۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۳۸ حسابان دوازدهم

جواب گام‌به‌گام ۱ تمرین صفحهٔ ۳۸ کتاب حسابان ۲.

  • حسابان ۲
  • فصل ۲: مثلثات
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعالیت

نمودار تابع y=cos⁡xy=\cos x و خط y=32y=\frac{\sqrt{3}}{2} در زیر رسم شده‌اند. مشابه فعالیت قبل به سؤالات زیر پاسخ دهید تا جواب‌های معادلهٔ cos⁡x=32\cos x=\frac{\sqrt{3}}{2} را بیابید.

[شکل: نمودار y=cos⁡xy=\cos x و خط y=32y=\frac{\sqrt{3}}{2}]

الف) برخی از جواب‌های معادلهٔ cos⁡x=32\cos x=\frac{\sqrt{3}}{2} را با توجه به نقاط تقاطع دو نمودار پیدا کنید.

ب) با استفاده از دایرهٔ مثلثاتی روبه‌رو و محل تقاطع خط x=32x=\frac{\sqrt{3}}{2} با دایرهٔ مثلثاتی، جواب‌های معادلهٔ فوق را به‌دست آورید.

[شکل: دایرهٔ مثلثاتی با خط x=32x=\frac{\sqrt{3}}{2} و زوایای π6\frac{\pi}{6}، −π6-\frac{\pi}{6}، 2kπ+π62k\pi+\frac{\pi}{6} و 2kπ−π62k\pi-\frac{\pi}{6}]

برای هر عدد حقیقی −1≤a≤1-1\le a\le 1 در معادلهٔ cos⁡x=a\cos x=a زاویه‌ای چون α\alpha وجود دارد که cos⁡α=a\cos\alpha=a.

بنابراین برای حل معادلهٔ فوق کافی است ابتدا آن را به‌صورت cos⁡x=cos⁡α\cos x=\cos\alpha نوشته و سپس رابطهٔ بین زوایای xx و α\alpha را با توجه به دایرهٔ مثلثاتی روبه‌رو به‌صورت زیر به دست آوریم.

[شکل: دایرهٔ مثلثاتی با زوایای α\alpha، −α-\alpha، 2kπ+α2k\pi+\alpha و 2kπ−α2k\pi-\alpha]

cos⁡x=cos⁡α⇒x=2kπ+αوx=2kπ−α,k∈Z\cos x=\cos\alpha \Rightarrow x=2k\pi+\alpha \quad \text{و} \quad x=2k\pi-\alpha,\quad k\in\mathbb{Z}

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (الف): نقاط تقاطع نمودار y=cos⁡xy=\cos x با خط y=32y=\frac{\sqrt3}{2} همان جواب‌های معادله‌اند. چون cos⁡π6=32\cos\frac{\pi}{6}=\frac{\sqrt3}{2}، یکی از جواب‌ها x=π6x=\frac{\pi}{6} است. نمودار کسینوس نسبت به محور yy متقارن است، پس x=−π6x=-\frac{\pi}{6} هم جواب است.

گام ۲ (الف): نمودار با دورهٔ تناوب 2π2\pi تکرار می‌شود. با افزودن و کاستن مضرب‌های 2π2\pi جواب‌های دیگر به دست می‌آیند:

x=π6, 13π6, −11π6, …x=−π6, 11π6, −13π6, …x=\frac{\pi}{6},\ \frac{13\pi}{6},\ -\frac{11\pi}{6},\ \dots \qquad x=-\frac{\pi}{6},\ \frac{11\pi}{6},\ -\frac{13\pi}{6},\ \dots

گام ۳ (ب): خط x=32x=\frac{\sqrt3}{2} دایرهٔ مثلثاتی را در دو نقطه قطع می‌کند. یکی از آن‌ها انتهای کمان π6\frac{\pi}{6} و دیگری انتهای کمان −π6-\frac{\pi}{6} است، چون کسینوس هر دو برابر 32\frac{\sqrt3}{2} است.

گام ۴ (ب): با هر دور کامل روی دایره (افزودن 2kπ2k\pi) به همان نقطه می‌رسیم. بنابراین cos⁡x=cos⁡π6\cos x=\cos\frac{\pi}{6} جواب‌های زیر را دارد:

x=2kπ+π6وx=2kπ−π6,k∈Zx=2k\pi+\frac{\pi}{6}\quad\text{و}\quad x=2k\pi-\frac{\pi}{6},\qquad k\in\mathbb{Z}

این همان رابطهٔ کلی x=2kπ±αx=2k\pi\pm\alpha با α=π6\alpha=\frac{\pi}{6} است.

جواب نهایی

الف) برخی جواب‌ها: x=±π6, ±11π6, 13π6, …x=\pm\frac{\pi}{6},\ \pm\frac{11\pi}{6},\ \frac{13\pi}{6},\ \dots (طول نقاط تقاطع، با تناوب 2π2\pi)
ب) x=2kπ+π6x=2k\pi+\frac{\pi}{6} و x=2kπ−π6x=2k\pi-\frac{\pi}{6}، با k∈Zk\in\mathbb{Z} (یعنی x=2kπ±π6x=2k\pi\pm\frac{\pi}{6})

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۳۸ حسابان دوازدهم