هوش مصنوعی برنامه‌نویسی ایرانی: راهنمای API

هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسان: چهار API اصلی و چگونگی انتخاب درست

برای هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسان امروز چهار انتخاب اصلی مطرح است: OpenAI با gpt-5 و o3، Anthropic با Claude 3.5، Google با Gemini، و DeepSeek. هیچ‌کدام از این‌ها برای همهٔ پروژه‌ها بهترین نیست.

انتخاب اشتباه یعنی هزینهٔ اضافه یا کیفیت پایین‌تر در محصول نهایی. این مقاله به‌جای فهرست سادهٔ ویژگی‌ها، یک چارچوب تصمیم‌گیری عملی می‌دهد: کدام API برای کدام نوع کار، با چه هزینهٔ تومانی و چه سرعتی.

ما در 1xAi این مسیر را از داخل اداره می‌کنیم؛ یعنی این مقاله را تیمی می‌نویسد که خودش دروازهٔ API مورد بحث را می‌سازد و قیمت‌گذاری می‌کند، نه یک ناظر بیرونی. دسترسی به هر چهار ارائه‌دهنده را بدون VPN و بدون کارت بانکی خارجی، با صورت‌حساب تومانی، در اختیار توسعه‌دهنده می‌گذاریم — همه ارائه‌دهنده‌ها در یک جای واحد قابل مقایسه‌اند.

قیمت‌ها هر روز صبح ساعت ۹ به‌وقت تهران با نرخ بازار همگام می‌شوند. مارک‌آپ ثابت ما ۲۰٪ روی قیمت رسمی هر ارائه‌دهنده است — قیمت‌های دقیق و همیشه به‌روز در https://1xai.ir/pricing و فهرست مدل‌ها در https://1xai.ir/models قابل بررسی است.

به‌عنوان نمونهٔ عددی، gpt-5 با قیمت رسمی ۱٫۲۵ دلار ورودی و ۱۰ دلار خروجی به ازای هر یک میلیون توکن عرضه می‌شود. روی گیت‌وی ما این یعنی ۴۰۸٬۰۰۰ تومان ورودی و ۳٬۲۶۴٬۰۰۰ تومان خروجی به ازای هر یک میلیون توکن.

o3 گران‌تر است — ۲ دلار ورودی و ۸ دلار خروجی رسمی — و برای پروژه‌هایی که به استدلال عمیق‌تر نیاز دارند در نظر گرفته می‌شود. برای اکثر کارهای روزمرهٔ کدنویسی، o4-mini با ۱٫۱ دلار ورودی و ۴٫۴ دلار خروجی گزینهٔ به‌صرفه‌تری است.

بخش‌های مقاله

هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسان ایرانی امروز یعنی انتخاب از میان چهار گزینه‌ی اصلی: OpenAI با gpt-5 و o3، Anthropic با Claude 3.5، Google با Gemini، و DeepSeek. هیچ‌کدام برای همه‌ی پروژه‌ها بهینه نیست.

انتخاب درست به نوع کار (دیباگ سریع، تولید کد حجیم، تحلیل معماری)، بودجه‌ی تومانی، و حساسیت به تأخیر پاسخ بستگی دارد، نه به شهرت برند.

ما در 1xAi همین گذرگاه را اداره می‌کنیم؛ یعنی از داخل ایران، بدون نیاز به VPN و بدون کارت بانکی خارجی، به هر چهار ارائه‌دهنده با یک کلید API واحد دسترسی می‌دهیم. این افشاگری صریح لازم است چون قیمت‌ها و مثال‌های این مقاله از داده‌های عملیاتی همین گذرگاه گرفته شده‌اند، نه از منابع بی‌طرف ثالث.

قیمت هر مدل برابر است با نرخ رسمی ارائه‌دهنده به‌علاوه‌ی مارک‌آپ ثابت ۲۰ درصدی ما، و مبلغ تومانی هر روز ساعت ۰۹:۰۰ با نرخ بازار همگام می‌شود. برای نمونه، gpt-5 با نرخ رسمی OpenAI معادل ۱.۲۵ دلار ورودی و ۱۰ دلار خروجی به ازای هر ۱ میلیون توکن قیمت‌گذاری شده است. از طریق 1xAi، هر ۱ میلیون توکن ورودی آن ۴۰۸٬۰۰۰ تومان و خروجی آن ۳٬۲۶۴٬۰۰۰ تومان تمام می‌شود.

مقالاتی که فقط فهرست ابزارها را ردیف می‌کنند (کرسر، کوپایلت و غیره) به سؤال اصلی توسعه‌دهنده‌ی ایرانی جواب نمی‌دهند: با چه هزینه‌ی تومانی واقعی، از کدام مدل، برای کدام کار؟

به همین دلیل این مقاله به‌جای فهرست ویژگی‌ها، یک ماتریس تصمیم‌گیری عملی برای هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسان ارائه می‌دهد — بر اساس نوع کار، هزینه‌ی هر ۱ میلیون توکن به تومان (طبق نرخ زنده 1xai.ir/pricing)، و برآورد سرعت پاسخ. برای کارهایی مثل حل سؤال برنامه‌نویسی یا تولید کد پایتون بهتر است خودتان در پلی‌گراند تست کنید.

آنچه در ادامه می‌خوانید

این مقاله به‌جای معرفی کلی ابزارها، مسیر مشخصی برای انتخاب و پیاده‌سازی هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسان نشان می‌دهد.

در ادامه می‌خوانید:

• کدام مدل برای دیباگ سریع در VS Code یا اندروید استودیو مناسب‌تر است
• مقایسه‌ی هزینه‌ی توکنی gpt-5، o3 و o4-mini بر پایه‌ی [1xai.

کدام API برای کدام پروژه؟

انتخاب درست بین gpt-5، o3، Claude 3.5 Sonnet یا Gemini به نوع کاربرد پروژه بستگی دارد، نه به این‌که کدام مدل «برترین» است. یک چت‌بات پشتیبانی نیاز متفاوتی با تولید کد پیچیده دارد.

ما در 1xAi که این گیت‌وی را اداره می‌کنیم، بر اساس رفتار واقعی پروژه‌های مشتریان روی مدل‌های موجود در 1xai.ir/models این جدول تصمیم‌گیری را جمع‌بندی کرده‌ایم. همه از طریق یک کلید و base URL یکسان در دسترس‌اند.

نوع پروژه	انتخاب اول	انتخاب دوم	دلیل اختصار
چت‌بات پشتیبانی مشتری	Claude 3.5 Sonnet	GPT-5	درک بهتر متن فارسی طولانی و مکالمات چندنوبتی
جست‌وجوی هوشمند و خلاصه‌سازی	Gemini	GPT-5	سرعت بالا روی حجم زیاد اسناد
تحلیل احساسات / نظرات کاربران	Claude 3.5 Sonnet	o4-mini	دقت فارسی بالا، o4-mini برای حجم زیاد ارزان‌تر
تولید کد (پایتون، اندروید و…)	GPT-5 یا o3	o4-mini	استدلال قوی‌تر روی معماری و باگ‌یابی
استدلال پیچیده / حل سوال برنامه‌نویسی چندمرحله‌ای	o3	GPT-5	زنجیره استدلال عمیق‌تر برای مسائل چندلایه

برای تولید کد و حل سوال برنامه‌نویسی با هوش مصنوعی، o3 قیمت لیست ۲ دلار ورودی و ۸ دلار خروجی به ازای هر ۱ میلیون توکن دارد. با مارک‌آپ ثابت ۲۰٪ روی 1xAi این عدد به ۶۵۲٬۸۰۰ تومان ورودی و ۲٬۶۱۱٬۲۰۰ تومان خروجی می‌رسد.

این قیمت بالاتر از o4-mini است، متناسب با استدلال عمیق‌تری که o3 برای معماری‌های چندلایه ارائه می‌دهد. برای پروژه‌های حجم‌بالا مثل تحلیل نظرات، o4-mini گزینهٔ کم‌هزینه‌تر برای اجرای مستمر است؛ قیمت آن ۳۵۶٬۷۹۶ تومان ورودی و ۱٬۴۲۷٬۱۸۴ تومان خروجی روی هر ۱ میلیون توکن است.

برای پروتوتایپ‌سازی کم‌هزینه، DeepSeek هم روی همین گیت‌وی در دسترس است. قیمت دقیق و به‌روز هر مدل همیشه در 1xai.ir/pricing قابل بررسی است.

اگر پروژه شما یک چت‌بات پشتیبانی یا سرچ اختصاصی نیاز به توسعهٔ سفارشی دارد، فرم 1xai.ir/contact نقطهٔ شروع است.

هزینه تومانی: کدام API ارزان‌تر است؟

برای اکثر پروژه‌های کم‌بودجه، o4-mini با ۳۵۶٬۷۹۶ تومان به‌ازای هر میلیون توکن ورودی، مقرون‌به‌صرفه‌ترین گزینه در میان مدل‌های OpenAI برای هوش مصنوعی برنامه‌نویسی است.

ما در 1xAi گیت‌وی را اداره می‌کنیم و قیمت‌های زیر مستقیماً از سیستم صورت‌حساب ما استخراج شده‌اند — نه از منابع ثالث.

قیمت‌گذاری روی 1xAi بر اساس قیمت رسمی هر ارائه‌دهنده به‌علاوه‌ی یک مارک‌آپ ثابت ۲۰ درصدی محاسبه می‌شود. نرخ دلار هر روز ساعت ۰۹:۰۰ تهران با بازار هم‌زمان می‌شود؛ ما هیچ نرخ ثابتی برای دلار نداریم، فقط مارک‌آپ ۲۰ درصد ثابت است.

برای عدد دقیق همیشه به صفحه قیمت‌گذاری مراجعه کنید یا از اعداد زنده‌ی زیر که همیشه جاری‌اند استفاده کنید.

جدول قیمت API (نرخ زنده، تومان بر میلیون توکن)

مدل	ورودی	خروجی
gpt-5	۴۰۵٬۴۵۰	۳٬۲۴۳٬۶۰۰
o4-mini	۳۵۶٬۷۹۶	۱٬۴۲۷٬۱۸۴
claude-3-5-sonnet	۹۷۳٬۰۸۰	۴٬۸۶۵٬۴۰۰

مهم‌ترین تفاوت در توکن خروجی است. o3 با ۲٬۶۱۱٬۲۰۰ تومان به‌ازای هر میلیون توکن خروجی، گران‌ترین گزینه برای چت‌بات‌های پرمکالمه در این جدول است.

o4-mini در عوض همان خانواده‌ی استدلالی را با هزینه‌ای به‌مراتب پایین‌تر ارائه می‌دهد. کش پرامپت هم روی هزینه اثر می‌گذارد.

در برخی مدل‌ها مثل gpt-5 نرخ ورودیِ کش‌شده می‌تواند تا حدود یک‌دهم نرخ ورودی عادی پایین‌تر باشد، اما این نسبت برای همه‌ی مدل‌ها یکسان نیست. برای o3 مثلاً نرخ کش‌شده حدود یک‌چهارم نرخ عادی است — و بهتر است پیش از تصمیم‌گیری در صفحه قیمت‌گذاری بررسی شود.

راه‌اندازی بدون VPN و بدون کارت خارجی

راه‌اندازی هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسان روی 1xAi فقط پنج مرحله دارد: ثبت‌نام، شارژ حساب، دریافت کلید، تنظیم base URL و اولین فراخوانی API. ما در 1xAi همین گیت‌وی را اداره می‌کنیم، پس این بخش را از موضع سازنده‌ی محصول می‌نویسیم، نه یک مرور بی‌طرف.

مسیر ثبت‌نام

۱. وارد https://1xai.ir شوید. ۲. با ایمیل یا شماره تلفن ثبت‌نام کنید — نیازی به کارت بانکی خارجی یا وی‌پی‌ان نیست. ۳. حساب را از طریق زرین‌پال (درگاه پرداخت ایرانی) شارژ کنید؛ پرداخت پیش‌پرداختی و به تومان است، با حداقل شارژ ۱٬۰۰۰ تومان. ۴. از داشبورد یک API Key دریافت کنید. ۵. با هر SDK استاندارد سازگار با OpenAI، از base URL به‌صورت https://1xai.ir/v1 استفاده کنید — همین یک کلید و همین یک آدرس، مدل‌های OpenAI، Claude، Gemini و DeepSeek را پوشش می‌دهد.

نمونه کد Python

from openai import OpenAI

client = OpenAI(
    api_key="your-1xai-key",
    base_url="https://1xai.ir/v1"
)

response = client.chat.completions.create(
    model="gpt-5",
    messages=[{"role": "user", "content": "سلام، چطور می‌تونم کد بهتری بنویسم؟"}]
)
print(response.choices[0].message.content)

نمونه کد curl

curl https://1xai.ir/v1/chat/completions \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_1XAI_KEY" \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{
    "model": "gpt-5",
    "messages": [{"role": "user", "content": "سلام، چطور می‌تونم کد بهتری بنویسم؟"}]
  }'

قیمت هر مدل روی list price تامین‌کننده به‌علاوه‌ی ۲۰٪ مارک‌آپ ثابت 1xAi حساب می‌شود. تومان هر روز صبح با نرخ بازار همگام‌سازی می‌شود؛ این نرخ ثابت نیست، فقط درصد مارک‌آپ ثابت است.

برای نمونه gpt-5 نرخ فعلی حدود ۴۰۵٬۴۵۰ تومان برای هر ۱ میلیون توکن ورودی و ۳٬۲۴۳٬۶۰۰ تومان برای خروجی است. فهرست کامل و به‌روز قیمت‌ها در جدول زیر و در https://1xai.ir/pricing آمده و لیست مدل‌های در دسترس در https://1xai.ir/models قابل بررسی است.

کش پرامپت و بهینه‌سازی هزینه

کش پرامپت یعنی بخش‌های تکراری یک درخواست — مثل سیستم‌پرامپت ثابت یا یک سند مرجع طولانی — یک‌بار پردازش و برای درخواست‌های بعدی ذخیره می‌شوند تا هم سریع‌تر و هم ارزان‌تر پاسخ بگیرید.

اگر هر روز ۱۰۰ درخواست با یک سند ۵۰۰۰ توکنی ارسال کنید، بدون کش پرامپت تمام آن ۵۰۰۰ توکن در هر بار محاسبه می‌شود. با کش پرامپت فقط درخواست اول هزینه‌ی کامل دارد. بقیه با نرخ توکن کش‌شده صدور می‌شوند — نرخ دقیق کاهش به مدل بستگی دارد و باید در صفحه‌ی مدل موردنظر بررسی شود.

کدام مدل‌ها از کش پرامپت پشتیبانی می‌کنند؟

پشتیبانی از کش پرامپت و میزان تخفیفِ توکن کش‌شده بین مدل‌ها یکسان نیست. در gpt-5 نرخ ورودیِ کش‌شده طبق لیست رسمی OpenAI معادل ۰.۱۲۵ دلار به‌ازای هر میلیون توکن است، در برابر ۱.۲۵ دلار برای ورودی عادی — یعنی حدود یک‌دهم.

در o3 همین نسبت متفاوت است: ۰.۵ دلار کش‌شده در برابر ۲ دلار عادی، یعنی حدود یک‌چهارم. برای دیدن نرخ دقیق هر مدل بهترین راه مراجعه به صفحه قیمت‌گذاری و فهرست مدل‌ها است، چون این اعداد با نرخ روز و لیست رسمی هر ارائه‌دهنده تغییر می‌کنند.

برای مثال، طبق داده‌های عملیاتی خودمان در 1xAi، نرخ ورودیِ عادیِ o3 معادل ۶۵۲٬۸۰۰ تومان به‌ازای هر میلیون توکن است. توکن‌های کش‌شده‌ی همین مدل با نرخ جداگانه و پایین‌تری صدور می‌شوند که در همان صفحه‌ی قیمت‌گذاری قابل مشاهده است.

در پروژه‌هایی با سیستم‌پرامپت ثابت و طولانی، مدلی که تخفیف کش بیشتری می‌دهد معمولاً اقتصادی‌ترین گزینه است. پیش از تصمیم‌گیری، نرخ ورودی/کش‌شده‌ی چند مدل را در صفحه‌ی قیمت‌گذاری کنار هم مقایسه کنید.

نمونه کد Claude با کش پرامپت

این نمونه از مسیر بومی Anthropic استفاده می‌کند. بستهٔ anthropic را نصب کنید، کلید را در ONE_XAI_API_KEY بگذارید و دستورهای ثابت خود را در فایل UTF-8 به نام instructions.txt ذخیره کنید. وجود cache_control به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که کش ساخته شود: طول حداقلی پرامپت و پشتیبانی مدل را در مستندات همان مدل بررسی کنید. متن کوتاه یا درخواست با پیشوند متفاوت ممکن است cache hit نداشته باشد.

import os
from pathlib import Path
import anthropic

instructions = Path("instructions.txt").read_text(encoding="utf-8")
client = anthropic.Anthropic(
    api_key=os.environ["ONE_XAI_API_KEY"],
    base_url="https://1xai.ir/anthropic",
)
response = client.messages.create(
    model=os.getenv("ONE_XAI_MODEL", "claude-sonnet-4-6"),
    max_tokens=500,
    system=[{
        "type": "text",
        "text": instructions,
        "cache_control": {"type": "ephemeral"},
    }],
    messages=[{"role": "user", "content": "سه نکتهٔ مهم دستورهای بالا را خلاصه کن."}],
)
for block in response.content:
    if block.type == "text":
        print(block.text)
print(response.usage)

خروجی شامل متن پاسخ و شمارنده‌های مصرف است. پس از درخواست‌های واقعی، cache_creation_input_tokens و cache_read_input_tokens را مقایسه کنید؛ نتیجهٔ صرفه‌جویی را از مصرف ثبت‌شده حساب کنید، نه از تعداد درخواست‌ها. نوشتن کش نیز هزینه دارد و برای پرامپتی که دوباره استفاده نمی‌شود ممکن است صرفه‌جویی ایجاد نکند.

برای شکل پاسخ و تنظیمات کلاینت، مستندات رسمی SDK پایتون Anthropic را ببینید.

سوالات متداول

کدام API هوش مصنوعی برای پروژه من مناسب‌تر است؟

انتخاب مدل به نوع کار بستگی دارد، نه به یک قانون ثابت. برای چت‌بات پشتیبانی و تحلیل نظرات، Claude 3.5 به‌خاطر درک بهتر فارسی و متن طولانی برتری دارد. برای تولید کد پیچیده، GPT-5 یا o3 معمولاً گزینه اول‌اند و برای جست‌وجوی هوشمند و خلاصه‌سازی، Gemini مناسب‌تر است. طبق قیمت رسمی هر ۱ میلیون توکن ورودی/خروجی، o3 برابر ۲ دلار/۸ دلار و o4-mini برابر ۱.۱ دلار/۴.۴ دلار است. یعنی o3 گران‌تر است و انتخاب بین این دو باید بر اساس پیچیدگی واقعی پروژه‌تان سنجیده شود، نه فقط قیمت. این‌ها را می‌توانید پیش از انتخاب نهایی، در پلی‌گراند 1xAi روی نمونه‌کد واقعی پروژه‌تان تست کنید.

چطور بدون کارت خارجی و بدون VPN به این API‌ها دسترسی داشته باشم؟

از طریق 1xAi (1xai.ir) می‌توانید از داخل ایران، بدون VPN و بدون کارت بانکی خارجی، به OpenAI، Anthropic، Google و DeepSeek وصل شوید. ما در 1xAi این گیت‌وی را خودمان اداره می‌کنیم. کافیست از داشبورد 1xai.ir یک کلید بسازید و پرداخت را به تومان از طریق زرین‌پال انجام دهید.

هزینه استفاده از این API‌ها به تومان چقدر است؟

هزینه هر مدل برابر است با قیمت رسمی ارائه‌دهنده به‌علاوه یک مارک‌آپ ثابت ۲۰٪ که 1xAi روی آن اعمال می‌کند. قیمت‌های تومانی هر روز ساعت ۰۹:۰۰ به‌وقت تهران با نرخ بازار همگام می‌شوند، پس عددی که امروز می‌بینید فردا کمی تغییر می‌کند. جدول زیر قیمت لحظه‌ایِ دو مدل پرکاربرد را نشان می‌دهد؛ فهرست کامل و به‌روز همه مدل‌ها همیشه در https://1xai.ir/pricing در دسترس است: | مدل | ورودی (هر ۱ میلیون توکن) | خروجی (هر ۱ میلیون توکن) | |---|---|---| | gpt-5 | ۴۰۵٬۴۵۰ تومان | ۳٬۲۴۳٬۶۰۰ تومان | | o4-mini | ۳۵۶٬۷۹۶ تومان | ۱٬۴۲۷٬۱۸۴ تومان | حداقل شارژ حساب ۱,۰۰۰ تومان است. توجه کنید که در برخی مدل‌ها (مثل GPT-5) هزینهٔ توکن ورودیِ کش‌شده می‌تواند به‌مراتب کمتر از ورودی عادی باشد؛ اما این نسبت برای همه مدل‌ها یکسان نیست و برای هر مدل باید در همان صفحه قیمت‌گذاری بررسی شود.