کار در کلاس
۱ توابع و در تمام صعودی اکیدند.
الف) آیا میتوان گفت هر تابع که در یک بازه صعودی اکید باشد، در آن بازه مشتقپذیر هم هست؟
ب) آیا میتوان گفت هر تابع که در یک بازه صعودی اکید و مشتقپذیر باشد، در هر نقطه از آن بازه دارای مشتق مثبت است؟
۲ تابع را در نظر بگیرید.
الف) نشان دهید که این تابع در بازههای و اکیداً نزولی است.
ب) آیا میتوان گفت این تابع در تمام دامنهٔ خود اکیداً نزولی است؟
جواب گامبهگام
گام ۱ (۱ـ الف): تابع در صعودی اکید است، اما در حد چپ برابر و است. پس در پیوسته نیست و در نتیجه مشتقپذیر هم نیست. بنابراین هر تابع صعودی اکید لزوماً مشتقپذیر نیست.
گام ۲ (۱ـ ب): تابع در صعودی اکید و مشتقپذیر است و . اما است و مثبت نیست. پس صعودی اکید و مشتقپذیر بودن، مشتق مثبت در همهٔ نقاط را نتیجه نمیدهد. (طبق قضیه، مثبت بودن مشتق شرط کافی است، نه لازم.)
گام ۳ (۲ـ الف): برای داریم:
به ازای هر داریم ، پس . بنابراین طبق قضیه (قسمت ب)، در هر یک از بازههای و نزولی اکید است.
گام ۴ (۲ـ ب): خیر. دامنهٔ یعنی یک بازه نیست. برای مثال ولی . این با نزولی بودن در کل دامنه سازگار نیست.
جواب نهایی
۱ـ الف) خیر؛ صعودی اکید است ولی در ناپیوسته و در نتیجه مشتقناپذیر است.
۱ـ ب) خیر؛ صعودی اکید و مشتقپذیر است ولی .
۲ـ الف) در هر دو بازه، پس در آنها نزولی اکید است.
۲ـ ب) خیر؛ مثلاً ولی .