه یکتاست، بنابراین f′(x)f'(x) تابعی از xx است. حدس می‌زنید در چه نقاطی مشتق تابع f(x)=x2f(x)=x^2 وجود دارد؟
اگر xx عضوی از دامنه تابع ff باشد، تابع مشتق ff در xx را با f′(x)f'(x) نمایش می‌دهیم و آن را به‌صورت زیر تعریف می‌کنیم:

f′(x)=lim⁡h→0f(x+h)−f(x)hf'(x)=\lim_{h\to 0}\frac{f(x+h)-f(x)}{h}

مشروط بر آنکه حد فوق موجود باشد. مجموعه تمام نقاطی از دامنه ff که برای آنها f′f' موجود باشد را دامنه f′f' می‌نامیم.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: مشتق را در x=−3x=-3 با تعریف مشتق در یک نقطه حساب می‌کنیم:

f′(−3)=lim⁡x→−3x2−9x+3=lim⁡x→−3(x−3)=−6f'(-3)=\lim_{x\to -3}\frac{x^2-9}{x+3}=\lim_{x\to -3}(x-3)=-6

گام ۲: به همین روش برای x=−1x=-1 و x=12x=\frac12:

f′(−1)=lim⁡x→−1x2−1x+1=lim⁡x→−1(x−1)=−2f'(-1)=\lim_{x\to -1}\frac{x^2-1}{x+1}=\lim_{x\to -1}(x-1)=-2
f′(12)=lim⁡x→12x2−14x−12=lim⁡x→12(x+12)=1f'\left(\tfrac12\right)=\lim_{x\to \frac12}\frac{x^2-\frac14}{x-\frac12}=\lim_{x\to \frac12}\left(x+\tfrac12\right)=1

گام ۳: جدول کامل‌شده:

xx−3-3−2-2−1-10012\frac{1}{2}3\sqrt{3}22
f′(x)f'(x)−6-6−4-4−2-20011232\sqrt{3}44

گام ۴: در جدول، مقدار مشتق همیشه برابر 2x2x است. برای اطمینان، با تعریف تابع مشتق در یک xx دلخواه:

f′(x)=lim⁡h→0(x+h)2−x2h=lim⁡h→02xh+h2h=lim⁡h→0(2x+h)=2xf'(x)=\lim_{h\to0}\frac{(x+h)^2-x^2}{h}=\lim_{h\to0}\frac{2xh+h^2}{h}=\lim_{h\to0}(2x+h)=2x

این حد برای هر عدد حقیقی xx وجود دارد، پس مشتق در همه‌ی نقاط وجود دارد.

جواب نهایی

f′(−3)=−6f'(-3)=-6، f′(−1)=−2f'(-1)=-2، f′(12)=1f'\left(\frac12\right)=1
مشتق f(x)=x2f(x)=x^2 در همه‌ی اعداد حقیقی وجود دارد و f′(x)=2xf'(x)=2x است (دامنه‌ی f′f' برابر R\mathbb{R} است).

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۹۰ حسابان دوازدهم